Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da ‘tercih edilen kaynak’ olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.

ABD ile İran arasında Cuma günü İsviçre'de resmen imzalanması planlanan mutabakat metni Suudi Arabistan basınına sızdı.

14 maddelik metinde İran’ın savaşı sona erdirmek için ABD ile yürüttüğü müzarekerelerdeki temel hedeflerine ulaştığı, ABD’nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’a 300 milyar dolarlık finansman sağlamayı taahhüt ettiği görüldü.

Al Arabiya İngilizce tarafından yayımlanan mutabakat zaptı şöyle:

Mutabakat Zaptı Maddeleri

1. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, mevcut savaştaki müttefikleriyle birlikte, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasıyla, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşa derhal ve kalıcı olarak son verildiğini ilan eder ve bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmamayı, birbirlerine karşı güç kullanma tehdidinden veya güç kullanımından kaçınmayı taahhüt eder. Nihai anlaşma, bu maddenin ve geri kalan maddelerin hükümlerini teyit edecektir.

2. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmaktan kaçınmayı taahhüt eder.

3. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, karşılıklı rıza ile uzatılabilecek şekilde, en fazla 60 günlük bir süre içinde müzakere etmeyi ve nihai bir anlaşmaya varmayı taahhüt eder.

4. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından Amerika Birleşik Devletleri deniz ablukasını kaldıracak, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik her türlü müdahale veya engellemeyi önleyecek ve deniz trafiğini en geç 30 gün içinde tam kapasitesine ulaştıracaktır; gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti açısından savaş öncesi trafik hacmiyle orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde kuvvetlerini çevre bölgelerden çekmeyi taahhüt eder.

5. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanması üzerine İran İslam Cumhuriyeti, İran tarafından teknik engellerin kaldırılması ve mayınların etkisiz hale getirilmesi ihtiyacını dikkate alarak, Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi istikamette ticari gemilerin hareketinin 30 gün içinde savaş öncesi hacmine dönmesini sağlamak için derhal adımlar atacaktır.

6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarıyla birlikte, en az 300 milyar dolarlık bir finansman sağlarken, İran İslam Cumhuriyeti'nin rehabilitasyonu ve ekonomik kalkınması için her iki tarafça üzerinde mutabık kalınan kapsamlı bir plan oluşturmayı taahhüt eder. Bu planın uygulama mekanizması, nihai anlaşmanın bir parçası olarak 60 gün içinde formüle edilecektir.

7. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak üzerinde mutabık kalınacak bir takvime göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları ile hem birincil hem de ikincil tüm tek taraflı ABD yaptırımları dahil olmak üzere, İran İslam Cumhuriyeti'nin şu anda karşı karşıya olduğu her türlü yaptırımı sona erdirmeyi taahhüt eder.

8. İran İslam Cumhuriyeti, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceğini yineler. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri; zenginleştirilmiş malzemenin akıbetinin ve İran'ın nükleer ihtiyaçları da dahil olmak üzere karşılıklı olarak mutabık kalınan diğer tüm nükleer bağlantılı konuların akıbetinin nihai bir anlaşmada yeterli şekilde ele alınması konusunda anlaşmışlardır; nihai anlaşma bu maddenin hükümlerini teyit edecektir.

9. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, nihai bir anlaşmaya varılana kadar mevcut durumu (statükoyu) koruma konusunda anlaşmışlardır: İran nükleer programındaki mevcut durumu koruyacak, Amerika Birleşik Devletleri ise İran'a yeni yaptırımlar uygulamayacak veya bölgedeki kuvvetlerini güçlendirmeyecektir.

10. Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların kaldırılacağı tarihe kadar, Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı'nın İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık, sigorta, taşımacılık ve benzeri ilgili tüm hizmetler için muafiyetler (lisanslar) çıkaracağını taahhüt eder.

11. Amerika Birleşik Devletleri, nihai bir anlaşmaya doğru müzakerelerin ilerlemesi ışığında, İran İslam Cumhuriyeti'nin dondurulmuş veya kısıtlanmış fonlarının ve varlıklarının serbest bırakılacağını ve tamamen erişilebilir hale getirileceğini taahhüt eder. Bu fonlar, ister ana hesapta tutulsun ister transfer edilmiş olsun, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen herhangi bir nihai lehtar ödemesi için kullanılacak ve kullanım için tamamen hazır olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri bu doğrultuda gerekli tüm izin ve lisansları çıkarmayı taahhüt eder.

12. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, Nihai Anlaşma'nın başarılı bir şekilde uygulanmasını ve gelecekteki taahhütlere bağlılığı denetlemek amacıyla bir uygulama mekanizması kurulması konusunda anlaşmışlardır.

13. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasını takiben ve bu Mutabakat Zaptı'nın 4, 5, 10 ve 11. maddelerinin uygulanmaya başlandığına ve bu adımların uygulanmaya devam ettiğine dair güvencelerin alınması üzerine, İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yalnızca geri kalan maddelere ilişkin olarak bir Nihai Anlaşma için müzakerelere başlayacaklardır.

14. Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacaktır.