Gazze'de ABD desteğiyle kurulan insani yardım sahasında yaşanan son olaylar, İsrail'in üç aylık ablukasının bölgede yarattığı felaketin boyutunu gözler önüne serdi.

Bölgede en az üç Filistinli, İsrail ve ABD'nin desteklediği tartışmalı örgüt tarafından kurulan yardım dağıtım noktasına koşan insan kalabalığına İsrail askerlerinin ateş açması sonucu yaşanan izdihamda hayatını kaybetti.

Gazze'deki yetkililere göre, dün güneydeki Refah kentinde meydana gelen ölümcül olayda 46 kişi yaralandı ve 7 kişi kayboldu.

Girişimin arkasındaki yardım grubu olan Gazze İnsani Yardım Vakfı (GHF) bu haberi yalanlarken, İsrail ordusu birliklerinin dağıtım sahasının dışındaki bölgede uyarı ateşi açtığını ve kontrolün yeniden sağlandığını söyledi.

Olay, Birleşmiş Milletler ve yardım gruplarının tepkisine yol açtı, ancak İsrail ve ABD GHF'yi savunmaya devam etti.

Neler yaşandı?

Dün öğle vakti sıcağında, binlerce Filistinli, kuşatma altındaki bölgede Filistinlilere yardım ulaştırmakla görevli yeni ve tartışmalı bir grup olan GHF'nin getirdiği malzemelere ulaşmak için çitlerin üzerinden tırmandı ve kalabalıkları zorladı.

İsrail askeri helikopterlerinin uğultusu ve arka planda duyulan silah sesleri arasında, kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere çaresiz kalabalıklar, GHF'nin operasyonunun ilk gününde güney Gazze'nin Refah bölgesinde yiyecek dağıtım noktasına ulaşmak için mücadele etti.

GHF neden tartışmalı?

ABD tarafından desteklenen ve İsrail tarafından onaylanan bir vakıf olan GHF'nin yardımı, yeni grubun Gazze'deki 2 milyondan fazla Filistinliye yardım ulaştıracak deneyime veya kapasiteye sahip olmadığı iddialarına rağmen Gazze'ye ulaştı.

Birleşmiş Milletler ve yardım grupları, kuruluşun insani ilkelere uymadığını ve Filistinliler sınırlı sayıda dağıtım noktasından yardım almak için hareket ettikçe insanların daha fazla yerlerinden edilmesine hizmet edebileceğini söylüyor.

İsrail, Şubat ayında İsrail bağlantılı yetkililer ve iş insanları arasındaki arka kanal toplantıları yoluyla kurulan İsviçre merkezli bir kuruluş olan GHF'yi Gazze'de önde gelen yardım dağıtımcısı yaptı. Bu arada İsrail, BM ve diğer uluslararası kuruluşların bölgeye yardım getirmesini engelledi.

Tarafsız bir kuruluş olarak tanıtılmasına rağmen, GHF'nin İsrail ve ABD ile yakın bağları yaygın bir kınamaya yol açtı. Vakfın eski başkanı bu hafta aniden istifa etti ve vakfın "tarafsızlık ve bağımsızlık" temel insani ilkelerini koruyamamasını gerekçe gösterdi.

New York Times gazetesinin haberine göre, GHF, "İsrail hükümetiyle yakın bağları olan benzer görüşlü yetkililer, askeri subaylar ve iş adamlarının özel toplantıları" sonucunda ortaya çıktı.

İsrail, yardımların fiziksel dağıtımında güçlerinin yer almadığını belirtse de, yardım alıcılarını incelemek için yüz tanıma da dahil olmak üzere biyometrik tarama sisteminin kullanımını destekliyor. Filistinliler bunun İsrail'in bir başka gözetleme ve baskı aracı olduğundan korkuyor.

Plana tepki gösterenler, ayrıca GHF'nin yapısının ve yardımların Güney Gazze'de yoğunlaşmasının, İsrail ordusunun planladığı gibi, Kuzey Gazze'nin nüfusunu azaltmaya hizmet edebileceği konusunda uyarıyor.

BM: En hafif tabirle yürek parçalayıcı

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü, GHF tarafından kurulan yardım noktalarından gelen görüntü ve videoların "en hafif tabirle yürek parçalayıcı" olduğunu belirtti.

Stephane Dujarric muhabirlere, "Biz ve ortaklarımız, üye devletler tarafından desteklenen, umutsuz bir nüfusa yardım ulaştırmak için ayrıntılı, ilkeli, operasyonel olarak sağlam bir plana sahibiz" diye konuştu.

BM sözcüsü şöyle devam etti:

"İnsani yardımın, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri altında güvenli bir şekilde dağıtılması gerekiyor - her zaman yaptığımız gibi... Gazze İnsani Yardım Vakfı tarafından yayınlanan ve bize sunulan planı gördük ve bu, Gazze'den Sudan'a, Myanmar'a, konuşmak istediğiniz her yere kadar uyguladığımız ilkelerimizle uyuştuğunu düşündüğümüz parametrelerle yapılmadı."

Gazze yönetimi: Bu kasıtlı bir katliamdır

Gazze'deki Hükümet Medya Ofisi de, İsrail ordusunun Refah'taki eylemlerini kınadı.

Ofis bir açıklamada, "Bu bölgelerde veya çevresinde konumlanan işgal güçleri, yardım alma bahanesiyle bu yerlere çekilen aç sivillere ateş açtı" dedi.

Ofisin açıklamasında “Bugün Refah'ta yaşananlar, 90 günden fazla süren kuşatma kaynaklı açlıktan zayıflamış sivillere karşı soğukkanlılıkla işlenen kasıtlı bir katliam ve tam teşekküllü bir savaş suçudur” denildi.

Ofis şunları ekledi: “Bu olay, İsrail işgalinin kasıtlı olarak yarattığı insani felaketi yönetmedeki tam başarısızlığının yadsınamaz kanıtını sunuyor.”

Netanyahu: Neyse ki durumu kontrol altına aldık

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, GHF sahasındaki kaosu kabul etti, ancak izdihamın kısa sürdüğünü savundu.

Netanyahu, “Amerikalı dostlarımızla, bir Amerikan şirketinin Filistinli ailelere yiyecek dağıtacağı kontrollü dağıtım sahaları kurmak için bir plan yaptık. Bir an için kontrol kaybı yaşandı. Neyse ki, durumu tekrar kontrol altına aldık.”

İsrail Başbakanı, ayrıca Gazze Şeridi'nde yetersiz beslenmeye dair hiçbir kanıt olmadığını iddia ederek, “Savaşın başlangıcından bugüne kadar tek bir zayıf kişi görmüyorsunuz” dedi.

ABD: Hamas'a rağmen yardım ulaştı

ABD Dışişleri Bakanlığı da GHF sahasına akın edilmesini "küçük bir olay" olarak gördü ve yardım programına yönelik eleştirileri "tarzla ilgili şikayetler" olarak nitelendirdi.

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tammy Bruce, "Hamas bu yardım dinamiğine karşı çıktı. Gazze'den bu dağıtım merkezlerine yardım hareketini durdurmaya çalıştılar ancak başarısız oldular" dedi.

Sözcü, "Bu tür bir ortamda, birkaç sorun olması şaşırtıcı değil. Ancak iyi haber şu ki, Gazze halkına yardım ulaştırmaya çalışanlar, yani Hamas'a ulaşmaya çalışanlar başarılı oldu" ifadelerini kullandı.

Bruce şunları ekledi: "Gerçek hikaye, yardım ve gıdanın Gazze'ye büyük ölçekte ulaşması. 8 bin kutuya bakıyoruz... Bu karmaşık bir ortam ve hikaye, bunun işe yaraması."

GHF: Operasyonlarımız normale döndü

GHF, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Sahadaki ihtiyaçlar büyük. Öğleden sonra geç saatlerde, dağıtım sahasındaki insan yoğunluğu o kadar fazlaydı ki GHF ekibi, az sayıda Gazzelinin güvenli bir şekilde yardım alıp dağılmasına izin vermek için geri çekildi” dedi.

Operasyonların artık normale döndüğünü iddia eden örgüt, yaklaşık 8 bin gıda kutusu dağıttıklarını, bunun 5,5 kişiyi 3,5 gün boyunca doyuracağını ve yaklaşık 462 bin öğüne ulaştığını ekledi.