Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, ABD Senatosu’nun en müdahaleci isimlerinden biri olarak bilinen Lindsey Graham için Erbil’de heykel dikmeye hazırlanıyor. 

Erbil Valisi Omid Hoşnav, Rudaw’a yaptığı açıklamada Graham’ın “Kürt halkına verdiği destek” nedeniyle başkentte bir heykelle onurlandırılacağını duyurdu. Heykelin tasarımına, konumuna ya da tamamlanma takvimine ilişkin henüz ayrıntı paylaşılmadı.

Irak Kürdistan Bölgesi’nde yabancı bir siyasi figür adına heykel dikilmesi nadir görülen bir uygulama olarak değerlendirilirken, karar Erbil yönetiminin Washington ile kurduğu siyasi ilişkinin sembolik bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

Yaptırım siyaseti ve 'Kürtleri Kurtarma Yasası'

Graham, Demokrat Senatör Richard Blumenthal ile birlikte "Kürtleri Kurtarma Yasası" (Save the Kurds Act) adlı yasa tasarısını ABD Kongresi’ne sunmuştu. Tasarı, Kürt öncülüğündeki güçlere yönelik saldırılara destek veren Suriye'deki HTŞ hükümeti yetkilileri ve diğer aktörlere yaptırım uygulanmasını öngörüyor.

Bilindiği üzere bu tür girişimler, bölgesel sorunlara çözüm üretmekten çok Ortadoğu’daki siyasi denklemin dış müdahaleler üzerinden yeniden şekillendirilmesinin aracı haline geliyor. Washington merkezli yaptırım politikaları, daha önce de birçok kez bölgesel gerilimleri azaltmak yerine derinleştirmişti.

Türkiye ve bölge politikalarında sert tutum

Graham’ın bölgeye ilişkin tutumu yalnızca Suriye ile sınırlı değil. Senatör, Türkiye’ye yönelik yaptırım çağrıları, bölgesel aktörlere karşı ekonomik baskı politikalarının savunulması ve İran’a karşı askeri tehdit diliyle de birçok kez öne çıktı. ABD’nin Ortadoğu’daki askeri varlığının sürdürülmesi gerektiğini savunan Graham, Washington’un güvenlik ve nüfuz stratejisinin en açık savunucularından biri olarak görülüyor.

Bu siyasi geçmişe sahip Graham’ın “özgürlük savunucusu” olarak sunulması, ABD’nin bölgesel stratejilerinin yerel siyasi aktörler üzerinden meşrulaştırılma çabalarının başka bir göstergesi oldu.

Bağımlılık tartışmaları ve sembolik anlamı

Erbil yönetiminin bir ABD senatörünü heykelle onurlandırma kararı, yalnızca diplomatik bir jest olarak değil, bölgesel siyasetin yönelimine ilişkin bir mesaj olarak değerlendiriliyor. Washington ile kurulan yakın ilişkilerin, bölgesel bağımsızlık söylemi ile nasıl bağdaştırılacağı sorusu tartışılmaya devam ediyor.

Graham’ın söyleminde Kürtlerin IŞİD’e karşı rolü öne çıkarılırken, bu yaklaşımın aynı zamanda ABD’nin jeopolitik çıkarlarıyla iç içe geçtiği de ortada. Bu çerçevede Erbil’de dikilmesi planlanan heykel, bölgesel güç dengeleri ve dış müdahale tartışmaları açısından güçlü bir sembolik anlam taşıyor.

Ortadoğu’da askeri müdahaleleri savunmuş, yaptırım politikalarının başlıca destekçilerinden olmuş ve ABD hegemonyasının güçlü savunucuları arasında yer alan bir senatörün Erbil’de onurlandırılması, bölgesel siyasetin hangi eksende şekillendiğini gösteriyor.

Lindsey Graham kimdir?

Lindsey Graham 1955 doğumlu ve 2003’ten bu yana Güney Carolina’yı ABD Senatosu’nda temsil ediyor. Cumhuriyetçi Parti’nin dış politika alanındaki en “şahin” isimlerinden biri olarak bilinen Graham, 11 Eylül sonrası dönemde Afganistan ve Irak müdahalelerinin güçlü savunucuları arasında yer aldı.

Senato’daki görev süresi boyunca Silahlı Hizmetler ve Yargı Komiteleri üzerinden etkili olan Graham, ABD askeri gücünün küresel ölçekte aktif kullanılmasını savundu. İran’a karşı sert yaptırımların ve askeri seçeneğin gündemde tutulmasının destekçisi oldu. Rusya ve Çin’e karşı agresif bir dış politika çizgisi benimsedi. İsrail’e verdiği güçlü destekle de öne çıktı.

Suriye bağlamında ABD askerlerinin bölgede kalması gerektiğini savunan Graham, Türkiye’nin kuzey Suriye’deki operasyonlarına yaptırım çağrılarıyla karşılık verdi. Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alımına karşı yaptırım uygulanmasını destekleyen isimler arasında yer aldı.

Başlangıçta Donald Trump’a sert eleştiriler yönelten Graham, zamanla Trump’ın en yakın Cumhuriyetçi müttefiklerinden biri haline geldi. Bu dönüşüm, ABD iç siyasetinde pragmatik bir pozisyon değişimi olarak değerlendirildi.

Bugün Graham, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri ve stratejik varlığının sürdürülmesini savunan, yaptırım siyasetini dış politika aracı olarak kullanan ve Washington’un güvenlik eksenli yaklaşımının en belirgin temsilcilerinden biri olarak biliniyor.