İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik A.Ş. tesislerinde patlama meydana geldi. 

İlk belirlemelere göre patlamanın, sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana geldiği bildirildi.

Patlamanın ardından olay yerinden yoğun duman yükseldi.

İzmir Valiliği olayda 10 işçinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Dördü ağır 15 kişinin yaralandığı patlamada, enkaz altında kalan 4 işçiyi arama kurtarma çalışmaları sürdüğü belirtildi.

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan kabine sonrası yaptığı açıklamada yaşamını yitiren işçilerin sayısının 16'ya yükseldiğini duyurdu. Erdoğan 2'si ağır, 13 kişinin yaralandığını açıkladı. Daha sonra açıklama yapan Enerji, Çalışma ve Sağlık bakanları enkaz altındaki işçileri arama kurtarma çalışmasının sona erdiğini açıkladı.

Üç bakan: Enkaz altında arama kurtarma çalışmaları tamamlandı

Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan, Enerji Bakanı Alpaslan Bayraktar ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu 16 işçinin yaşamını yitirdiği Aliağa’daki fabrika önünde akşam saatlerinde açıklama yaptı.

Bakanlara enkaz altındaki işçileri arama kurtarma çalışmalarının tamamlanıp tamamlanmadığı soruldu. Üç bakan da “tamamlandı” diye yanıt verdi.

Çalışma Bakanı: Müfettişler çok ciddi sıkıntı yaşanmadığını belirlemiş, ama bu iş kazası ciddi anlamda sıkıntıya sebep oldu

Çalışma Bakanı Işıkhan fabrikada son bakıma ilişkin soru üzerine “Rehberlik ve Teftiş Başkanlığımız gerekli incelemelerde bulunduğunu ifade etti” dedi.

Müfettişlerin işletmede “çok ciddi sıkıntıların yaşanmadığını” belirlediklerini söyleyen Işıkhan “Ancak yaşanan bu iş kazası ciddi anlamda bir sıkıntıya sebep oldu” ifadesini kullandı.

Işıkhan şöyle konuştu:

Bununla ilgili herhangi bir ihmal, kusur, işletmeyi biz gözden geçirdik, çok ciddi anlamda sıkıntıların yaşanmadığı belirlenip müfettişlerimiz tarafından.

Ancak yaşanan bu iş kazası ciddi anlamda bir sıkıntıya sebep oldu.

Biz de Rehberlik Teftiş Başkanlığımız başmüfettişini görevlendirdik. Kimin ihmali kusuru varsa şu an bir şeyler söylemek için çok erken, olay çok sıcak. Denetlemeler ve teftişler bittikten sonra gerekli açıklamaları paylaşacağım.”

Bakanlık tarafından fabrikada yapılan denetimlere ilişkin ayrıntı açıklamayan Işıkhan “Olayın yaşandığı işyerinde 37 iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, 2 işyeri hekimi ve ayrıca 1 sağlık personeli bulunmaktadır. İşyeriyle ilgili Bakanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından çeşitli dönemlerde denetimler ve teftişler gerçekleştirilmiştir” ifadesini kullandı.

Enerji Bakanı Bayraktar 6 kişi hakkında gözaltı kararı olduğunu söyledi.

Sağlık Bakanı Memişoğlu 16 işçiden 14’ünün olay yerinde, 2’sinin hastanede yaşamını yitirdiğini belirtti. Yaralı 13 işçiden 2’sinin durumunun kritik olduğunu söyleyen Memişoğlu “Bir tanesi çok kritik” ifadesini kullandı.

5 kişi gözaltına alındı

Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlamaya ilişkin başlatılan soruşturmada beş kişi gözaltına alındı. Öte yandan İçişleri Bakanlığı patlamayla ilgili 2 mülkiye başmüfettişi görevlendirdi.

TKP'den Aliağa Demokrasi Meydanı'na çağrı

TKP İzmir İl Örgütü bu akşam saat 19.30'da Aliağa Demokrasi Meydanı'nda olacağını duyurdu.

Açıklamada "HABAŞ patronu, işçi cinayetlerinin hesabını verecek! HABAŞ’ta yaşanan işçi katliamının hesabını sormak üzere bu akşam saat 19.30’da Aliağa Demokrasi Meydanı’ndayız" denildi.

Fabrika önünde öfke: 'Bulun benim ağabeyimi!'

Katliamın üzerinden saatler geçmesine karşın fabrika önünde işçi aileleri yakınlarının akıbetini öğrenmeye çalışıyor. Yakınlarını hastanelerde bulamayan aileler fabrikaya giderek burada kendilerine bilgi verilmesini isterken halen "listeler çıkarılıyor" yanıtını alıyor.

Aileler çocuklarını, kardeşlerini, eşlerini arıyor, yetkililer kim öldü, kim yaralı onu dahi bilmiyor!

İşçi yakınları kendilerine "bilgi vermek" için gelen fabrika yetkilisinin ölü ve yaralı listesinin halen ellerinde olmadığını ifade etmesi üzerine tepkilerini gösteriyor:

İzmir Valisi’nden itiraf: Kaç işçinin vardiyada olduğu netleşmemiş

İzmir Valisi Süleyman Elban'ın gazetecilere yaptığı açıklama patlamanın olduğu an vardiyada kaç işçinin olduğunun halen netleşmediğini ortaya çıkardı.

Elban "olayın üretim değil bir değişim sırasında olduğunu, bu nedenle bölgede 300 yerine 200 kişinin bulunduğunun ifade edildiğini" aktardı.  Elban "Vardiyada daha az işçi olduğu söyleniyor bize" dedi.

Enkaz altında 4 işçinin olduğunu "değerlendirdiklerini" söyleyen Elban, “O kişilerle ilgili durum netleşinceye kadar arama kurtarma çalışmalarımız devam edecek” dedi. Elban açıklama yaptığı sırada henüz kimsenin gözaltına alınmadığını da belirtti.

Vali Elban şunları söyledi:

HABAŞ Demir Çelik Fabrikamızda bir kazan değişimi çalışması yapılırken tavan vincin düşmesi sonucu, düşen malzemeler ark ocağına düşüyor ve arkadaki çelikhanede patlama meydana geliyor. Meydana gelen patlama sonucunda maalesef 2'si hastanede olmak üzere 8 tanesi de o düşen malzemelerin çarpması ve altında kalması sonucu toplam 10 işçi kardeşimiz vefat ediyor. Hastanelerimizde 15 yaralımız var. 4'ünün durumu biraz ağır.”

"Olayın üretim değil bir değişim sırasında olduğunu, bu nedenle bölgede 300 yerine 200 kişinin bulunduğunun ifade edildiğini" aktaran Elban, "Şu an sahada büyük ölçüde arama ve kurtarma çalışmaları bitirilmek üzere ama yine de titizlikle... Saha çok büyük bir saha, çok fazla malzemelerin olduğu saha. Dolayısıyla sahada arama çalışmaların son yer bakılıncaya kadar devam edecek" ifadelerini kullandı.

Elban, olayla ilgili henüz gözaltı olmadığını söyleyerek, şöyle devam etti:

Ama muhtemelen olacaktır. Enkaz altında 4 kişinin olduğunu değerlendiriyoruz. Çalışmalar devam ediyor. O kişilerle ilgili durum netleşinceye kadar arama kurtarma çalışmalarımız devam edecek. Orada malzemelerin altında arama çalışması devam ediyor arkadaşlar. Vardiyada daha az işçi olduğu söyleniyor bize. Çünkü üretim olmadığı için kazan değişimde normal vardiyada o hatta 300'ün üzerinde çalışan olduğu ama bakım sırasında kazan değişimi olduğu için yaklaşık 200 civarında çalışan olduğu söyleniyor. Yani o an bir demir çelik üretimi de yok. Ancak düşen malzemelerin doğalgaz hattına çarpıp patlatması sonucu bir patlama meydana geliyor."

Elban, patlamanın ardından 4 ağır yaralının İzmir'deki çeşitli hastanelere sevk edildiğini, 11 yaralının ise tedavisinin Aliağa Devlet Hastanesi'nde sürdüğünü, durumu ağır olmayan 3 hastanın daha sevk edilebileceğini kaydetti.

Patlama sonrası "Aliağa'nın Sesi"nin fabrika içinden paylaştığı görüntüler:

HABAŞ işçisi: ‘İhmal var, bir ay önce de bir arkadaşımız vefat etmişti’

soL Haber’e konuşan bir HABAŞ işçisi, kolonların üzerinde gezen bir vincin, kolonlarla birlikte yıkıldığını aktardı.

Olayın, bakım için üretimin durdurulduğu sırada yaşandığını vurgulayan işçi, yıkımın yaşandığı bölgede çok sayıda işçinin bulunduğunu söyledi.

HABAŞ’ta yakın zamanda yine bir iş cinayetinin yaşandığını hatırlatan işçi, “Olay ihmal sonucu yaşandı. Zaten ara ara benzer kazalar oluyordu. Bir ay kadar önce montaj bölümünde bir işçi arkadaşımız vefat etmişti” dedi.

'Çelikhanede ocak değişimi sırasında vinç düştü'

Aynı bölgede yine başka bir demir-çelik fabrikasında çalışan, HABAŞ'tan bilgi alan mühendisin anlattıkları şöyle:

Burası bir entegre tesis. Hurda, haddehane gibi başka bölümleri de var. Patlama meydana gelen yer çelikhane.

Ark ocağı, çanak değişimi esnasında vinç düşüyor. Sebebini henüz öğrenemedik. Bu bahsedilen ağır tonajlı bir tavan vinci ve tüm alanı boydan boya dolaşır. O köprüsüyle birlikte düşünce her yeri dağıtıyor anladığımız. Ve ocağı da düşürüyor. Etrafta doğalgaz boruları da var, vinç onu patlatmış olabilir.

Tavan vinci hurdayı ocağa döker, eritilir. Ocak çok ağırdır ve içinde ısıya dayanıklı refrakter tuğlalar vardır. Bu tuğlaların da belli sürelerde bakımının yapılıp değiştirilmesi gerekir."

TKP heyeti olay yerinde: 'Yaşananlar tüm yönleriyle açığa çıkarılmalı'

Türkiye Komünist Partisi İzmir İl Örgütü patlamaya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

Yaşananların tüm yönleriyle açığa çıkarılması, işçi sağlığını ve güvenliğini tehdit eden koşulların ortaya konması için sürecin takipçisi olacağız. HABAŞ işçilerinin ve tüm emekçilerin yanındayız."

Aliağa Devlet Hastenesi önünden açıklamada bulunan TKP İzmir İl Başkanı Tuğçe Sezen Gedik, HABAŞ patronunun kirli sicilini hatırlatarak, "HABAŞ bir katliam makinesi gibi çalışmaktadır" dedi. 

Kemal Okuyan: 'İş cinayeti' demek hafif kalır

TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan, paylaştığı mesajda çok sayıda can kaybı olduğunu belirtilerek "Bugün yaşanan için 'iş cinayeti' demek hafif kalır" ifadelerini kullandı. Okuyan'ın mesajı şöyle:

Aliağa’da bugün yaşanan için 'iş cinayeti' demek hafif kalır. İçeride partili arkadaşlarımız var, ölü sayısı ne yazık ki çok yüksek. Türkiye işçi sınıfının başı sağolsun."
 

Şirketin sicili kabarık: İş cinayetleri, toplu işten çıkarmalar, sendika baskısı, İsrail'e çelik sevkiyatı...

Aliağa’daki HABAŞ tesislerinde bugün yaşanan patlama, şirketin geçmişteki iş kazalarını yeniden gündeme getirdi. Fabrikada ve limanda farklı yıllarda en az 17 işçi yaşamını yitirdi.

HABAŞ patronunun almadığı önlemler bugüne dek en az 17 işçiyi hayattan kopardı:

• 1999: Bir potanın düşmesi sonucu 4 işçi hayatını kaybetti.
• 2007:  Hurdaların ayrıştırılması sırasında bir top mermisinin patlaması sonucu İlyas Kırdı hayatını kaybetti.
• 2008: İşçi Kutbettin Özkaya, kamyonlara yükleme yapılırken vinçten kayan 2,5 tonluk demir bloğun altında kalarak hayatını kaybetti.
• 2013: Çelikhane bölümünde çalışan Olgar Öner, vinçle kaldırılan parçanın halatının kopması sonucu başına düşen malzeme nedeniyle hayatını kaybetti.
• 2013: Bir ay içinde dört kaza oldu. İşçilerden Engin Solmaz hayatını kaybetti.
• 2018: İşçi Hasan Bostancı, toz toplama bacasından düşerek yaşamını yitirdi.
• 2018: 150 tonluk çelik ocağında kırılan elektrotların çıkarılması sırasında meydana gelen patlamada işçi Evren Erik hayatını kaybetti.
• 2019: 120 tonluk pota devrildi ve 11 işçi yaralandı.
• 2020: Fabrikanın açık sahasında çelik blokların taşınması sırasında taşeron işçi Şaban Karaca, blokların arasında kalarak ağır yaralandı ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.
• 2020: İşçi Kadir Özdemir yüksekten düşerek öldü. Ailesinin açtığı davada mahkeme, HABAŞ’ı yüzde 70 oranında asli kusurlu buldu.
• 2020: Vinç operatörü Raif Çatan, dalgalı denizde gemiye yükleme yaparken denize düşerek öldü. Davada işçinin can yeleği verilmeden çalıştırıldığı ortaya çıktı.
• 2022: Operatör Oktay Eryılmaz, vinçten düşerek hayatını kaybetti.
• 2024: HABAŞ Limanı’nda temizlik işçisi olarak çalışan Kemal Özdemir, gemiye yükleme sırasında üzerine metal bobin düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Aynı yıl HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nın çelik ocağında meydana gelen patlamada biri ağır 4 işçi yaralandı.
• 28 Eylül 2025: HABAŞ’ın Aliağa’daki çelikhane ocağında meydana gelen patlamada biri ağır 7 işçi yaralandı.
• 21 Ekim 2026: Taşeron işçi Hakan Doğan, yaklaşık sekiz metre yükseklikten düşerek öldü.
• 5 Kasım 2026: Taşeron firmada çalışan Eyüp Eğinli, iş makinesinin lastiğine hava basılırken oluşan patlamada ağır yaralandı ve hastanede yaşamını yitirdi.

HABAŞ, 2020'de işten çıkarmalarla da gündeme gelmişti. 10 yıl ve üzeri çalışan işçilerin işine son verilmeye başlandı. İşçilere zamdan vazgeçmeleri ve sendikadan istifa etmeleri için baskı yapıldığı da kamuoyuna yansıdı.

Şirketin 2023 sürdürülebilirlik raporuna göre, çelik sattığı ülkeler arasında İsrail de var. Uluslararası ticaret kayıtlarında da şirketin soykırımcı İsrail’e sevkiyatları görülüyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.