Son yıllarda Afrika kıtasına yönelik adımlarını hızlandıran Türkiye'nin en fazla mesai yürüttüğü ülkelerin başında Somali geliyor.

Somali'deki varlığını çeşitli alanlara yönelik faaliyetleriyle her geçen gün güçlendiren Türkiye'nin, şimdi de ülkede uzay üssü kuracağı gündeme geldi.

'Somali'ye uzay üssü kuruyoruz'

Sabah'tan Fatma Göksu'nun haberine göre geçen hafta AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan AKP Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısının gündemlerinden biri de "Türkiye'nin uzay hamleleri" oldu. Erdoğan söz konusu gündem başlığına ilişkin konuşurken, "Somali'ye uzay üssü kuruyoruz" açıklamasında bulundu.

Haberde, Türkiye'nin Somali'de kurmayı planladığı uzay üssüne ilişkin kararın Somali Meclisi'nden geçtiği öne sürüldü ve ilk belirlemelere göre projenin yatırım maliyetinin yaklaşık 6 milyar dolar olacağı ifade edildi. Türkiye Uzay Ajansı’nın yıllık bütçesi 40 milyon dolar olduğundan dolayı, söz konusu haberde Türkiye'nin yatırım ortağına ihtiyaç duyduğu belirtildi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Türkiye ile ortak olmaya en yakın ülke konumunda olduğuna dikkat çekildi.

Haberde, "Ekvator'a yakın olan Somali toprakları, Dünya'dan uzaya fırlatma yapabilecek üç noktadan da biri. Bu özelliği ile Rusların Kazakistan'da kullandığı Baykonur Üssü ve SPACE X ve NASA çalışmalarının yapıldığı Florida'dan sonra üçüncü seçenek olan Somali, Türkiye'ye büyük bir avantaj sağlayacağı öngörülüyor" ifadelerine yer verildi.

'Roket denemeleri ve fırlatma testleri de yapılacak' iddiası

Haberde, kurulacağı belirtilen uzay üssünde roket denemeleri ve uzun menzilli fırlatma testlerinin de gerçekleştirileceği öne sürüldü. Haberde, "Mevcut durumda Sinop sahası Türkiye'nin denemeleri için yeterli alanı sağlamıyor Somali'nin coğrafi konumu sayesinde, yerleşim yerlerinden uzak olan lokasyon avantaja dönecek, testler en az hasarla gerçekleştirilebilecek" denildi.

Geçtiğimiz aylarda Türkiye'nin, Somali ile füze denemesi yapmak için bir tesis kurma konusunda görüşmeler yaptığı gündeme gelmişti. Türkiye’nin inşa etmeyi planladığı test sahası için Somali ile görüşme gerçekleştirdiği yönündeki iddialar resmi kaynaklar tarafından doğrulanmasa da konuyla ilişkili kaynakların söz konusu iddiayı doğruladığı belirtilmişti.

Kaynaklar, Ankara'nın balistik füze programının uzun menzilli testler gerektirdiğini ve Somali'nin Afrika anakarasının doğu ucundaki konumunun Hint Okyanusu'na doğru atış yapmak için ideal olduğunu söylemişti. Kaynaklar, Türk yetkililerinin Somali’nin bu talepleri kabul edeceğini düşündüğünü aktarmıştı.

Türkiye'nin roket ve balistik füze planları

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2022’de Roketsan tarafından geliştirilen Tayfun Balistik Füzesi’nin menzilinin 560 kilometrenin üzerine çıkarılması için çalışmalar yapıldığını açıklamıştı. İlk test atışı 18 Ekim 2022 tarihinde Rize-Artvin Havalimanı’nda gerçekleştirilmiş ve test neticesinde Tayfun, Türkiye’nin şu an için en uzun menzilli füzesi olma unvanını kazanmıştı. İkinci test atışı ise 23 Mayıs 2023’te yine Rize-Artvin Havalimanı'nda yapılırken, platformun seri üretimi için çalışmalar devam ediyor. Ancak füzenin artan menzili de beraberinde bir dizi risk getiriyor. Somali’deki olası fırlatma sahası sayesinde testlerde oluşacak kalıntıların yerleşim alanlarına ve diğer ülkelere düşme riskini azaltabileceği aktarılıyor.

Öte yandan Erdoğan, "Milli Uzay Programı"nın tanıtım toplantısında, 2023 yılının sonuna kadar "milli ve özgün hibrid roketle" Ay'a gidileceğini açıklamış, uzay programına ilişkin hedeflerin arasında bir Türk vatandaşını da uzaya göndermek olduğunu söylemişti. Türkiye'nin uzaya ya da Ay’a gitmesi mümkün olmayınca, AKP hükümeti, 55 milyon dolar verip ABD Florida'da bulunan Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılacak Dragon kapsülünü taşıyacak olan Falcon 9 roketinden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Alper Gezeravcı'ya bilet almıştı. Her ne kadar "uzay hedefleri" tutmasa da Türkiye'nin, uzay çalışmalarını ilerletmek için uzun süredir roket fırlatma planları yaptığı biliniyor.

Türkiye ve Somali ilişkileri

Öte yandan, Türkiye bir süredir başta Somali olmak üzere Afrika'da ekonomik ve askeri varlığını genişletme hedefleriyle hareket ediyor. Türkiye ve Somali arasındaki ilişkiler çok uzun yıllara dayanmamasına karşın, 13 yılda atılan adımlar bir hayli dikkat çekici.

Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 2011 yılında yanına patronları alarak Somali'ye bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaretle birlikte Türkiye sermayesi, Afrika Boynuzu ülkesine giriş yapmış oldu. Sonrasında çeşitli ihaleler alındı, yatırımlar yapıldı, dernek ve vakıflar faaliyete başladı, karşılıklı anlaşmalara imzalar atıldı.

2017 yılına gelindiğinde Türkiye yurtdışındaki en büyük üssü olan Somali Türk Görev Kuvveti Komutanlığı'nı faaliyete soktu. Bugüne kadar üste binlerce Somali askerine eğitim verilirken, silah, teçhizat, donanım ve kıyafet desteği de sağlandı.

Halihazırda Somali’de gelişkin şekilde askeri faaliyetler yürüten Türkiye, 8 Şubat’ta Somali ile Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması’na imza attı. Somali’de terörizm, dış tehditler, korsancılık ve yasadışı balıkçılıkla mücadele ile kıyıların korunmasını ve deniz kaynaklarının geliştirilmesi gibi konularda işbirliğini kapsayan anlaşmayla, iki ülke arasında ortak bir deniz kuvvetleri oluşturulması kararlaştırıldı. Bu kuvvetlerin, Somali sularını 10 yıl boyunca koruyacağı ve deniz kaynaklarının gelişmesine katkı sağlayacağı belirtildi. Sismik araştırma ve derin deniz sondajı yapan Türk enerji filosu da ilk kıtalar arası görevine geçtiğimiz haftalarda Somali'de başladı.

Haber

Türkiye'nin Afrika Boynuzu serüveni - 2: AKP'nin kuşatması altındaki Somali