Hindistan’da Başbakan Narendra Modi'nin Hindistan Halk Partisi (BJP), son seçim sonuçlarıyla parlamento çoğunluğunu kaybetti.

Seçimde beklemediği bir darbe alan Modi, iktidarda kalmak için koalisyon hükümeti için diğer partilerle müzakere etmek zorunda.

BJP için ezici zaferin öngörüldüğü seçimin sonuçları, Modi’ye ve Hindu milliyetçisi politikalarına karşı bir tepki olarak yorumlandı.

62 sandalye kaybeden iktidar partisinin toplam sandalye sayısı 240'a düştü. Hindistan’da parlamento çoğunluğu için 272 sandalye gerekiyordu.

Modi'nin 2014'te seçilmesinden bu yana BJP ilk kez tek başına net bir çoğunluk elde edemedi. Yine de BJP, Ulusal Demokratik İttifak (NDA) olarak bilinen siyasi müttefikleriyle birlikte 292 sandalyeli çoğunluk hükümeti kurabilecek durumda. 

Sıkı yarışa rağmen Modi, zafer konuşmasında kendisine ülkeye tekrar liderlik etme yetkisi verildiğini öne sürdü. Delhi'deki BJP genel merkezinde seçmenlere hitap eden Modi, "Halkın 10 yıl sonra üçüncü kez kutsaması moralimizi yükseltiyor, yeni bir güç veriyor. Rakiplerimiz, birlik olmalarına rağmen, BJP'nin kazandığı kadar sandalye bile kazanamadılar" diye konuştu.

Muhalefet bloğundan beklentilerin ötesinde başarı

Bu arada, INDIA (Hindistan Ulusal Demokratik Kapsayıcı İttifakı) kısaltmasıyla bilinen muhalefet ittifakı beklentilerin çok ötesinde performans göstererek toplam 230'dan fazla sandalye kazandı. 20'den fazla ulusal ve bölgesel muhalefet partisinden oluşan ittifak, Modi'yi yenmek amacıyla bu seçimde ilk kez bir araya gelmişti.

INDIA koalisyonu, parti fonlarının dondurulmasına ve seçim öncesi muhalefet liderlerinin hapse atılmasına karşın, seçimlerden beklenildiğinden daha dirençli ve başarılı çıktı. Özellikle Uttar Pradesh’te Samajwadi, Batı Bengal'de Trinamool Kongresi ve Tamil Nadu'da Dravida Munnetra Kazhagam gibi partiler, BJP'den çok daha iyi performans gösterdi.

Sonuçlar, BJP'nin ana rakibi olan ve önceki iki seçimi Modi'ye karşı büyük farkla kaybeden ana muhalefet partisi Hindistan Ulusal Kongresi (kısaca Kongre) için özel bir zafer oldu. Kongre partisi, bu seçimlerde koltuklarını iki katından fazla artırmış oldu.

Kongre partisi genel başkanı Mallikarjun Kharge, Modi'nin "ahlaki ve politik bir yenilgi" ile karşı karşıya olduğunu belirterek, muhalefet koalisyonunun bir sonraki adımları görüşmek üzere Çarşamba günü bir araya geleceğini söyledi. Kharge, "Mücadelemizi bu ülkenin işsizlerine, çiftçilerine ve yoksullarına odakladık. Bu arada BJP yalanlar ve nefret yayarak acımasız bir kampanya yürüttü. İnsanlar bunu reddetti" dedi.

Ülkenin en eski partisi olan Hindistan Ulusal Kongresi, geçtiğimiz seçimlerde tarihindeki en düşük sandalye sayısına sahip olmuştu. Hindistan Ulusal Kongresi, 2019'da yalnızca 52 sandalye kazanmıştı. Hindistan'da bir partinin "ana muhalefet" unvanını alabilmesi için 55 sandalye kazanması gerekiyordu. Kongre, bu seçimlerde 99 koltuğa sahip oldu.

BJP sonlara doğru saldırganlığını artırmıştı

BJP, seçim kampanyasını “tek adam” etrafında yoğunlaştırmıştı. Parti manifestosu basitçe "Modi'nin garantisi" başlığını taşıyordu. Modi’nin söylemlerinin çoğu başlangıçta BJP'nin devasa altyapı hamlesine, "cömert" refah programlarına ve Hindistan'ın son on yılda dünya sahnesinde yükselmesine ve ülkeyi 10 trilyon dolarlık bir ekonomiye dönüştürme vaatlerine odaklanmıştı.

Ancak Modi daha sonra seçim kampanyasında daha kutuplaştırıcı dini söylemlere yönelmişti. Müslümanları "sızanlar" ve "daha fazla çocuğu olanlar" olarak adlandırırken, bir dizi röportajda Tanrı tarafından seçildiğini ilan etmişti. BJP ayrıca siyasi muhalifleri sindirmekle ve Müslüman oylarını bastırmakla suçlanıyordu. Modi’nin bu saldırgan tavrı BJP içinde bir gerginliğin işareti olarak yorumlanıyordu.

Modi, seçim kampanyasında, AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'de yaptığı gibi, Hindistan'ı bağımsızlığının 100. yılı olan 2047'ye kadar "gelişmiş bir ulus" haline getirmeyi vaat etmişti. Modi, Ocak ayında da Ayodha kentinde 1992'de Hindu milliyetçileri tarafından yıkılan Babür Camisi yerine Hindu tanrısı Rama için inşa edilen tapınağın açılışını yaparak etnik kutuplaşmayı körükleme hamlesinde bulunmuştu.

Modi milliyetçilik dozunu azaltmak zorunda kalabilir

Seçim sonuçları, Modi iktidarının yüksek işsizlik ve enflasyon gibi sorunlar tarafından zedelendiğinin de bir işareti oldu. Bununla birlikte, seçim sonrasında Modi, son on yılda olduğundan daha güçlü ve daha canlı bir muhalefetle boğuşmak zorunda kalacak.

Bununla birlikte, BJP'nin katı Hindu milliyetçi politikalarını sürdürme yetisi de azalabilir, zira Modi’nin birlikte hükümet kurmak zorunda olduğu siyasi müttefiklerinden bazıları aynı Hindu milliyetçiliği odaklı bir gündeme sahip değil. Bu durum, Modi'yi daha önce hiç olmadığı kadar pragmatik veya fikir birliğine dayalı bir politika izlemeye zorlayabilir.

Modi'nin döneminde Hindistan, 2021'den bu yana ülke geneline yayılan çiftçi protestolarına sahne oluyordu. Eylül 2020'de tarım sektörüne ''serbestleşme'' getiren, taban fiyat ve destekleme alımı politikalarını sona erdiren 3 düzenlemeyi yasalaştıran hükümet, yeni yasaların çiftçilere ürünlerini pazarlama özgürlüğü tanıyarak özel yatırımla tarımsal büyümeyi teşvik edeceğini savunmuştu. Çiftçilerse bunların kazançlarını azaltacağını, aracı şirketlere daha fazla yetki tanıyacağını ve sonunda kendilerini topraksız bırakacağını ileri sürerek, başta Yeni Delhi'de olmak üzere ülkenin farklı noktalarında geniş çaplı protestolar düzenliyordu.

En kritik yerlerde önemli kayıplar

BJP için en büyük şoklarından biri de, ülkenin en kalabalık ve politik açıdan en önemli eyaleti olan ve ülkenin geri kalanı için bir öncü olarak görülen Uttar Pradesh'teki büyük kayıplarıydı. İlk sayımlar, INDIA ittifakının BJP ittifakının önünde olduğunu, BJP'nin birkaç ağır sıkletinin koltuklarını kaybettiğini ve partinin kilit kalelerinden birinde kritik desteğini kaybettiğini gösterdi.

Ayrıca, Modi'nin kendi seçim bölgesi Varanasi'deki zafer marjı yarım milyondan 150 bine düştü.

Komünistler mecliste

Son seçim sonuçlarına göre, INDIA ittifakının içerisinde yer alan Hindistan Komünist Partisi (Marksist) mecliste 4 koltuk kazandı. 

Bununla birlikte, ittifak içerisindeki Hindistan Komünist Partisi (Marksist-Leninist) (Kurtuluş) 2, Devrimci Sosyalist Parti de 1 koltuğa sahip oldu.

Ana muhalefet partisi Kongre’nin 99 koltuk aldığı seçimlerde INDIA ittifakı toplam 232 koltuk kazandı.

Hindistan Komünist Partisi (Marksist)'in ülkede 1 milyondan fazla üyesi bulunuyor. Parti, 2016 yılında Tripura ve Kerala'da eyalet seçimlerini kazanarak yönetime gelmişti.

‘Eşit şartlar olsaydı BJP daha büyük darbe alırdı’

Hindistan Komünist Partisi (Marksist), seçim sonuçlarının ardından bir açıklama yayımlayarak BJP’nin bu seçimlerde ağır darbe aldığına işaret etti.

18. Lok Sabha (Alt Meclis) seçimlerinin sonuçlarının BJP için bir gerileme niteliğinde olduğunu belirten parti, iktidar partisini 2014 ve 2019'daki son iki seçimde elde ettiği çoğunluğu kaybettiğini hatırlattı. Açıklamada, sonuçların bu seçimde 400 sandalye kazanmasıyla övünen Narendra Modi etrafında inşa edilen “yenilmezlik imajı”na ağır bir darbe olduğu ifade edildi.

Seçimlerin muhalefet partilerine yönelik topyekün saldırılar, merkezi haber ajanslarının kötüye kullanılması ve para gücünün yoğun bir şekilde kullanılması ortamında yapıldığı vurgulanan açıklamada, parti siyasi bürosunun bu otoriter saldırılara karşı durup Anayasa'yı, demokrasiyi ve medeni hakları koruduğu için halkı tebrik ettiği kaydedildi.

Açıklamada, INDIA muhalefet bloğunun, işsizlik, fiyat artışı, tarımsal sıkıntı ve demokrasiye ve Anayasa'ya yönelik saldırılar konularını ele alarak seçimde saygın bir performans sergilediği ve Modi ve BJP’nin seçim kampanyalarına önemli ölçüde karşı koyabildiği belirtildi.

Seçim Komisyonu’nun eşit şartlar sağlamış olması durumunda sonuçların BJP ve NDA için daha olumsuz olmuş olacağına dikkat çekilen açıklamada, “Narendra Modi'nin kışkırtıcı toplumsal söylemini dizginleme ve Davranış Kuralları Modelini uygulama konusundaki tam başarısızlık, Komisyonun itibarına leke sürdü” denildi.

Hindistan Komünist Partisi (Marksist)’in ve diğer sol partilerin sayılarında marjinal bir iyileşme kaydettiği ifade edilen açıklama, “Karar, halkın demokrasiye, Anayasaya ve geçim kaynaklarına yönelik tüm saldırılara karşı koyacağının sinyalini veriyor” ifadeleriyle sonlandı.