İran ile ABD arasında, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin saldırıları nedeniyle kesintiye uğrayan Tahran ve Washington arasındaki görüşmeler, 6 Şubat'ta Umman'da yeniden başladı. 

Müzakereler, ABD'nin tehditlerinin ardından tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington'un Tahran'a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşti.

Söz konusu görüşme öncesinde ABD'nin İran'a dört şart sunduğu ve bu şartların kabul edilmemesi halinde saldırı düzenleyeceği tehdidinde bulunduğu öğrenildi.

Öte yandan yüksek çözünürlüklü uydu fotoğraflarıyla, İran'ın İsfahan kentindeki nükleer tesisinin tünel girişlerinin toprakla kapatıldığı ortaya çıktı. Söz konusu hamlenin hava saldırılarına karşı hazırlık olduğuna dair değerlendirmeler yapıldı.

ABD dört şart sundu, saldırmakla tehdit etti

İran Devrim Muhafızları Ordusu Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Vekili Aziz Gazenferi, Devrim Muhafızlarına bağlı “Sadık Sabah” anlamına gelen “Sobh-e Sadık” dergisinde, İran ile ABD heyetlerinin Umman’da yürüttüğü dolaylı müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD’nin, Umman’daki müzakerelerden önce İran’a dört şart sunduğunu ve kabul edilmemesi halinde saldırı düzenleyeceği tehdidinde bulunduğunu aktaran Gazenferi, ülkesinin söz konusu bu tehdit ve psikolojik savaş karşısında teslim olmadığını dile getirdi.

Gazenferi, ABD’nin, balistik füze programı, bölgesel vekil gruplara destek, zenginleştirilmiş uranyum ve nükleer meseleyi müzakere konusu yapmak istediğini hatırlatarak, İran’ın savunma yeteneklerinin müzakare konusu olamayacağını ve müzakerelere rağmen askeri tedbirleri almaya devam ettiklerini söyledi.

Umman’daki müzakere görüşmelerinin genel çerçevesinin, ABD’nin öne sürdüğü şartlara göre değil İran’ın tutumuna göre şekillendiğini söyleyen Gazenferi, görüşmelerin yalnızca nükleer meselelerle ilgili olduğunu hatırlattı.

Gazenferi, ABD ile müzakere sürecini yürüten İranlı müzakere heyetinin, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından belirlenen politikalar çerçevesinde faaliyet yürüttüğünü ve bu nedenle müzakere heyetine güven duyulması gerektiğini vurguladı.

İran'daki İsfahan nükleer tesisinin girişlerinin toprakla kapatıldı

Öte yandan yüksek çözünürlüklü uydu fotoğraflarıyla, İran'ın İsfahan kentindeki nükleer tesisinin tünel girişlerinin toprakla kapatıldığı öğrenildi.

Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsünün yayımladığı raporda, İsfahan'daki nükleer tesise ait yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin analiz edildiği belirtildi.

Görüntülerde, nükleer tesiste bulunan tünel girişlerinin büyük ölçüde toprakla kapatıldığı, tesisin orta ile güneyindeki girişlerin tamamen toprak altında kaldığı ve tanınamaz hale geldiği, ek pasif savunma önlemlerine sahip kuzeydeki girişinin de toprakla doldurulduğu görüldü.

Girişlerin çevresinde araç hareketliliğinin görülmemesi de dikkati çekti.

'Olası hava saldırılarına karşı hazırlık' değerlendirmesi

Raporda, bu adımın olası bir ABD veya İsrail hava saldırısına ya da özel birliklerin düzenleyebileceği bir operasyona karşı tedbir niteliği taşıdığı değerlendirmesine yer verildi.

Tünel girişlerinin kapatılmasının, olası hava saldırısının etkisini azaltabileceği, tesis içindeki ekipman ve diğer malzemelere karadan erişimi zorlaştırabileceği belirtildi.

Benzer hazırlıkların, daha önce Fordo, Natanz ve İsfahan'daki tesislere yönelik ABD saldırısı öncesinde de gözlemlendiği hatırlatıldı.

ABD merkezli Planet Labs PBC şirketinin ocak sonunda sağladığı uydu görüntüleri de Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesislerde bazı inşaat faaliyetleri olduğunu ortaya koymuştu.

Uydu görüntüleri, İsfahan'daki nükleer tesiste çatı inşa edildiğini gösterirken, tesisin yakınındaki bir dağa açılan iki tünelin toprakla doldurulduğu ve üçüncü bir tünelin girişine yeni bir dizi duvar inşa edildiği görülmüştü.