Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da ‘tercih edilen kaynak’ olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.

Güney Kıbrıs'la Orta Asya ülkeleri arasındaki yakınlaşma devam ediyor.

Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Kazakistan’a resmi ziyarette bulundu. Ziyaret, Güney Kıbrıs’tan Kazakistan’a cumhurbaşkanı düzeyinde yapılan ilk resmi ziyaret olarak kayda geçti.

Hristodulidis, Kazakistan’ın başkenti Astana’ya Larnaka’dan kalkan ilk doğrudan uçuşla gitti. Güney Kıbrıslı lider, ziyaret öncesi yaptığı açıklamada bu adımın iki ülke arasında işbirliği ve bağlantıların güçlendirilmesi açısından “tarihi bir dönüm noktası” olduğunu belirtti.

Tokayev’den Dostluk Nişanı

Astana’daki temaslarda Hristodulidis, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir araya geldi. Görüşmelerde ekonomi, yatırım, ulaştırma, eğitim, kültür, dijitalleşme ve enerji gibi başlıklarda işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı.

Tokayev, Hristodulidis’e ülkeler arası işbirliğine katkıları gerekçesiyle Dostluk Nişanı takdim etti. Kazakistan tarafı, görüşmeleri iki ülke ilişkilerinde yeni bir aşama olarak değerlendirirken, özellikle ticaret ve yatırım alanlarında ilişkilerin derinleştirilmesi hedefini öne çıkardı.

Astana’da Kıbrıs Büyükelçiliği açıldı

Ziyaretin dikkat çeken başlıklarından biri de Güney Kıbrıs’ın Astana Büyükelçiliği’nin açılması oldu. Güney Kıbrıs yönetimi, böylece Orta Asya’daki ilk diplomatik misyonunu Kazakistan’da faaliyete geçirdi.

Kıbrıs Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, büyükelçilik açılışında yaptığı konuşmada Astana’daki temsilciliğin iki ülke arasında siyasi diyalog, ekonomik işbirliği ve halklar arası temasları güçlendireceğini söyledi.

Kıbrıs tarafı, Kazakistan’ın Lefkoşa’da büyükelçilik açması ve Kıbrıs’ın Astana’daki misyonunu faaliyete geçirmesini, ilişkilerde kalıcı diplomatik zemin oluşturulması açısından önemli bir adım olarak görüyor.

Güney Kıbrıs meselesi görüşmelerin gündemindeydi

Hristodulidis, Tokayev ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada Kazakistan’ın Kıbrıs sorununa ilişkin tutumuna teşekkür etti. Kıbrıslı lider, Kazakistan’ın Güney Kıbrıs'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği “ilkeli ve tutarlı” olarak nitelendirdi.

Kazakistan kaynakları ise görüşmelerde siyasi diyaloğun yanı sıra bölgesel istikrar, ulaşım koridorları ve ekonomik işbirliği başlıklarının öne çıktığını aktardı. Tokayev’in Güney Kıbrıs’ı, Orta Koridor ve Trans-Hazar bağlantıları bakımından Akdeniz’e açılan bir ortak olarak değerlendirdiği belirtildi.

Güney Kıbrıs’tan Orta Asya açılımı

Güney Kıbrıs yönetiminin Kazakistan ziyaretiyle sınırlı kalmayan daha geniş bir Orta Asya diplomasisi yürüttüğü görülüyor. Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos’un Kazakistan temaslarının ardından Tacikistan, Özbekistan ve Kırgızistan’ı da ziyaret edeceği açıklandı.

Kombos, Orta Asya turunun amacını “büyüyen jeostratejik öneme sahip bir bölgeyle ikili ilişkileri güçlendirmek ve işbirliğini genişletmek” sözleriyle açıkladı.

Bu temaslar, Güney Kıbrıs’ın son dönemde Avrupa Birliği içindeki konumunu kullanarak Orta Asya ülkeleriyle diplomatik ve ekonomik bağlarını artırmaya çalıştığını gösteriyor. Kazakistan açısından ise Kıbrıs, Akdeniz, Avrupa pazarları ve deniz taşımacılığı üzerinden yeni bağlantılar kurma arayışında öne çıkan ortaklardan biri haline geliyor.

Kazakistan'ın Güney Kıbrıs'la yakınlaşması yeni değil

Güney Kıbrıs yönetimi, özellikle Kazakistan'la uzun süredir ilişkileri geliştirme sürecindeydi.

Güney Kıbrıs'la Kazakistan arasındaki ivme istikrarlı bir şekilde artıyor. Eylül 2023'te, Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Roman Vasilenko, iki dışişleri bakanlığı arasındaki ilk doğrudan siyasi istişareler için Güney Kıbrıs'ı ziyaret etmişti. Bu, Kazakistan'ın Lefkoşa'daki fahri konsolosluğunun açılışıyla aynı zamana denk geldi.

Bu diplomatik bağlar 2024 ve 2025'te de derinleşti. Güney Kıbrıs, Ekim 2024'te Astana'da ilk büyükelçiliğini açtı ve Kazakistan Şubat 2025'te Lefkoşa'da karşılık verdi. Her iki taraf da ilişkiyi stratejik bir ortaklık olarak tanımlıyor.

Mart 2025'te Güney Kıbrıs yönetiminden Dışişleri Bakanı Constantinos Kombos, Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Nurtleu'yu ağırladı. Ticaret, yatırım ve turizmde iş birliğini genişletmeyi ve 2026'ya kadar doğrudan uçuşların başlatılmasını kararlaştırdılar. Cumhurbaşkanı Nikos Christodulides de Kazakistan'a resmi bir ziyaret için hazırlanıyor.

Güney Kıbrıs, Kazakistan'ın en önemli yatırım ortakları arasında yer alıyor. 2005'ten bu yana Güney Kıbrıslı patronlar Kazakistan'a 4 milyar dolardan fazla yatırım yaparken, Kazak şirketleri Güney Kıbrıs'a 1,8 milyar dolardan fazla yatırım yaptı. Kazakistan'da yaklaşık 300 Güney Kıbrıs sermayeli şirket kayıtlıyken, Kazak firmaları da adanın güneyinde şirketler kurdu. Rusya başta olmak üzere, bazı ülkelerin Güney Kıbrıs'ı vergi optimizasyonu için kullanması sermayenin nihai kaynağı oldu.

Orta Asya ülkelerinin Güney Kıbrıs'la neden yakınlaşmaya başladığını, Ankara'nın buna tepkisinin nasıl olduğunu geçtiğimiz yıl kaleme almıştık.