Milyarder Elon Musk, sosyal medyada yaptığı bir dizi paylaşımda, ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı bütçe tasarısına yönelik eleştirilerini yeniledi ve tasarıyı "mide bulandırıcı bir iğrençlik" olarak nitelendirdi.

Dün, Trump yönetimindeki görevinden ayrıldıktan sadece birkaç gün sonra Musk, Trump'ın "Bir Büyük Güzel Tasarı" adını verdiği yasa tasarısına karşı bir kez daha sert bir çıkış yaptı.

Musk, "Üzgünüm ama artık dayanamıyorum. Bu devasa, çirkin, domuz eti dolu Kongre harcama tasarısı iğrenç bir iğrençlik. Ona oy verenler utansın: Yanlış yaptığınızı biliyorsunuz. Biliyorsunuz" diye yazdı.

ABD'li milyarder, sonraki paylaşımlarında, tasarıda önerilen harcama ve vergi kesintilerinin ABD ulusal borcunu şişireceğini öne sürerek tasarıma yaptığı muhalefetin gerekçelerini açıkladı.

Musk bir paylaşımında, tasarı için "Zaten devasa olan bütçe açığını 2,5 trilyon dolara (!!!) çıkaracak ve Amerikan vatandaşlarını ezici bir şekilde sürdürülemez bir borç yükü altına sokacak" dedi. Başka bir paylaşımındaysa, "Kongre Amerika'yı iflas ettiriyor" diye yazdı.

Tasarı neyi öngörüyor, neden tepki görüyor?

Tasarı, 2017'de Trump'ın ilk döneminde oluşturulan vergi kesintilerini uzatacak ve yönetiminin önceliklerine, ABD'nin Meksika sınırına bariyer inşa etmek için 46,5 milyar dolar dahil olmak üzere daha fazla fon aktaracak.

Ancak tasarıya karşı çıkanlar, bu hedeflere ulaşmak için yasanın ulusal borç sınırını 4 trilyon dolar yükselteceğini belirtiyor. Tasarı, ayrıca Medicaid ve Ek Beslenme Yardım Programı (SNAP) gibi sosyal güvenlik ağı programlarına erişimi de sınırlayacak. Bu program, halk arasında gıda kuponu olarak biliniyor.

Kongre'ye araştırma sağlayan tarafsız bir büro olan Kongre Bütçe Ofisi, yasa tasarısının Medicaid sübvansiyonlarında 698 milyar dolarlık ve SNAP için 267 milyar dolarlık fon kesintisiyle sonuçlanacağını tahmin ediyor.

Bu uzlaşmalar, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçilerin seçmenlerinin hayati devlet hizmetlerine erişimini kaybedebileceğinden endişe duyması nedeniyle her iki tarafta da endişeye yol açtı.

Bu arada mali işler konusunda "muhafazakâr" bir çizgiyi savunanlar da, ulusal borcun artırılmasına karşı çıktılar.

Tasarı Senato'ya gidecek, ama Cumhuriyetçiler içerisinden muhalefet var

22 Mayıs sabahı yapılan oylamada, Temsilciler Meclisi, 215'e 214 oyla Bir Büyük Güzel Tasarı'yı dar bir farkla kabul etti. Cumhuriyetçiler, 435 üyeli mecliste 220 sandalyelik bir çoğunluğa sahip, ancak birkaç üye ya yoktu ya da "hazır" olarak oy kullandı.

Sadece iki Cumhuriyetçi, Kentucky'den Thomas Massie ve Ohio'dan Warren Davidson, yasa tasarısına karşı oy kullanmak için parti saflarından ayrıldı. Meclis'in 212 Demokratı da, birleşik bir muhalefet gösterisiyle yasa tasarısına karşı oy kullandı.

Temsilciler Meclisi'nin onayı, yasa tasarısının Senato'ya gidebilmesini sağladı. Cumhuriyetçiler de orada çok az bir çoğunluğa sahip. Senatörlerin önümüzdeki günlerde yasa tasarısını değerlendirmeleri bekleniyor.

Ancak Musk'ın Bir Büyük Güzel Tasarı'ya yönelik eleştirilerinin ardından Massie, milyarderin eleştirisini "alkışlamak için" söz aldı.

Massie kısa bir gönderide, Musk için "Haklı" diye yazdı. Bunu alıntılayan Musk ise, muhalefetinin "basit matematik"ten kaynaklandığını savundu.

Musk ayrıca seçmenlere 2026 ara seçimleri sırasında "Amerikan halkına ihanet eden tüm politikacıları kovmaları" çağrısında bulundu. Bunu yaparken israfçı harcama olarak gördüğü şeye atıfta bulundu.

Musk, Trump yönetiminden neden ayrıldı?

Musk, geçen haftaya kadar ikinci Trump yönetiminde özel bir hükümet çalışanı olarak görev yaptı ve Ocak ayında başkanın göreve başlamasından bu yana yeni oluşturulan Hükümet Verimliliği Bakanlığı'na (DOGE) liderlik etti. Bu danışmanlık rolünde Musk, federal bürokrasideki "israfı" tespit edip ortadan kaldırmakla görevlendirilmişti.

Ancak, onun ve DOGE'nin federal işgücünü azaltma, sözleşmeleri iptal etme ve hükümet kurumlarını kapatma adımları, hem Musk'ı hem de Trump'ı yaygın eleştiri ve davaların hedefi haline getirdi. Muhalifler, Musk'ı Tüketici Finansal Koruma Bürosu gibi gözetmen gruplarına saldırmak da dahil olmak üzere çıkar çatışmalarına girmekle suçladı.

Federal yasanın, özel hükümet çalışanlarının yılda 130 günden fazla hizmet vermesini genellikle yasaklaması üzerine Musk, Trump yönetimindeki çalkantılı görev süresini geçen hafta Oval Ofis'te uğurlama töreniyle sonlandırdı.

Trump, milyardere Beyaz Saray'ın dekoratif bir anahtarını sundu ve çalışmasını dönüşümsel olarak nitelendirdi. ABD Başkanı, Musk'ın "Washington'daki geleneksel çalışma biçimlerinde muazzam bir değişim" başlattığını iddia etti.

Musk'ın tasarıya tepkisi: DOGE'nin ruhuna aykırı

Ancak bu veda öncesinde Musk, CBS Sunday Morning adlı TV şovunun ön izlemelerinde Bir Büyük Güzel Tasarı'yı kınadı. Bu hükümleri DOGE'nin harcama kesintilerinin ruhuna aykırı olarak nitelendirdi.

Musk, CBS'ye yaptığı açıklamada, "Açıkçası, bütçe açığını azaltan değil artıran ve DOGE ekibinin yaptığı işi baltalayan devasa harcama tasarısını görünce hayal kırıklığına uğradım" dedi.

Milyarder, "Bence bir tasarı büyük olabilir veya güzel olabilir. Her ikisi de olabilir mi bilmiyorum. Kişisel fikrim" diye ekledi.

Bu yorumlar, Trump ile Musk arasındaki uçurumun genişlediğine dair söylentileri körükledi. Musk, 2024 yeniden seçilme kampanyası sırasında başkanın en önemli bağışçılarından ve vekillerinden biriydi.

Trump, Musk'a sessiz kaldı, onu destekleyen Cumhuriyetçi senatöre yüklendi 

Yine de Trump yönetimi, karşılıklı gerginlik haberlerini görmezden gelmeye çalıştı. Örneğin, Basın Sekreteri Karoline Leavitt, Beyaz Saray brifing odasındaki kürsüsünden Musk'ın son yaylım ateşiyle ilgili bir soruyu umursamadı.

Leavitt, "Bakın, başkan Elon Musk'ın bu tasarı konusunda nerede durduğunu zaten biliyor. Bu, başkanın fikrini değiştirmiyor. Bu büyük ve güzel bir yasa tasarısı ve o buna sadık kalıyor" dedi.

Ancak Leavitt, yasa tasarısına karşı çıkan Cumhuriyetçi senatörleriyse "gerçekleri bir araya getirmedikleri" için eleştirdi.

Bu senatörlerden biri, dün Musk'ın yasa tasarısına karşı muhalefetine desteğini dile getiren Kentucky'li Rand Paul oldu.

Paul, "Elon'a katılıyorum. İkimiz de hükümet harcamalarındaki muazzam israfı gördük ve 5 trilyon dolarlık borcun büyük bir hata olduğunu biliyoruz. Daha iyisini yapabiliriz ve yapmalıyız" diye yazdı.

Ancak Trump, sosyal medyada Paul'a yüklendi ve bütçe tasarısını savunarak onu "KAZANAN" olarak adlandırdı.

Trump, "Rand her şeye HAYIR oyu veriyor, ancak hiçbir zaman pratik veya yapıcı bir fikri olmuyor. Fikirleri gerçekten çılgınca (Kaybedenler!). Kentucky halkı ona tahammül edemiyor. Bu BÜYÜK BİR BÜYÜME TASARISI!" dedi.