Elektriğe yapılan fahiş zamlar yurttaşları etkilediği kadar özel sanat kurumlarını da etkiliyor. Pandemi kapsamında yaşanan kısıtlama dönemiyle zor zamanlar geçiren kültür sanat kurumları, yeni yılla birlikte elektriğe gelen yüksek zamlarla mücadele etmeye çalışıyor.

Özel sanat kurumlarının fahiş elektrik faturalarından nasıl etkilediğini ve elektrik faturalarına karşı çözüme nasıl ulaşılabileceğini Ankara Sanat Tiyatrosu Halkla İlişkiler Koordinatörü Hasan Aldemir soL’a değerlendirdi.

'Fahiş elektrik faturası sanat kurumların kapanmasına sebep olabilir'

Sanat kurumlarına yük olan pek çok farklı kalemin olduğunu ancak son günlerde en ön plana çıkan yük kaleminin elektrik faturaları olduğunu belirten Hasan Aldemir, elektrik faturalarının sanat kurumları için ölümcül bir yük haline geldiğine dikkat çekti. Sadece yüklü elektrik faturalarından dolayı bile sanat kurumlarının faaliyetlerini sonlandırmayı düşündüğünü aktaran Aldemir, “Büyük holdingler bile elektrik faturalarında şikâyetçiyken ve mali açıdan fatura yükünün altından kalkamadıklarını söylerken, sanat kurumlarına aylık 40 bin lira, 50 bin lira elektrik faturası gelirse, buralar mecburen faaliyetini sonlandırmayı düşünecektir” dedi.

'Sorunlar son 20 yılda daha da derinleşti'

Tiyatroların günün sonunu zor denkleştirdiğini, bir sonraki sezon için yatırım yapmak zorunda olduğunu ve birçok operasyonal gider için maddi kaynaklara sahip olması gerektiğini söyleyen Aldemir, Türkiye tiyatrosunun tüm tarihi boyunca en zor zamanlarını yaşadığını söyledi.

Türkiye’deki özel sanat kurumlarının her zaman maddi sorunlar yaşadığını ve maddi sorunların yalnızca bugünün konusu olmadığını söyleyen Aldemir, son 20 yıllık süre zarfındaysa durumun daha da zorlaştığını ifade etti. Aldemir “Ekonomik kriz baş gösterdiği zaman bundan her zaman ilk önce sanat kurumları etkilenir. Bunun üzerine yüksek faturalar ve kiralar da eklenince, imkânsızlıklar içerisinde sanat üretmeye çalışan kurumlar tabii ki bu yükün altından kalkamıyor” dedi.

'Sorun emek sermaye çelişkisinin olduğu her yerde'

Sanat kurumlarındaki durumun diğer ülkelerde de benzer olduğunu söyleyen Aldemir, “Kapitalizmin olduğu her yerde bu sorunlarla karşı karşıya gelinecektir. Emek sermaye çelişkisinin var olduğu hangi ülkeye giderseniz gidin yaşadığımız sorunların aynısını orada da göreceksinizdir”  dedi. “Küreselleşme safsatalarıyla kapitalizm insanların canını almak, suyunu çıkarmak için her yola başvuruyor. Bu duruma ülkemizden verilecek en basit örnek ise şu anda elektrik faturaları” diyen Aldemir şöyle konuştu:

“Bugün elektrik olacak yarın su olacak, sonraki gün doğalgaz olacak, kira olacak. Başka bir gün ise bugün dekor yapmak için üç liraya mal ettiğiniz malzemeleri enflasyondan dolayı 25 liraya mal edeceksiniz. Kostüm alacaksınız diyelim, bugün 3 liraysa yarın 73 lira olacak. Bu döngü yıllardır bu şekilde sürüp gidiyor”

‘Kapitalist sistemde her şeye sömürülecek mal gözüyle bakılır’

Sanata karşı bakış açısının değişmesi gerektiğine dikkat çeken Aldemir, sanat kurumlarının kamu yararı gözettiğini ve kamuya hizmet ürettiğini vurguladı. Aldemir “Sanat kurumlarının üretimine eğlence gözüyle bakılırsa veya sanat kurumları, cirosu 10 milyon dolar olan bir ihracat firmasıyla aynı kefede değerlendirirse sanat kurumlarının bugün yaşadığı problemler de normalleşir” dedi.

Kültürel ve sanatsal üretime yatırım olarak bakılmadığına dikkat çeken Aldemir “Yatırım yalnızca ortaya sermaye koymak mıdır? Örneğin bir sanayi patronu birçok yük kaleminden feragat ederken veya devlet tarafından muafiyet gösterilirken, sanat kurumlarına karşı benzer politikalar neden izlenmez? Çünkü kapitalist sistemde her şeye kar marjı ve sömürülecek bir mal gözüyle bakılır” dedi.

'Çözüm örgütlülükte'

Elektrik faturalarını ödememenin kıymetli bir tavır olduğunu ancak çözüme örgütlülükle erişilebileceğini belirten Aldemir, bütün bileşenlerin ortak bir tavırla hareket etmesi gerektiğini ifade ederek “Ortak hareket ettiğimiz zaman sesimizi duyurabiliriz. Türkiye’deki en büyük sorun örgütsüzlük” dedi. Sorunları bütüncül bir şekilde ele almak gerektiğini vurgulayan Aldemir, konunun elektrik faturalarından ibaret olmadığını, burada indirime gidilmese bile başka birçok sorunun devam edeceğini söyledi.

‘Halkta karşılığı olmayan sorun çözüme kavuşamayacaktır’

Aldemir, sanat kurumlarının yaşadığı sorunların halk nezdinde bir karşılığı olmadığını, bunun nedeninin ise işleyen bir kültür sanat politikası olmamasından kaynaklı olarak toplumun sanata ulaşamıyor olması olduğunu belirtti. “Sanat kurumlarının sorunlarına Tekirdağ’dan, Rize’den, Kars’tan karşılık bulabilirsek, sorunlarımız ancak o zaman çözülür. Çünkü buralarda veya Anadolu’nun mütevazı bir şehrinde yaşamakta olan halka kültür sanat ulaşamadı” diyen Aldemir, “Bu durumun sorumlusu sanat kurumları değil, çünkü sanat kurumlarının maliyetlerden dolayı bahsi geçen şehirlere düzenli olarak sanat götürme imkânı yok” dedi.

Kültür sanatın metropoller dışında kalan şehirlere ulaşamamasının nedeni olarak işleyen bir kültür sanat politikası olmamasını gösteren Aldemir şöyle konuştu:

“Sanat, 80 milyona homojen bir şekilde dağılmayınca, sanat kurumlarının elektrik faturalarının da halk için bir anlamı olmuyor. Halk, sanat kurumlarının elektrik faturalarına ancak sanat kurumları rutin olarak turnelere çıkabildiğinde, turnelere gidilen şehirlerde kitle ve kültür yaratıldığında ortak olacaktır. Bu denklem gerçekleştiği taktirde, bir sanat kurumu elektrik faturasından dolayı faaliyetini durdurmayı dile getirdiğinde toplum sanata ulaşamama kaygısıyla sisteme tepki üretecektir. Ama duruma bugünden baktığımızda, sanat kurumlarının sorunu olan elektrik faturasının halkın sorunu olmadığını görüyoruz. Halkta karşılığı olmayan hiçbir sorun ise çözüme ulaşamayacaktır”

Haber

Moda Sahnesi'ne EnerjiSA'dan borç yazısı: Elektriği kesilebilir