ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'nde saldırıları yeniden başlattığı İran'ın Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürüttüğü görüşmelere ABD'nin de dahil olduğu, geçici anlaşmaya varıldığı iddia edildi.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılması konusunda ABD'nin İran ve Umman ile yürüttüğünü öne sürdüğü görüşmelerde geçici anlaşmayı bugün açıklamaya hazırlandığı ileri sürüldü.

'Geçici anlaşma bugün açıklanacak' iddiası

Axios'un iki bölgesel kaynak ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılması konusundaki müzakerelerde önemli ilerleme kaydedildi. 

ABD, İran ve Umman ile yürütülen geçici anlaşmayı bugün açıklamayı hedefliyor.

Habere göre üzerinde çalışılan düzenleme, ilk aşamada 60 günlük geçici bir anlaşma öngörüldüğü iddia edildi. Bu doğrultuda, Basra Körfezi yönüne giden gemiler Hürmüz Boğazı'nda İran karasularındaki kuzey koridorunu, Körfez'den çıkan gemiler ise İran ile koordinasyon içinde Umman karasularındaki güney koridorunu kullanacak. 

Geçişlerden bu süre boyunca herhangi bir ücret alınmayacak. 

Tarafların ayrıca boğazın orta hattındaki deniz mayınlarının 30 gün içinde temizlenmesi için birlikte çalışması, daha sonra ise bu hattın kalıcı bir düzenleme kapsamında çift yönlü kullanıma açılması hedefleniyor.

ABD'nin tehditleri devam ediyor: Geniş çaplı askeri saldırı seçeneği de masada

Axios'a göre geçici anlaşmanın süresi tarafların mutabakatıyla 60 günün ötesine uzatılabilecek.

Haberde ayrıca, diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde ABD yönetiminin İran'a yönelik geniş çaplı askeri saldırı seçeneğini değerlendirmeyi sürdürdüğü ifade edildi.

Haberde, Umman ile İran arasındaki görüşmelere ek olarak Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın da arabuluculuk sürecine katkı sağladığı belirtildi. Beyaz Saray'ın müzakerelerde aktif rol oynadığı, son günlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaydi arasında bir dizi telefon görüşmesi gerçekleştirildiği aktarıldı.

Habere göre Irakçi hafta sonu anlaşmaya prensipte onay verdi ancak nihai karar için İran liderliği ile Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayı beklendi ve onay süreci dün tamamlandı.

'Anlaşma bu hafta sağlanabilir'

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ve Umman ile yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ancak henüz nihai anlaşmaya varılmadığını belirtirken, Hazine Bakanı Scott Bessent anlaşmanın bu hafta sağlanabileceğini söyledi. 

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de diplomatik çözüm çabalarının sürdüğünü açıklarken, Katar Emiri ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gerilimin azaltılması ve Washington ile Tahran arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesine yönelik adımları ele aldığı bildirildi.

İran devlet televizyonu: Umman'la olası anlaşma, Hürmüz'ün derhal açılması anlamına gelmiyor

İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine ilişkin varılacak herhangi bir anlaşmanın boğazın derhal açılması anlamına gelmediği belirtildi.

İran Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB), ismi açıklanmayan bir kaynağın konuya ilişkin açıklamalarını yayımladı.

Açıklamada, gemi geçiş düzenlemelerine ilişkin görüşmelerin yalnızca İran ile Umman arasında yürütüldüğü, ABD ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, İran ile Umman arasında bir anlaşmaya varılsa dahi bunun Hürmüz Boğazı'nın derhal açılması anlamına gelmediği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ABD'nin tutumunu değiştirmesi ve "ihlallerini düzeltmesine" bağlı olduğu kaydedildi.

Devrim Muhafızları: İran tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacak

Devrim Muhafızları'na ait yayın organı "Sepahnews"in, görüşmelerle ilgili bilgi sahibi olan ismi açıklanmayan bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile devam eden görüşmelerden henüz anlaşma çıkmamasının nedeninin ABD'nin müdahalesi ve Trump'ın tehditleri olduğu belirtildi.

Söz konusu yetkili, "ABD'nin müdahalesi ve İran'a yönelik askeri saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşma gecikecektir. İran, tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacaktır" ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. 

Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik Trump'ın Ankara'dan saldırı emriyle 8 Temmuz'da şiddetli çatışmalara evrildi ve yaklaşık iki hafta devam etti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla önceki gün yeniden görüşmelere başlamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.