Urfa ve Maraş saldırıları sonrası Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin koltuğundan kalkamazken, okullardaki sorunun "güvenlik" önlemleriyle aşılabileceğini sanan yetkililerden yeni bir adım geldi. 

İçişleri Bakanlığı'nca 81 ile gönderilen "okul ve çevresi güvenlik tedbirleri"ne ilişkin genelge yayımlandı. Okullarda okul içini ve çevresini görecek şekilde kamera sistemleri kurulacağı, mevcut güvenlik kamera sistemlerinin faal halde bulundurulmasının sağlanacağı bildirildi.

Bakanlıkça İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin imzasıyla 81 il valiliği, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilen genelgede, "Okul yönetimi, kolluk kuvvetleri, yerel idareler, sağlık ve sosyal hizmet birimleri arasında sürekli ve hızlı bilgi paylaşımına dayalı koordinasyon sağlanacaktır. Güvenlik planlaması yalnızca fiziki önlemlerle sınırlı olmayıp fiziki güvenlik, insan faktörü (öğrenci/personel/veli), dijital ortam (sosyal medya ve siber alan) ve kurumsal süreçleri kapsayan çok katmanlı bir yapı üzerine inşa edilecektir" denildi. 

'Okul içi ve dışına ayrı önlemler' denildi, detay verilmedi

Genelgede, "sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden oluşabilecek tehditler, radikalleşme eğilimleri ve taklitçi davranışların düzenli izlenmesi ve değerlendirilmesinin güvenlik yaklaşımının içerisinde yer alacağına" dikkati çekildi. Ve şöyle denildi:

"Okul güvenliği, okula ait fiziki mekanlar ve çevresinin güvenliği ile meydana gelen olayların analizine dayalı güvenlik riskleri ve farklı tehdit türlerinin (radikalleşme, dışlanma, psikiyatrik rahatsızlıklar vb.) eğilimleri dinamik yapısı dikkate alınarak planlanacaktır. Okul mekanları ve çevresinin fiziki güvenliği, uygulanacak fiziksel tedbirler esas alınarak 'okul içi alanlar' ve 'okul dışı çevre alanları' olmak üzere iki temel sorumluluk sahası çerçevesinde sınıflandırılacak ve bu alanlara özgü güvenlik önlemleri ayrı ayrı planlanarak hayata geçirilecektir. Veliler, öğretmenler ve öğrencilerin güvenlik sisteminin aktif paydaşı olarak sürece dahil edilmesi için tedbirler geliştirilecektir."

'Güvenli Eğitim Koordinasyon görevlisi'

Genelgede yer alan verilerden anlaşıldığına göre, okul içi ve çevresinde yeni bazı görevlilerin de yer alması planlanıyor. Genelgede, "Okul ve Çevresi Güvenlik Ölçeği" ismi verilen bir başlıkta kullanılmak üzere okul kayıtlarına yansımış verilerin "öznel bilgi içermeden olay bazlı olarak okul idaresi tarafından Güvenli Eğitim Koordinasyon görevlisine veya okul kolluk görevlisine verileceği" aktarıldı.

Kolluk gücü komisyonu

Okullar için "Okul ve Çevresi Güvenlik Ölçeği" verilerinin toplanması ve değerlendirilmesi "sorumluluk bölgesine göre emniyet müdür yardımcıları ve il jandarma komutan yardımcılarının başkanlığında, asayiş, siber, çocuk, istihbarat, narkotik ve trafik birimlerinden temsilcileri ve her okul için görevlendirilen eğitim koordinasyon görevlisi veya okul kolluk görevlisinin katılımıyla oluşturulacak komisyon marifetiyle gerçekleştirileceğinin" altı çizildi.

'Risk düzeyi yüksek' olduğu belirlenen okullara 'ilave tedbir' alınacak

Genelgede, "Risk tehdit değerlendirmeleri eğitim öğretim dönemlerinin başlangıçlarında ve koordinasyon görevlisi veya okul kolluk görevlisinin talebi üzerine gecikmeksizin yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan analizler doğrultusunda risk düzeyinin yüksek olduğu tespit edilen okullar önceliklendirilecek ve ilave tedbirler aksatılmadan alınacaktır. Okul Güvenliği İl/İlçe Yürütme Kurulları tarafından il bazlı kısa, orta ve uzun vadeli uygulama planları hazırlanarak; sorumlu birimler, görevler, takvim ve izleme esaslarının açık şekilde belirlenecektir" denildi.

Okul çevresindeki binalar denetime girecek

Kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta bulunması zorunluluğuna yönelik denetimlerin artırılacağı kaydedilen genelgede şunlar belirtildi:

"Okul çevrelerinde bulunan park ve rekreasyon alanlarına yönelik devriye faaliyetleri artırılacak, özellikle uyuşturucu madde kullanımı ve farklı suç türleri açısından riskli olanlara kolluk birimlerinin koordinasyonunda ve yerel yönetimlerle işbirliği içerisinde güvenlik kamera ve aydınlatma sistemlerinin kurulması sağlanacaktır. Okul çevrelerinde bulunan ve eğitim-öğretim ortamı açısından risk oluşturan metruk bina ve yapıların belediyeler-İl Özel İdareleri tarafından ivedilikle yıkılması sağlanacaktır. Okul önlerinde ve çevrelerinde seyyar satıcıların satışına izin verilmeyecek ve okul çevresinde bulunan işletmelerin faaliyetleri yakından izlenerek çocuklara bağımlılık yapıcı maddelerin satışının engellenmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması ve denetimlerin artırılması sağlanacaktır. Okul önleri ve çevresinde okulla ilgisi olmayan, eğitim-öğretim ile öğrencilerin güvenliği bakımından tehlike teşkil ettiği değerlendirilen kişilerin beklemesi ve toplanması engellenerek haklarında gerekli işlemler yapılacaktır."

Devriye ve denetimler sıklaştırılacak

Servis araçlarının bekleme yapacağı yerleri bulunmayan okullarda, bu alanların okul idaresi ve kolluk birimleri tarafından ortak belirleneceği, özel araçların okul bahçesine girmelerine müsaade edilmeyeceği aktarılan genelgede, okul önlerinde ve çevrelerindeki trafik düzenlemelerinin trafik birimlerince incelenerek ilave tedbirlerin planlanacağı, bu alanlarda tespit edilen eksikliklerin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde tamamlanacağı belirtildi.

'Giriş-çıkışların tek bir kapıdan kontrollü şekilde yapılması sağlanacak'

Genelgede, "Okul Güvenlik Kontrol Listesi' çerçevesinde tüm okulların fiziki güvenlik tedbirlerinin (okul yerleşke çevre duvarı, giriş-çıkış müracaat noktası, kamera sistemi, eşya kontrolü, kontrollü geçiş) ile iş sağlığı ve güvenliğine yönelik diğer tedbirlerin (yangın, alarm, kaçak akım rölesi) Milli Eğitim müdürlükleriyle eş güdüm içinde gözden geçirileceği ve eksikliklerin ivedilikle giderileceği kaydedilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Okullarda okul içi ve çevresini görecek şekilde kamera sistemleri kurulacak ve mevcut güvenlik kamera sistemlerinin faal halde bulundurulması sağlanacaktır. Okulların çevresinde bulunan fiziki engeller (duvar, tel-çit vb.) kontrol edilerek eksiklikler giderilecek, öğrenciler ve ziyaretçilerin giriş-çıkışları için zorunlu olmayan ilave kapılar kapatılarak giriş-çıkışların tek bir kapıdan kontrollü şekilde yapılması sağlanacaktır. 

'Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak'

Ülke genelindeki okulların risk faktörleri dikkate alınarak güncellenen öncelik derecelerine göre öncelik derecesi yüksek olan okullarda sabit olarak görev yapmak üzere 'Okul Kolluk Görevlisi' diğer okullarda ise okul yönetimiyle sürekli iletişim halinde olacak 'Güvenli Eğitim Koordinasyon Görevlisi' görevlendirilmesine hassasiyetle devam edilecektir. Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak, okulların güvenlik önceliklerine göre ihtiyaç duyulması halinde okul bahçe kapısının dışında, okul yönetimiyle sürekli irtibatlı, müdahale etme kabiliyetine haiz bir noktada motorize ekip veya yaya devriye görevlendirilecektir. 

'Sosyal medya paylaşımları takip edilerek suç teşkil edenler hakkında işlem yapılacak'

Okul çevresindeki kör alanlar, metruk yapılar, parklar, internet kafeler, oyun salonları ve öğrencilerin yoğun bulunduğu güzergahlarda devriye ve denetimler sıklaştırılacaktır. Siber birimlerimizin kapasitesinin güçlendirilerek siber devriye faaliyetlerine ağırlık verilecek, internetteki tehlikeler ile sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar titizlikle takip edilerek suç teşkil edenler hakkında gerekli işlemler yapılacaktır. Çocukların ve gençlerin ateşli silahlara veya benzeri tehlikeli araçlara erişiminin önlenmesi amacıyla okul yönetimleriyle ortak çalışmalar saha denetimleri, istihbari çalışmalar ve risk odaklı uygulamalar artırılacak; taşıma veya bulundurma ruhsatlı silah sahibi ebeveynlere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılarak ruhsatsız silahla mücadele tavizsiz şekilde sürdürülecektir."

Genelgede, "risk grubunda yer aldığı düşünülen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları gerçekleştirileceği, veli işbirliği ile kurumlar arası koordinasyonun sağlanacağı, gerekli izleme, değerlendirme ve takip mekanizmalarının kurulacağı" da belirtildi.

'Psikososyal destek hizmetleri'ni kimler verecek?

Genelgede, "öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik psikososyal destek hizmetlerinden" de bahsedildi ancak bu hizmeti kimlerin vereceği deatyına girilmedi. sürdürüleceği aktarılan genelgede, internet ortamında okul, öğrenci ve personeli hedef alan tehdit içeriklerinin düzenli olarak gerçekleşen şikayetler yönünden okul idareleri tarafından ve siber tespitler açısından kolluk birimleri tarafından izleneceği belirtildi.

'Siber olay müdahale prosedürü oluşturulacak'

Okullarda "siber olay müdahale prosedürü"nün oluşturulacağı, "şüpheli durumlarda kullanılmak üzere hızlı bildirim mekanizması (okul yönetimi-kolluk) kurulacağı, okul idaresi tarafından bildirim, şikayete konu olan veya açık kaynaklardan tespit edilmesi mümkün olan siber olayların kayıt altına alınarak olay veri tabanı oluşturulacağı, okulların siber güvenlik konusunda kolluk birimleri ve ilgili kamu kurumlarıyla koordineli çalışacağı, siber güvenlik tedbirlerinin periyodik olarak denetleneceği ve güncelleneceği" ifade edildi. 

'Okul kolluk görevlisi' müdür isterse toplantılara katılabilecek

Ayrıca "Protokol kapsamında okul müdürü başkanlığında oluşturulan 'Okul Güvenliği Yönetim Ekibi' tarafından, başta riskli öğrencilerin değerlendirilmesi olmak üzere okul ve çevresinin güvenliğine yönelik koruyucu ve önleyici tedbirlerin planlanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenecek periyotlarda değerlendirme toplantısı yapılacaktır. Söz konusu toplantılara, ihtiyaç duyulması halinde sürekli, her halükarda ise ayda en az bir kez okul kolluk görevlisi veya güvenli eğitim koordinasyon görevlisi katılacaktır" denildi. 

"Dizi, film, dijital yayınlar ve popüler kültür unsurları üzerinden şiddetin sıradanlaştırılması, suçun cazip gösterilmesi ve silah kullanımının özendirilmesine karşı medya okuryazarlığı ve aile rehberliği odaklı farkındalık çalışmalarının planlı şekilde sürdürüleceği" söylenen genelgede, eğitim sendikaları başta olmak üzere ilgili sivil toplum kuruluşu, kurum ve kuruluşlarla gerekli temas kurularak, kamuoyunda oluşabilecek yanlış algıların önüne geçileceği ve güven duygusunun güçlendirilmesi amacıyla uygun bilgilendirme ve istişare süreçlerinin yürütüleceği öne sürüldü.

'Dezenformasyon girişimlerine karşı gerekli işlemler sürdürülecek'

Genelgeye, "olaylara ilişkin kamuoyu bilgilendirmelerinin yalnızca teyitli bilgiye dayalı, zamanında ve sorumlu bir dille yapılacağı, provokatif paylaşımlar, suçu ve suçluyu öven içerikler ile dezenformasyon girişimlerine karşı gerekli işlemlerin kararlılıkla sürdürüleceği" de eklendi.