Grönland Parlamentosu, ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanan savunma anlaşmasını onayladı.

ABD'nin Arktik'teki askeri varlığını genişletmesinin önünü açan anlaşma, Washington'a adada iki yeni askeri alan kurma ve mevcut askeri tesislerini büyütme imkânı tanıyor.

3 Kasım'da yapılan oylamada 16 milletvekili anlaşma lehinde oy kullanırken, karşı oy çıkmadı. 7 milletvekili ise çekimser kaldı.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Danimarka Parlamentosunun da onayı gerekiyor. Danimarka'daki parlamenter sürecin kasım ayı içinde tamamlanması bekleniyor.

ABD iki yeni askeri alan kuracak

22 Eylül'de ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen tarafından imzalanan anlaşma, ABD'nin adadaki askeri faaliyetlerini önemli ölçüde genişletiyor.

Anlaşmaya göre ABD, mevcut Pituffik Uzay Üssü'ndeki faaliyetlerini modernize edip genişletebilecek. Bunun yanı sıra Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq ve doğusundaki Mestersvig'de iki yeni savunma alanı kurulabilecek.

ABD'ye ayrıca Grönland'da başka savunma alanları oluşturma ve mevcut askeri tesislerini güçlendirme imkânı da tanınıyor.

Anlaşma, ABD'nin askeri gemi ve uçaklarına Grönland topraklarında ve karasularında geniş erişim hakları sağlıyor. ABD uçakları Grönland'ın herhangi bir bölgesinde iniş ve kalkış yapabilecek, askeri gemiler de karasularında faaliyet gösterebilecek.

Anlaşmanın dikkat çeken bir diğer unsuru ise ABD'nin 'Altın Kubbe' (Golden Dome) adı verilen füze savunma sisteminin Grönland'da kurulmasına ilişkin hedefi. Söz konusu sistem, ABD'nin füze savunma kapasitesini genişletme planının bir parçası.

Çin ve Rusya'ya kapı kapatılıyor

Anlaşma yalnızca ABD'nin askeri varlığını genişletmekle sınırlı değil. Grönland'da NATO üyesi olmayan ülkelerin askeri tesis kurması veya kalıcı askeri varlık bulundurması da tarafların ortak onayı olmaksızın yasaklanıyor.

Bunun yanı sıra NATO ve AB üyesi olmayan ülkelerden yatırımcıların, Grönland'daki "hassas sektörlerde ulusal güvenlik ve kamu düzeni açısından tehdit oluşturabilecek kontrol, nüfuz veya hassas bilgilere erişim elde etmesinin önüne geçilmesi" diye tanımlanan bir tedbir öngörülüyor.

Bu hükümler, özellikle Arktik'te etkisini artırmaya çalışan Çin ve Rusya'nın bölgedeki hareket alanını daraltmayı hedefliyor.

Anlaşma, Grönland'ın ileride bağımsızlığını kazanması durumunda da geçerliliğini koruyacak. Bağımsız bir Grönland'ın NATO üyeliğini sürdürmesi ve anlaşmadan doğan yükümlülükleri üstlenmesi öngörülüyor.

Üstelik anlaşmanın bir sona erme tarihi bulunmuyor. Tarafların ortak mutabakatı olmadan değiştirilemeyecek.

Trump'ın ilhak tehdidinin ardından askeri genişleme

Grönland, ABD Başkanı Donald Trump'ın adayı ABD kontrolüne alma yönündeki açıklamaları nedeniyle yılın başından bu yana uluslararası gerilimin merkezindeydi.

Trump, stratejik konumu ve doğal kaynakları nedeniyle önem taşıyan Grönland'ın ABD'nin güvenliği açısından vazgeçilmez olduğunu savunmuş, adanın kontrolünü ele geçirmek için askeri güç kullanma seçeneğini de dışlamamıştı.

Bu açıklamalar NATO içinde ciddi bir krize yol açmış, Danimarka ve diğer Avrupa ülkeleri Washington'a tepki göstermişti.

Eylül ayında imzalanan anlaşmayla taraflar arasındaki gerilimin düşürülmesi hedeflense de ABD, Grönland'daki askeri varlığını genişletme konusunda önemli kazanımlar elde etti.

Grönland'da bağımsızlık yanlısı muhalefetin önde gelen partilerinden Naleraq ise anlaşmanın ekonomik açıdan Grönland'a bir kazanım sağlamadığını savundu.

Parti lideri Pele Broberg, bağımsızlık sonrasında daha avantajlı bir anlaşmaya ihtiyaç duyduklarını belirterek, mevcut anlaşmayla herhangi bir ekonomik fayda elde edilmediğini söyledi.

Anlaşma, Grönland'ın kendi geleceğini belirleme hakkını ve Danimarka Krallığı'nın egemenliğini tanıdığını ifade etse de adanın askeri ve stratejik geleceğinde ABD'nin ağırlığını artıracak düzenlemeler içeriyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.

Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da ‘tercih edilen kaynak’ olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.