Balıkesir ve Çanakkale bölgesi geçtiğimiz yıllarda iktidar tarafından büyük ölçekli bir planlamanın konusu oldu. Plan 2014'te yayınlandığında bölgede 48 milyon metrekarelik bir sanayi alanı belirlenmişti.

Özellikle Bandırma-Erdek'in etkileneceği projeye karşı ciddi bir karşı çıkış oldu ve alan 8 milyon metrekareye kadar düşürüldü. Ardından 2018'de 40 milyon metrekareyi bulacak metal ihtisas alanı olması planlanan Marmara OSB kararı alındı. Plan 2018 sonunda kesinleştirildi ve Bakanlıktan izin alındı. Ancak bölgede yaşayanlar, çevreciler projeye tepkili.

Tarım arazileri patronlara peşkeş çekiliyor

Bölgede kamulaştırma yapılmaya da başlandı. Dönümü normalde sanayiciye yaklaşık 500 bin liraya satıldığı söylenen arazilerin, köylüden dönümü 25-40 bin lira arasında alınıyor. Üstelik bu araziler tarım arazileri. 

İktidar Marmara kıyılarını "önlem alıyoruz" diyerek "koruma alanı" ilan etmişti. Öte yandan bu projeyle Bandırma-Erdek körfezinde 40 milyon metrekarelik metal ihtisas OSB yapılıyor. Projeye bölgedeki belediyeler de ortak. Bandırma Belediyesi ile Balıkesir Ticaret Odası'nın yüzde olarak projede payı olduğu biliniyor.

Patronların ihtiyaç duyduğu her türlü düzenleme için adım atılıyor

Güney Marmara Dayanışması da bu verimli tarım arazilerine metal ihtisas OSB yapılmasına ve geçimini yalnızca tarımla sağlayan yurttaşların zor durumda bırakılmasına, topraklarının değerinin altında alınmasına da karşı çıkıyor. Çevrenin Marmara'nın yükünü taşımadığını, projenin planlamanın evrensel ilkelerine aykırı olduğunu belirten Güney Marmara Dayanışması, Bandırma Belediyesi'ne de konuyla ilgili dilekçe verdi.

2020 yılında da metal ihtisas OSB'yi tamamlayıcı şekilde Balıkesir-Çanakkale Kıyı Planları hazırlandı. Söz konusu planla da patronların ihtiyaç duyduğu karayolu düzenleme, liman gibi alanların belirlendiği öğrenildi. Balıkesir Mimarlar Odası bu plana itiraz etti.

'Marmara'yı bitirme projesi'

Güney Marmara Dayanışması'ndan Erol Yıldız'sa planlamanın akıldışı olduğunu vurgularken, bu devasa planlamanın Marmara'yı bitirme projesi olduğunu, bölgeye plansız bir iç göçün önünü açacağını söylüyor. Yıldız, bölgedeki projeye çevre derneklerinin sessiz kalmasını da eleştirerek acil adım atılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Güney Marmara Dayanışması

Çarpık yapılaşma, sanayi atıkları, özel alanların talanı...

Planlamayla çarpık yapılaşmanın, metal-maden şirketlerinin Güney Marmara'yı talan etmesinden endişe ediliyor. Sanayi atıklarının bölgede yaratacağı kirliliğin geri dönüşünün mümkün olamayacağı belirtiliyor. Üstelik bölgede Milli Parklar, Özel Çevre Koruma Alanları bulunuyor.

Plan Kazdağları'ndan doğan Gönen çayını, Bandırma'nın içme suyunu sağlayan Gönen-Yenice barajını ve Manyas Gölü'nü kapsayan önemli bir ekosistemi de tehdit ediyor. Bandırma bu nedenle kısa vadede içme suyu sorunu yaşayabilir. Nüfus artış hızı normal kabul edilerek oluşturulan baraj 2040 yılına kadar bölgenin su ihtiyacını karşılayacak şekilde yapılmış durumda. Ancak bu planlamalarla gerek göçün, gerekse sanayinin su ihtiyacının nasıl karşılanacağı belirsiz.

Kıyı yapılarının olduğu bölgelerin kamu kullanımından çıkması ihtimali de söz konusu. Ayrıca OSB’nin kurulmak istendiği bölge aktif fay hatları üzerinde yer alıyor.

'Dilovası'nı Bandırma'ya taşıyacağız'

Metal ihtisas OSB, İstanbul Sanayicileri ve İşadamları Derneği'nin (İMES) kontrolünde. İMES de Dilovası'nı Bandırma'ya taşıyacaklarını söylüyor. 

İMES'in başında aynı zamanda Marmara OSB Yönetim Kurulu Başkanı da olan Saadettin Çay diye bir eski AKP'li bürokrat bulunuyor. Çay'ın Beykoz'da işlettiği Qadraj Kafe'de konuyla ilgili toplantılar yapıldığı ve bu toplantılara Bandırma Belediye Başkanı'nın da katıldığı söyleniyor.

Projenin başında kimler var?

Eski AKP İl Yönetim Kurulu üyesi de olan Sadettin Çay Beykoz'da yapılan bu kaçak kafeyle daha önce gündeme gelmişti.

1. Derece Arkeololojik kazı alanına yapılan bu kafenin yapımına itiraz edilmişti. Sadettin Çay ile eski AKP Beykoz İlçe Yönetim Kurulu üyesi Resul Rençber tarafından başlatılan kafe inşaatı, arazinin 1. Derece SİT alanı kapsamında olması ve söz konusu arazide tescilli Göksu Kasrı’nın yıkıntılarının bulunması nedeniyle tepki çekmişti. İtirazların ardından inşaat mühürlenmiş ancak belediyenin ve Koruma Kurulu’nun yıkım kararları yok sayılarak inşaat faaliyetlerine devam edilmişti. Ardından kafe için imar barışından yararlanıldı.

Saadettin Çay, Beykoz Kızılay Şube Başkanlığı da yaptı. Çay'ın pandemi döneminde Beykoz'da ihtiyaç sahiplerine dağıtmak üzere Kızılay'a getirilen yemeklerin Çay’ın sahibi olduğu Qadraj Kafe restoranda yapıldığı iddia edilmişti.