Google, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremlerde 10 milyon kişiye uyarı gönderemediğini kabul etti.

Depremde hayatını kaybeden 55 binden fazla kişinin büyük çoğunluğu, gece saatlerinde yaşanan sarsıntıya uykuda yakalanmıştı.

Google’ın Android cihazlar üzerinden çalışan Android Earthquake Alerts (AEA) sistemi, bu tür anlarda devreye girerek, şiddetli sarsıntılar başlamadan saniyeler önce kullanıcıları uyarmayı amaçlıyor. Ancak sistem, 7,8 büyüklüğündeki ilk deprem sırasında yalnızca 469 kişiye en yüksek uyarı seviyesi olan “Harekete Geç” bildirimi gönderdi. Yaklaşık 10 milyon kişinin bu uyarıyı alabileceği belirtilmişti.

Google, BBC’ye yaptığı açıklamada, 500 bin kişininse daha hafif sarsıntılar için geliştirilen ve telefonun sesini açmayan “Dikkatli Ol” uyarısıyla bilgilendirildiğini bildirdi. Oysa “Harekete Geç” uyarısı, özellikle gecenin 04.17’sinde yaşanan ilk sarsıntı nedeniyle hayati öneme sahipti. Bu uyarı, kullanıcıların telefonlarının sessiz modunu devre dışı bırakarak yüksek sesli alarm çalıyor ve ekranın tamamında beliriyor.

Yıllar sonra kabul etti

BBC muhabirleri, depremden etkilenen kentlerde araştırmalar yaparak, bu yüksek seviye uyarıyı almış kişilere ulaşmak istedi. Aylar süren saha çalışmasına rağmen bir tek kullanıcı bile “Harekete Geç” bildirimi aldığını söylemedi. BBC, bu bulgular üzerine 2023 yılı içinde durumu haberleştirmişti.

Google, hatanın nedenini kısa süre önce yayımladığı bir bilimsel makaleyle açıkladı. Science dergisinde yer alan çalışmaya göre, sistem depremin büyüklüğünü 7.8 yerine 4.5-4.9 olarak algıladı. Aynı gün meydana gelen ikinci büyük depremde ise sistem bu kez daha geniş çaplı uyarı verdi. 8 bin 158 cihaza "Harekete Geç", yaklaşık 4 milyon kullanıcıya ise "Dikkatli Ol" bildirimi gönderildi.

Deprem sonrası yapılan simülasyonlarda, güncellenen algoritmanın aynı depremde 10 milyon kullanıcıya yüksek seviye uyarı gönderebileceği ortaya çıktı. Ayrıca 67 milyon kullanıcıya da düşük seviyeli "Dikkatli Ol" bildirimi ulaşacaktı.

Google’dan yapılan açıklamada, "Tüm deprem erken uyarı sistemleri, büyük ölçekli depremler için algoritmalarını hassaslaştırma zorluğu yaşar. Her depremden sonra sistemimizi geliştirmeye devam ediyoruz" denildi.

Sistem nasıl çalışıyor?

Google’ın Android Deprem Erken Uyarı Sistemi, Android işletim sistemine sahip telefonlardan gelen sarsıntı verilerini analiz ederek olası bir depremin başladığını tespit edebiliyor. Deprem dalgaları yer kabuğunda görece yavaş ilerlediği için sistem, merkez üssünden uzak bölgelerde yaşayan insanlara sarsıntı ulaşmadan önce uyarı gönderebiliyor.

AB kabul etti: ABD Avrupa ürünlerine yüzde 15 tarife uygulayacak