ABD öncülüğünde oluşturulan uluslararası “Gazze Barış Kurulu”, Hamas’a hafta sonuna kadar silahsızlanma planını kabul etmesi yönünde ültimatom verdi. Gazze’nin savaş sonrası yönetimini şekillendirmeyi hedefleyen kurul, İran ve Lübnan gündemi sürerken dahi bölgeyi "yeniden inşa" adı altında ticarethaneye dönüştürme fikrini ilerletmekte kararlı.

Kurulun Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov, Kahire’de Hamas heyetiyle yaptığı görüşmede, silahsızlanma anlaşmasının kısa sürede sonuçlandırılmasını istedi. İsrail basınına konuşan diplomatik kaynaklara göre, küçük değişikliklere açık olan plan, Hamas’ın temel itirazlarını ise yok sayıyor.

'Yeniden inşa' silahsızlanma şartına bağlandı

Planın en kritik yönlerinden biri, Gazze’nin yeniden inşasının tamamen silahsızlanmaya bağlanması. Buna göre Hamas ve diğer silahlı gruplar, ellerindeki tüm ağır silahları teslim edecek, tünel ağları imha edilecek ve bölge “askerden arındırılmış alanlara” bölünecek.

Sekiz aya yayılan plan kapsamında, Gazze’nin yönetimi teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilecek. Bu yapı, güvenlikten idareye kadar tüm alanlarda yetkili olacak ve silah toplama sürecini denetleyecek.

İsrail’in ihlalleri devam ediyor

Hamas yetkilileri ise görüşmelerde planı doğrudan reddetmek yerine, İsrail’in ateşkesin ilk aşamasındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini vurguluyor. Özellikle Refah Sınır Kapısı’nın sınırlı açılması, insani yardım girişinin yetersiz kalması ve Gazze içlerine yönelik saldırıların sürmesi öne çıkarıldı.

Binyamin Netanyahu hükümetinin seçim sürecinde Gazze’den geri çekilmeye yanaşmayacağı da diplomatik çevrelerde dile getiriliyor. İsrail tarafı ise saldırıların “Hamas hedeflerine yönelik” olduğunu iddia ediyor.

'Tek otorite, tek silah' yaklaşımı: Hedef direnişi bitirmek

Sızdırılan belgelerde Gazze için “tek otorite, tek yasa, tek silah” ilkesi öne çıkıyor. Buna göre yalnızca yeni kurulacak yönetimin izin verdiği güvenlik güçleri silah taşıyabilecek; tüm diğer gruplar silahsızlandırılacak.

Ancak bu yaklaşım, Gazze’deki güç dengelerini kökten değiştirecek ve Filistin direnişinin geleceği açısından ciddi tartışmalar yaratacak nitelikte.

Ültimatom ve belirsizlik

Mladenov’un sosyal medyada yaptığı “Nehri geçmeyen denizde boğulur” paylaşımı, Hamas’a yönelik açık bir baskı mesajı olarak yorumlandı.

Önümüzdeki günlerde yapılacak yeni görüşmeler, Gazze’nin geleceğini belirleyecek kritik bir eşik olarak görülüyor. Ancak hem sahadaki askeri gerçeklik hem de taraflar arasındaki derin güvensizlik, planın uygulanmasının önünde ciddi engeller oluşturuyor.

Planı destekleyen aktörlerden biri Türkiye

Filistin'in yanında olduğunu iddia eden AKP iktidarı ise esasında ABD-İsrail safında yer almaya devam ediyor.

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu bölgesel aktörler ise ABD öncülüğündeki bu yıkım planının destekçisi konumundalar.

Mısır, Katar ve Türkiye gibi arabulucu ülkeler de temkinli olduklarını ifade etseler de süreci desteklemeye devam ediyor.