İran’da geçen ay hükümet karşıtı protestoların ardından iç muhalefete yönelik baskı genişliyor. İranlı yetkililer, “ülkenin siyasi ve sosyal düzenini bozmaya teşebbüs etmek” ve İsrail ile ABD’nin “çıkarına çalışmak” suçlamalarıyla aralarında önde gelen reformist siyasetçilerin de bulunduğu dört kişiyi tutukladı.

İran medyasına göre tutuklamalar dün gece ve bu sabah erken saatlerde gerçekleştirildi. Gözaltına alınanlar arasında İran Reformist Cephesi Başkanı Azar Mansuri, eski diplomat Muhsin Aminzade ve eski milletvekili İbrahim Asgarzade yer alıyor.

Tutuklanan üç ismin avukatı Hoccat Kermani, yarı resmi ISNA haber ajansına yaptığı açıklamada Reformist Cephe Sözcüsü Cevad İmam’ın da güvenlik güçleri tarafından evinden alındığını söyledi.

İran yargısına yakın Mizan haber ajansı, söz konusu grubun, İran’ın İsrail ve ABD’den “askeri tehditlerle” karşı karşıya olduğu bir dönemde “siyasi ve sosyal durumu bozmayı amaçlayan kapsamlı faaliyetler düzenlemek ve yönetmekle” suçlandığını öne sürdü. Ajans, tutuklanan isimlerin “sokaklardaki terörist eylemleri meşrulaştırmaya çalıştığını” iddia etti.

Reformist Cephe: Tutuklama Devrim Muhafızları istihbaratı tarafından yapıldı

İran Reformist Cephesi, X üzerinden yaptığı açıklamayla tutuklamaları doğruladı. Açıklamada, Azar Mansuri’nin İran Devrim Muhafızları istihbarat birimleri tarafından “mahkeme kararıyla evinin kapısından” alındığı belirtildi.

Ayrıca Devrim Muhafızları'nın Reformist Cephe Başkan Yardımcısı Muhsin Armin ve Genel Sekreter Bedralsedat Mofidi dahil olmak üzere bazı üst düzey isimlere de celp gönderdiği aktarıldı. Yerel medya, reformist figürlerden Feyzullah Arab Sorki’nin de ifadeye çağrıldığını bildirdi.

Reformistlerden 'büyük felaket' uyarısı

Reformist Cephe, Ocak ayı sonunda yaptığı açıklamada protestolarda yaşanan ölümler nedeniyle “büyük bir felaketle” karşı karşıya olunduğunu vurgulamış, kapsamlı reformlar ve bağımsız bir soruşturma mekanizması talep etmişti. Açıklamada, “geçmişin yıkıcı yöntemlerinin” sürdürülmesi halinde ülkenin dağılma riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısı yapılmıştı.

2009’daki Yeşil Hareket’ten bu yana ev hapsinde tutulan Reformist Cephe’nin eski lideri Mir Hüseyin Musevi de geçen ay yaptığı sert açıklamada, “İslam Cumhuriyeti’nden demokratik bir geçiş” ve anayasa referandumu çağrısında bulunmuştu. Musevi, “İnsanlar bu sistemi istemediklerini daha kaç kez söylemeli? Yeter. Oyun bitti” ifadelerini kullanmıştı.

Bu açıklamanın hazırlanmasına ve yayımlanmasına yardımcı oldukları gerekçesiyle aralarında bir reformist siyasetçi ve üç toplumsal hareket liderinin de bulunduğu en az dört kişi daha tutuklandı.

ABD ile gerilim ve Umman görüşmeleri

İran’da muhalefete yönelik baskı, Washington'la süren gerilimli ilişkilerle de örtüşüyor. Protestoların başında ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ı eylemcilere karşı güç kullanmaması konusunda tehdit etmiş, geçen yılın Haziran ayında da üç İran nükleer tesisine saldırı emri vermişti. ABD, bugün de Körfez’e geniş çaplı bir deniz gücü konuşlandırmış durumda.

Geçtiğimiz ay ülkede yaşanan protestolara ABD ve İsrail istihbaratının müdahil olduğuna dair birçok veri ortaya çıkmıştı.

Bu gelişmeler, İran dini lideri Ali Hamaney’in “bölgesel savaş” uyarısına ve bölgesel aktörlerin gerilimi düşürme çağrılarına yol açtı. Son olarak İran ve ABD, Cuma günü Umman’da dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan görüşmeleri “ileriye doğru bir adım” olarak tanımladı.