Erzurum’un Karaçoban ilçesine bağlı Sarıveli ve Bahçeli mahallelerinin kırsalında kurulması planlanan Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi, bölge halkının tepkisini çekti. Tarım ve hayvancılıkla geçinen yurttaşlar, ortak kullanım alanlarının özel şirketlere tahsis edilmesine karşı çıkarak projeyi “rant için çevre ve geçim kaynaklarının yok edilmesi” olarak değerlendiriyor.

Projenin Sarıveli Mahallesi Mergeşin Mevkii ile Bahçeli Mahallesi Aşabelek Mevkii’nde uygulanmak istenmesi, tam da bölge halkının geçim alanlarına müdahale anlamına geliyor. 

'Telafisi mümkün olmayan zararlar yaratacak'

Proje kapsamında 27 Mayıs’ta Karaçoban Belediyesi konferans salonunda düzenlenen “Halkı Bilgilendirme Toplantısı”nda yurttaşlar şirketin açıklamalarına tepki gösterdi. Şirket temsilcilerinin “bölge kalkınacak, enerji üretimi artacak” yönündeki ifadelerinin halkı kandırmaya dönük ifadeler olduğu vurgulandı.

Türkiye Komünist Partisi (TKP) Erzurum İl Örgütü tarafından yerinde yapılan inceleme ve hazırlanan raporda da, santralin kurulmasının ekolojik, ekonomik ve sosyal açıdan “telafisi mümkün olmayan zararlar” yaratacağı belirtildi.

TKP Erzurum heyetinin raporuna göre projede 80 MWh / 80 MWe kapasiteye sahip bir Elektrik Depolama Sistemi (EDS) kullanılacak. Raporda lityum-iyon pillerle çalışacak sistemin bölgede başta çevresel sorunlar olmak üzere yer altı su kaynaklarını ve tarım arazilerini etkileyebileceği ifade ediliyor. Yine projeye kapsamında kullanılacak batarya ve panellerin ömrü dolduğunda, lityum ve kobalt gibi tehlikeli atıkların oluşacağı vurgulanıyor.

Raporda, GES projesinin sadece kurulacağı alanı değil, bu bölgeden geçen hayvan otlatma yollarını, mera bağlantılarını ve halkın kullandığı su kaynaklarını da doğrudan tehdit ettiği vurgulandı. 

'Daha önce halka açmadıkları alanları şimdi şirketlere açıyorlar'

Konuya ilişkin soL’a konuşan TKP Parti Meclisi Üyesi ve Karaçoban İlçe Temsilcisi Engin Kuş, projeye sert tepki gösterdi. GES’in kurulmak istendiği bölgenin daha önce köylülerin altyapı ve su taleplerine karşılık “tarım ve mera alanıdır, yapılaşmaya uygun değildir” denilerek reddedildiğini hatırlatan Kuş, “Aynı alan şimdi şirketlere tahsis ediliyor. Halkın kullanamadığı topraklar, rant için peşkeş çekiliyor” dedi.

Projenin su kaynaklarını tehdit ettiğini belirten Kuş, “Santralin kurulacağı nokta ilçeyi besleyen su yollarının tam merkezinde. Lityum-iyon bataryalarda yaşanabilecek bir kimyasal sızıntı, Karaçoban’daki tüm su kaynaklarını kirletebilir” ifadelerini kullandı.

'Mera ve tarlaya erişim engellenecek'

GES’in kurulması halinde yalnızca çevre değil, bölge ekonomisinin de doğrudan etkileneceği uyarısını yapan Engin Kuş, “Köylüler hayvanlarını otlatmak için kullandığı ortak alanları artık kullanamayacak. Zaten zor şartlar altında sürdürülen tarım ve hayvancılık, bu projeyle iyice zor bir hal alacak. Burada kısıtlı imkanlar var. Bu kısıtlı imkanların başında tarım ve hayvancılık geliyor. Ama bu proje ile bu kısıtlı imkanı da ortadan kaldırıp halkı kendi perişanlığıyla baş başa bırakmak istiyorlar” dedi.

Proje alanının çevresindeki mahallelerin geçim kaynaklarıyla iç içe olduğuna dikkat çeken Kuş, “Burada birçok mahalle birleşiyor, insanlar mevsimsel olarak hayvancılık yapıyor. Bu alanlar yok edilirse, bölge halkı için başka bir geçim yolu kalmaz” ifadelerini kullandı.

'Bu projeye evet diyen halk düşmanıdır'

Engin Kuş, projeye onay verenlerin halkın çıkarlarını değil, şirketlerin kasasını düşündüğünü söyleyerek, “Bu proje üç-beş zengin dışında kimseye fayda sağlamayacak. İş vaadiyle kandırılan halk, elinde olan geçimini de kaybedecek. Bu proje ne istihdam yaratacak ne de kalkınma getirecek. Aksine, yüzlerce insanın mevcut işini sürdüremez hale getirecek” ifadelerini diye konuştu. Kuş, "Bu projeye evet diyen hangi kurum, kuruluş, kişi ya da çevre varsa bizim nezdimizde halk düşmanıdır ve halk düşmanlığı yapmaktadır" dedi.

Karaçoban halkı: 'Bu projeden hemen vazgeçilsin'

Karaçoban’da bir araya gelen yurttaşlar, muhtarlar ve çiftçiler projeye karşı örgütlü mücadele çağrısı yaptı. “Halkın yoksulluğu şirketlere fırsat edilmesin” diyen yurttaşlar, doğal kaynakların ve ortak yaşam alanlarının sermaye lehine yağmalanmasına karşı olduklarını belirtti. Karaçoban halkı, GES projesine karşı mücadeleyi büyüteceklerini ve projeden derhal vazgeçilmesi gerektiğini ifade etti.