6 Şubat depremlerinin ardından büyük yıkım yaşayan Hatay'ın yeniden inşası sürecine katkı sunacak bir çalışma kamuoyuna duyuruldu. 

Antakya Çevre Koruma Derneği öncülüğünde, Dünya Mirası Adalar Ekoloji ve Kültür Derneği ve ASIST (Asi-İstanbul Sivil Toplum İnisiyatifi) ortaklığındaki girişim "deprem değil, plansızlık öldürür" diyerek Asi Çevre Vizyon Planı’nı hayata geçirdi.  

Kentin güvenli, adil ve doğayla uyumlu bir yaşamla yeniden kurulmasının önünü açmayı hedefleyen plan, sadece altyapı ve binaların yeniden inşasını değil, aynı zamanda yaşanabilir bir hayatın yeniden kurulmasını hedefliyor.

Hatay'ın çevresel sorunları için 5 acil başlık

Bilim insanları, hukukçular ve halkın ortak çabasıyla hazırlanan plan hakkında bilgi veren Antakya Çevre Koruma Derneği Başkanı Nilgün Karasu, çalışmanın odaklandığı Hatay'ın acil çevresel sorunlarını sıraladı.

Taş Ocakları: Deprem sonrası sayısı 22'den 150'yi aşan taş ocaklarının kontrolsüz büyümesiyle bozulan doğal dengeye karşı, taş ocaklarının su kaynakları, tarım alanları ve yerleşimlerden uzaklaştırılması, bağımsız denetim mekanizmaları ve yeşil tampon bölgeler öneriliyor.

Asi Nehri: Aşırı su kullanımı ve kirlilikle boğuşan Asi Nehri için kirlilik kaynaklarının belirlenmesi, su kalitesi izlemesi, arıtma kapasitesinin artırılması ve nehrin "Antakya'nın yeşil kalbi" olarak restore edilmesi hedefleniyor.

Tarım Arazileri ve Zeytinlik Alanlar: Tarım alanlarının imara açılması ve zeytinliklerin tahribi gibi sorunlara karşı mevcut yasaların etkin uygulanması, ekolojik tarım ve küçük üreticilerin desteklenmesi, gençlerin tarıma teşviki ve kooperatifleşme vurgulanıyor.

Milleyha Sulak Alanı: Kıtalararası kuş göç yolları üzerindeki kritik durak noktası Milleyha'yı moloz dökümleri ve insan baskısından korumak için kapsamlı yönetim planları, biyoçeşitlilik izlemesi ve ekoturizm faaliyetleri öneriliyor.

Samandağ Sahil Şeridi: Nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı olan Samandağ kıyılarında kontrolsüz yapılaşma ve habitat tahribatına karşı kıyı alanının Deniz Koruma Alanı ilan edilmesi, yeni yapılaşmanın durdurulması ve iklim değişikliğine uyumlu yönetim planları geliştirilmesi planlanıyor.

'Hâlâ geri döndürebilecek fırsatları kaçırmayalım'

Planın tanıtım toplantısında ASİST adına söz alan kent antropoloğu Aysim Türkmen, Asi Nehri havzasının karşı karşıya olduğu tehlikeyi şu sözlerle dile getirdi:

“150 taş ocağı, havzada yaşamaya çalışan insan, zeytin ağacı, inek, balık demeden, binlerce çeşit varlığa tozdan göz açtırmıyor. Zeytinlikler buldozerlerle sökülüyor. Deniz kaplumbağalarının yuvaladığı kumsallarda parklar, ışıklı gezi yolları yapılıyor. Göçmen kuşların dinlenme alanlarında yollar açılıyor, soyları tükenmekte olan kuş türleri avlanılıyor. Asi Çevre Vizyon Planı, bu eşsiz coğrafyada devam eden ama fark edilmeyen yaşam savaşına ‘Lütfen bakın’ diyor, 'Hâlâ geri döndürebilecek fırsatları kaçırmayalım' diyor.

Dünya Mirası Adalar Ekoloji ve Kültür Derneği Başkanı Derya Tolgay ise, Asi Nehri çevresindeki deneyimlerin İstanbul gibi büyük kentlere taşınması gerektiğini vurguladı:

“Asi boyunca tanık olduklarım bana bir kez daha gösterdi ki insanlar sadece hayatta kalmak değil, yaşadıkları yere dair söz sahibi olmak istiyor. Bu çalışma ancak kamu otoritesinin de sivil toplumla el ele vermesiyle gerçek dönüşümlere ulaşabilir.”

Hazırlanan planın yalnızca bir belge değil, yerel halkla birlikte yaşayan, sürekli güncellenen ve sahiplenilen bir yol haritası olması hedefleniyor.

Diyarbakır'da depremzedelerin kaldığı konteyner kent boşaltılıyor: Elektrikleri kesilecek