Ekvador halkı, yabancı askeri üslerin ülkeye geri dönmesini reddetti. Konuya ilişkin ülke genelinde yapılan referandumda yaklaşık üçte iki oranında "hayır" oyu çıktı.

Dünkü referandumun sonuçları, yabancı ülkelerle üsler yoluyla iş birliği yapmanın organize suçla mücadele için merkezi öneme sahip olduğunu öne süren Devlet Başkanı Daniel Noboa için bir darbe oldu.

Anayasayı yeniden yazmak üzere bir meclis toplanması yönünde yapılan ayrı bir referandum da yüzde 61'den fazla ret oyu aldı.

X'te paylaştığı gönderide yenilgiyi kabul eden Noboa, "Ekvador halkının iradesine saygı duyuyoruz" diye yazdı.

Bu referandum sonucuyla, ABD ordusunun bir zamanlar Washington'ın uyuşturucuyla mücadele operasyonlarının merkezi olan Pasifik kıyısındaki Manta hava üssüne dönmesi halk tarafından engellenmiş oldu.

Ekvador, 2008 yılında topraklarında yabancı askeri üslerin kullanılmasını yasaklamıştı.

Dünkü referandumda, seçmenlere Ekvador'un siyasi partilere sağladığı kamu finansmanını kesip kesmemesi ve ülkenin kongresi olan Ulusal Meclis'teki milletvekili sayısının 151'den 73'e düşürülüp düşürülmemesi gerektiği de soruldu.

İlk sayımlar, bu önerilerin de büyük bir farkla reddedildiğini gösterdi.

Çetelerle ABD mi mücadele edecek?

Söz konusu referandum, komşu Kolombiya ve Peru'da üretilen kokainin önemli bir geçiş noktası haline gelen Ekvador'da eşi benzeri görülmemiş bir şiddet ortamında gerçekleşti. 

Uyuşturucu çeteleri, limanlar ve kıyı kentleri üzerinde kontrol sağlamak için mücadele ederken başkan adaylarına, belediye başkanlarına ve gazetecilere saldırıyordu.

ABD'nin Latin Amerika'daki müttefiklerinden olan Noboa'nın, çete şiddetine çözüm olarak ABD'yle işbirliğini önermesi ise halk nezdinde bir karşılık bulmamış gözüküyor.

Latin Amerika'da çeteler, ABD destekli iktidarların başa geçmesiyle güç kazanırken, Ekvador Devlet Başkanı'nın ABD'yle ortaklıkla çeteciliği bitireceğine dair iddiası inandırıcılıktan uzak.

Oylama ayrıca, ABD ordusunun, Başkan Donald Trump'ın uyuşturucu kaçakçılığı yaptığını iddia ettiği teknelere bir dizi hava saldırısı düzenlediği bir dönemde gerçekleşti. Noboa, Trump'ın bu saldırılarını da desteklediğini dile getirmişti.

Washington da Noboa'yı "yasadışı göç ve uyuşturucu kaçakçılığını engelleme konusunda mükemmel bir ortak" diye övüyordu. 

Ekvador yetkilileri ise referandum öncesinde askeri üsler konusunda "hayır" oyu çıkmasının güvenlik planlarını rayından çıkarmayacağını belirtmişti.

Noboa, geçen yıl ABD ile ortak askeri operasyonlar yapmak üzere iki anlaşmayı onaylamıştı. İki ülke ayrıca, denizde uyuşturucu ve silah ele geçirilmesini sağlayan hava müdahalesi anlaşmasını da sürdürüyor.

ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem de yakın zamanda Noboa ile birlikte Manta'daki askeri tesisleri ve Salinas'taki bir hava üssünü gezmişti.

Noboa yönetimi zorda

Referandumda bazı seçmenlerin, Noboa'nın dizel sübvansiyonunu yakın zamanda iptal etmesine duydukları öfke nedeniyle önlemlere karşı oy kullanmış olabileceği düşünülüyor. Bu hamle, ülkenin bazı bölgelerinde protestolara yol açmıştı.

Kasım 2023'ten beri görevde olan Noboa, sokaklara ve hapishanelere asker konuşlandırdı, uyuşturucu barınaklarına yoğun baskınlar düzenledi ve sık sık olağanüstü hal ilan etti.

Yine de, Ekvador Organize Suç Gözlemevi'ne göre bu yılın ilk yarısında ülkede 4 bin 619 cinayet işlendi. Bu, yakın tarihin en yüksek cinayet sayısı oldu.

Referandumun başında uyuşturucu baronunun yakalandığını duyurdu

Oylama başlar başlamaz Noboa, ülkenin en kötü şöhretli çetesi Los Lobos'un liderinin yakalandığını duyurdu.

Noboa, X'te yaptığı açıklamada, "Pipo" olarak bilinen uyuşturucu baronunun "ölmüş gibi yaptığını, kimliğini değiştirdiğini ve Avrupa'da saklandığını" söyledi.

İçişleri Bakanı John Reimberg daha sonra, Pipo'nun Ekvador ve İspanyol polisi arasında düzenlenen ortak bir operasyonla İspanya'da gözaltına alındığını kaydetti.