Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'la tüm ticaret, ticari alışveriş ve mali işlemleri ikinci bir duyuruya kadar durdurdu.

BAE Dışişleri Bakanlığı, kararın “bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliği zedeleyen bölgesel gerilimler” nedeniyle alındığını açıkladı.

Bakanlığın stratejik iletişim departmanı direktörü Afra El Hameli tarafından yapılan açıklamada, “İran'la tüm ticaret faaliyetleri, ticari alışveriş ve mali işlemler ikinci bir duyuruya kadar durdurulmuştur” denildi. Abu Dabi yönetimi ayrıca uluslararası mali sistemin bütünlüğünü koruma konusundaki yükümlülüğünü sürdüreceğini bildirdi.

Karar, BAE Savunma Bakanlığı'nın İran'dan ateşlendiğini öne sürdüğü iki balistik füzenin Körfez'deki deniz trafiğini hedef aldığı açıklamasının ardından geldi.

BAE'nin iddiasına göre hava savunma sistemleri 18 Ağustos'ta İran yönünden gelen iki balistik füze tespit etti. Füzelerden biri BAE karasularının dışında, diğeri ise ülkenin karasuları içerisinde denize düştü. Bakanlık, yaptığı incelemenin ardından füzelerin “deniz trafiğini hedef aldığı” sonucuna vardığını ileri sürdü.

İran: Suçlama temelsiz

İran ise BAE'nin iddiasını reddetti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Abu Dabi'nin suçlamalarını “temelsiz” olarak nitelendirdi. Bekayi, BAE'nin tutumunun “iyi komşuluk ilkesiyle çeliştiğini” ve bölge ülkeleri arasında güven oluşturma çabalarına zarar verdiğini söyledi.

İranlı sözcü ayrıca bölge ülkelerine Tahran'a yönelik “temelsiz suçlamalardan kaçınma” çağrısında bulunurken, ABD ve İsrail'in bölgedeki faaliyetlerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

BAE-İsrail yakınlığı

BAE’nin kararı, Abu Dabi’nin İsrail’le yakın ilişkileri nedeniyle dikkat çekiyor. 

BAE, 2020’de imzalanan Abraham Anlaşmaları’yla İsrail’le diplomatik ilişkiler kuran ilk Körfez ülkelerinden biri olmuş, takip eden yıllarda iki ülke arasındaki ekonomik, siyasi ve güvenlik işbirliği hızla gelişmişti. 

İran ise İsrail’le normalleşen Körfez ülkelerinin politikalarını uzun süredir eleştiriyor.

Abu Dabi’nin Tahran’la tüm ticari ve mali işlemleri askıya alması, mevcut İran-İsrail geriliminin Körfez’deki bölgesel saflaşmaya yansıyan yeni bir adımı olarak değerlendirilebilir.

İran ekonomisi açısından kritik karar

BAE, uzun yıllardır İran'ın en önemli ticaret ortaklarından biri. Özellikle Dubai, ABD yaptırımlarının baskısı altındaki İran ekonomisinin mal, döviz ve finansman kanallarına ulaşmasında önemli merkezlerden biri konumunda.

İran gümrük verilerine göre iki ülke arasındaki petrol dışı ticaret 2025'in ilk yedi ayında yaklaşık 15 milyar dolara ulaştı. İran'ın BAE'ye ihracatı bu dönemde yaklaşık 4,5 milyar dolar olurken BAE, İran'ın en önemli ithalat kaynaklarından biri olmayı sürdürdü.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler savaş sırasında bir süre kesintiye uğramış, doğrudan yük taşımacılığı ancak haziran sonunda Dubai'deki Cebel Ali Limanı üzerinden yeniden başlamıştı. BAE, savaşın başlamasından birkaç gün sonra mart başında İran'la doğrudan deniz taşımacılığını durdurmuştu.

Haziran ayında ise iki ülke arasındaki ilişkilerde ters yönde bir gelişme yaşanmıştı. BAE, İran'ın yurtdışında dondurulmuş en az 10 milyar dolarlık varlığının kullanıma açılmasını öngören bir düzenlemeyi kabul ederken, ilk 3 milyar dolarlık dilimi aktarıldığı kaydedilmişti. Düzenlemenin ekonomik ilişkilerin yeniden canlandırılmasını da içerdiği belirtilmişti.

Hürmüz'den yalnızca 6 emtia gemisi geçti

Gerilimin diğer cephesini ise Hürmüz Boğazı oluşturuyor.

Reuters'ın Kpler verilerine dayandırdığı haberine göre salı günü Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 6 emtia gemisi geçti. Pazartesi günü bu sayı 9'du. Son 10 günlük günlük ortalama ise 11 gemiydi.

Boğaza giren gemiler arasında boş bir çok büyük ham petrol tankeri ile iki tanker bulunurken, iki orta menzilli yakıt tankeri ve bir Post-Panamax gemisi boğazdan çıktı.

Savaş öncesinde dünya ham petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu. Güvenlik kaygıları nedeniyle çok sayıda armatör halen güzergâhtan uzak duruyor.

ABD Başkanı Donald Trump salı günü Hürmüz Boğazı'nın “açık ve işler durumda” olduğunu öne sürerken İran boğazın gemi trafiğine kapalı olduğu yönündeki tutumunu sürdürüyor. Tahran, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, petrol yaptırımlarına son vermesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması gibi talepler karşılanmadan boğazın yeniden açılmayacağını söylüyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.