İran’da aralık ayının son günlerinde patlak veren ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestoların ardından gerilim yükselmeye devam ediyor.

Avrupa Parlamentosu'nda İran'ı kınamaya yönelik karar tasarısı kabul edildi, vekiller ise AB Konseyine, İran Devrim Muhafızları Ordusunun "terör örgütü" olarak tanımlanması konusunda gecikmeksizin harekete geçmesi için çağrıda bulundu.

ABD Başkanı Trump'ın büyük bir ABD gemi filosunun İran'a doğru hareket ettiğini duyurmasının ardından Çin'den itidal çağrısı gelirken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı da gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 2’ye yükseldiğini iddia etti.

Avrupa Parlamentosu'ndan İran'a kınama kararı

Avrupa Parlamentosu (AP), protestolara yönelik tutumu nedeniyle İran yönetimini kınayan karar tasarısını kabul etti.

AP Genel Kurulu'nda yapılan oylamada milletvekilleri, 57 çekimser, 9 aleyhte oya karşı 562 lehte oyla İran'daki gösterilerle ilgili karar tasarısını kabul etti.

Kabul edilen kararda vekiller, "binlerce protestocunun öldürülmesinin, İran rejiminin muhalifleri bastırma yönteminde caydırıcılıktan stratejik imhaya doğru ürkütücü bir kaymaya işaret ettiğinden" endişe duyduklarını bildirdi. AP vekilleri, tutuklu bulunan tüm protestocuların, insan hakları savunucularının ve gazetecilerin derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmasını talep etti.

Varlık dondurma ve vize yasakları da dahil AB yaptırımlarının genişletilmesini ve sıkı şekilde uygulanmasını talep eden vekiller, kararda rejimin "internet kesintileri yoluyla protestoları sansürleme çabalarını" kınadı. Vekiller, AB ile üye devletlerini, "sansürü aşma araçlarına, siber ve bilgi manipülasyonuna karşı korumaya yönelik teknik ve mali desteği artırmaya" çağırdı.

BM tarafından görevlendirilen bilgi toplama misyonuna derhal ve engelsiz erişim sağlanması gerektiğini yineleyen vekiller, risk altındaki bireylere koruma, insani yardım ve destek sağlamak için AB varlığının güçlendirilmesi de dahil olmak üzere "yoğunlaştırılmış diplomatik etkileşim" çağrısında bulundu.

İran'ın bölge genelindeki "kötü niyetli faaliyetlerini ve müdahalesinin" kınandığı kararda, İran ile ilişkilerin normalleşmesinin ancak siyasi tutukluların koşulsuz serbest bırakılması ve "demokrasi ile hukukun üstünlüğüne doğru gerçek bir ilerleme kaydedilmesinin" ardından mümkün olabileceği ifade edildi.

Milletvekilleri, AB Konseyine, İran Devrim Muhafızları Ordusunun "terör örgütü" olarak tanımlanması konusunda gecikmeksizin harekete geçmesi çağrısında bulundu.

AP milletvekilleri, Başkan Roberta Metsola'nın İran hükümetinin temsilcilerinin AP binalarına girişinin yasaklanması kararını memnuniyetle karşıladı ve üye ülkelere de aynı yolu izleme çağrısı yaptı.

Trump tehdidi büyütüyor: 'ABD donanması İran’a ilerliyor'

Bir süredir İran'a yönelik tehditlerini sürdüren ABD Başkanı Donald Trump da Maryland eyaletindeki Andrews Askeri Üssü'ne ziyarete giderken uçakta gazetecilere yeni açıklamalarda bulundu.

Büyük bir ABD gemi filosunun İran'a doğru hareket ettiğini söyleyen Trump, "İran'ın adımlarını yakından takip ediyoruz. Belki bu gücü kullanmak zorunda kalmayacağız ancak neler olacağını göreceğiz" diye konuştu.

Trump ayrıca, yaptığı "sert uyarılar" neticesinde İran'ın 800'den fazla protestocu genci idam etmekten vazgeçtiğini iddia etti.

Reuters’a konuşan ismi açıklanmayan ABD’li yetkililer de uçak gemisi USS Abraham Lincoln ile birkaç füze güdümlü destroyerin Ortadoğu’ya önümüzdeki günlerde ulaşacağını belirtti.

Bir yetkili, ABD’nin olası bir saldırısında İran’ın bölgedeki ABD üslerini hedef almasına karşı bölgeye ek hava savunma sistemi gönderilmesinin de gündemde olduğunu söyledi.

Çin'den 'itidal' çağrısı

Trump'ın büyük bir savaş gücünün İran'a doğru hareket ettiğine ilişkin açıklamasının ardından Çin'den taraflara "itidal" çağrısı geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında, ABD'nin İran'a büyük bir savaş gücü sevk ettiği haberleriyle ilgili soruya yanıt verdi.

Çin'in tüm tarafların barışa değer vereceğini umduğunu ifade eden Sözcü Guo, taraflara "itidalle hareket etme ve farklılıklarını diyalogla çözme" çağrısı yaptı.

Guo, Çin'in, İran'ın ulusal istikrarını korumasını umduğunu vurguladı.

İsrail basını: 'Ordu alarm seviyesinde', 'ABD İsrail'i sonuçlarla baş başa bırakabilir'

İran ve ABD arasındaki gerilim yükselirken, olası saldırıya dair iddialar da uluslararası kamuoyuna yansıyor.

İsrail basını, Trump'ın İran'a askeri saldırı kararı almış olabileceği ihtimali üzerine son günlerde İsrail ordusunda alarm seviyesinin yükseltildiğini duyurdu.

Haaretz gazetesinin İsrailli üst düzey güvenlik yetkililerine dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminden olası saldırı kararına ilişkin kamuoyuna yansıyan açık bir işaret bulunmamasına karşın, saldırının günler içinde gerçekleşme olasılığının Tel Aviv'de ciddi şekilde değerlendirildiği kaydedildi.

Tel Aviv yönetiminin ABD'nin olası bir İran saldırısına hazırlık için son günlerde orduyu teyakkuz durumuna geçirdiğini belirten güvenlik yetkilileri, ordunun farklı senaryolara hazırlık yaptığını kaydetti.

Bir diğer İsrail merkezli gazete Maariv Online da savunma kaynaklarına dayandırdığı bir haber yayımladı.

Haberde, İsrail hükümetindeki üst düzey yetkililerin, Trump'ın İran'a saldırı başlattıktan sonra ilgisini kaybederek İsrail'i olası sonuçlarla baş başa bırakabileceğinden endişe duyduğunu ileri sürüldü.

İran 800 kişinin idamına ilişkin iddiaları yalanladı

İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Tahran yönetiminin 800 kişinin idam cezasını infaz etmekten vazgeçtiği" yönündeki iddialarını yalanlayarak, "Böyle bir sayı söz konusu değil" dedi.

İran Yargı Erkine bağlı Mizan Haber Ajansı'na göre, Muvahhidi, İlmiye medreselerinin kurduğu Hibrit Savaş Karargahı'nda katıldığı bir toplantıda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD Başkanı Trump'ın, İran halkının kararlı tutumunu gördükten sonra tutarsız açıklamalar yaptığını söyleyen Muvahhidi, "Tahran yönetiminin 800 kişinin idam cezasını infaz etmekten vazgeçtiği" yönündeki iddialar hakkında, "İddialar tamamen asılsızdır. Konuyla ilgili ne bir sayı söz konusu ne de yargı tarafından alınmış bir karar" diye konuştu.

Pezeşkiyan: Amerikan Siyonist komplosu

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da protestolar sırasında meydana gelen şiddet olaylarında yaşanan can kayıplarına ilişkin yazılı bir mesaj yayımladı.

"Protestoların halkın doğal hakkı olduğunu ancak şiddet olaylarının protestolardan farklı olduğunu" söyleyen Pezeşkiyan, "Bugün kaybedilen tüm canlar için yas tutuyor ve bu günlerde büyük acılar çeken her bir vatandaşımızla dayanışma içindeyim. Protesto, vatandaşların doğal hakkıdır ve hükümet halkın sesini dinlemeyi görev bilir" ifadelerini kullandı.

Yaşanan olayları "Amerikan Siyonist komplosu" olarak niteleyen Pezeşkiyan, İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te "yaşadığı yenilginin haince bir intikamı" olduğunu ifade etti ve "12 günlük savaşta binlerce kadın, erkek, genç, çocuk, bilim insanı ve komutanın kanına bulanan eller bugün farklı bir şekilde yeniden ortaya çıktı" değerlendirmesinde bulundu.

Pezeşkiyan, olaylar sonrasında yapılan tutuklamalarla ilgili durum ve suçlamaların incelenmesinde azami özen gösterileceğini belirtti. 

Mesajında, yaşanan "acı tecrübelerden ders çıkarılmasının ve zayıf noktaların tespit edilerek giderilmesinin geleceğin inşası açısından önemli olduğunu" söyleyen Pezeşkiyan, ülkesinin "birlik ve beraberlik halinde İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in rehberliğinde sağlam bir gelecek inşa edeceğini" ifade etti.

İran ölü sayısını 3 bin, ABD merkezli ajans 5 bin duyurdu

Ayrıca dün İran devlet televizyonunun aktardığı İçişleri Bakanlığı ve Şehitler ile Gaziler Vakfı’nın açıklamalarına göre, protestolar sırasında 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Açıklamada, ölenlerin 2 bin 427’sinin sivil ve güvenlik güçleri olduğu belirtildi ancak kalanlar hakkında detay verilmedi.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise dün yaptığı açıklamada ölü sayısının 4 bin 902’ye çıktığını duyurmuştu. HRANA tarafından bugün yapılan açıklamada hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 2’ye yükseldiği iddia edildi. Açıklamada, hayatını kaybedenlerden 207'sinin güvenlik görevlisi olduğu ifade edildi.