Bu hafta Dünya Çocuk Kitapları Haftası. Her yıl, Kasım ayının ikinci pazartesi başlar, bir hafta sürer. Her yıl bu bu hafta okullarda okuma kültürünü geliştirmek için çeşitli etkinlikler yapılır, yazar buluşmaları gerçekleştirilir. Sosyal medyada yayıncılar, kütüphaneciler, yazarlar bu haftanın önemine dair notlar paylaşır. Çocuk kitapları çocukların duygusal ve düşün dünyasına müthiş etkileri olan bir sanat alanı. Biz de bir öneri listesi hazırlamak istedik. Katkı koyan yazar, illüstratör, çevirmen ve alanda çalışan herkesin harika önerileri oldu. Okunmuş, paylaşılmış, önerilmiş, yıllar boyunca yeniden yeniden çocukların ve biz yetişkinlerin elinden geçmiş kitaplar. Üstelik her türlü listeye karşı bu aşağıdaki liste çok kıymetli. Katkı koyanlara teşekkür ediyoruz.

Bu haftaya, bu haftanın önemine, hissettirdiklerine dair yazacak çok şey olabilir. Ancak ne zaman çocuk edebiyatına dair bir konu hakkında konuşmak ya da yazmak gerekse hep şu çok sevdiğim Görünmez Çocuk hikayesini hatırlıyorum. Kıyafeti, saçındaki kurdele ve ayakkabıları görünürdür sadece. Öyle kendi kendilerine yürüyor, hareket ediyor gibiler. İçinde beden yok. Bir dost onu sıcak bir yuvanın kapısına bırakıyor. Diyor ki “siz bunu iyileştirirsiniz”. Burası kapısını herkese açık tutan bir ailenin evi. O dost biliyor ki, bu ev bu çocuğu iyileştirir. Çocuk, şaşkınlıkla beraber yine de bir hoş geldinle karşılanıyor. Herkes çevresinde, ona bakıyor. Kim inanır ki bir insanın görünmez olacağına. Neden bir de? Ama olanlar olmuş işte.

Ya da kendilerini karanlık ve dertli ahır ortamından ve sevgisiz akrabalarının elinden kurtaramayacak kadar gücü olmayan ama minik bir kırmızı kuşu takip edip sevgi dolu Güney Çayırı’na kendilerini atacak kadar korkusuz iki kardeşi. Ah bir de şunu hatırlarım: iki karış toprağını Kara Seyfi zorbasına teslim etmek istemeyen Ayşe Kız’ın mücadelesini anlatan Sevdalı Bulut. Her şeyin tersine döndüğü, sahtenin gerçek, gerçeğin sahte olduğu bir ülkede gerçeklerin açığa çıkması için çaba veren Gelsomino’nun Yalancılar Ülkesi’ni. Bir de tabii, görür görmez kucaklamak istediğim, çocuğun çocuk gibi değil de küçük birer yetişkin gibi görüldüğü ama çocukların çocuk gibi yaşadığı bir ortamda var olmaya çalışan Tom Sawyer var. İşte bu kıymetli, farkındalık yaratan takvim günlerinin önemini çocuk kitaplarının renkli, cesur ve umut dolu dünyasında bulurken bu hikayeleri hatırlıyorum.

Hiç aklımdan çıkmayan şu görünmez çocuklara dönecek olursam, işte bu yılın kasım ayının ikinci pazartesinde başlayan çocuk kitapları haftasında, şu ana kadar öğrendiğimiz hayatını kaybeden 78 çocuk işçiydi onlar. Bir ucuz iş gücü olarak görünen, görünmez çocuklar küçük atölyelerde, fabrikalarda hayattan kopuyor. Eğitimin değersizleştirilmesi ve patronların ucuz emek gücü hırsı çocuk kitaplarında yok belki, olmamalı da çünkü bir umut hikayesi arıyoruz biz çocuk kitaplarında. Bir cesaret belki de, bilinmeyeni bilmeye çalıştıran, kapalı kapıların ardındakini merak ettiren, boyun eğdirmeye çalışanlara isyanla yanıt ürettiren. Okuyan çocuklara “hayat aslında böyle” diyen, “kötüler kazanmaz” diyen, “duygularımız ne güzel, sıkıca sarılalım” diyen. İşte bu kitaplardan 70 tanesi sizin için burada…

Ahmet Büke - Yazar

Pippi Uzunçorap, Astrid Lindgren, çev. Ali Arda, Pegasus Yayınları.

Şişkolarla Sıskalar, Andre Maurois, çev. Ülkü Tamer, Can Çocuk.

Ben de Çocuktum, Aziz Nesin, Nesin Yayınevi.

Dede Korkut, der. Adnan Binyazar, Can Çocuk.

Pal Sokağı Çocukları, Ferenc Molnár, çev. Tarık Demirkan, YKY.

Alp Gökalp - Yazar

İlk Dünya Hikâyeleri, Ted Hughes, çev. Sevin Okyay, Can Çocuk. 

Delfin ve Marinet serisi, Marcel Aymé, çev. Tahsin Yücel, Can Çocuk.

Ökkeş serisi, Muzaffer İzgü, Özyürek Yayınları.

Çocuk Kalbi, Edmondo de Amicis, çev. Meryem Mine Çilingiroğlu, İş Bankası Kültür Yayınları.

Struwwelpeter, Heinrich Hoffman, Almanca.

Bade Baran - Çevirmen / Editör

Güneşi Beklerken, yazan ve resimleyen Fabiola Anchorena, çev. Aslı Odabaşı Kuşgöz, Nobel Çocuk.

Umami, yazan ve resimleyen Jacob Grant, çev. Cemre Ömürsuyu Seyis, Hep Kitap.

Nedir Bizi İnsan Yapan, Victor D.O. Santos, res. Anna Forlati, çev. Darmin Hadzibegoviç, YKY.

Tilki 8, George Saunders, res. Chelsea Cardinal, çev. Niran Elçi, Delidolu.

Okumak Neye Yarar?, Martine Gasparov, res. Alfred, çev. Kağan Kahveci, İş Bankası Kültür Yayınları.

Betül Kanbolat - Yazar

Hayatımın Rolü, Maite Carranza, çev. Saliha Nilüfer, Günışığı Kitaplığı.

499 Yaşındaki Çocuk, Charles Lewinsky, çev. Burcu Aksu Güney, Uyurgezer Çocuk.

Mavi Kulübe, Susan Kreller, çev. Suzan Geridönmez, Ginko.

Bir Atomun Yaşamı, Luca Sciortino, çev. Aydagül Ferullo, Dinozor Genç.

Neye Benzer Gelecek, Olivier de Solminihac, çev. Damla Kellecioğlu, Tudem.

Burcu Yılmaz - Çevirmen / İllüstratör

Peter Pan Kensington Bahçelerinde, James Matthew Barrie, çev. Nihal Yeğinobalı, Can Çocuk.

Peter Pan ile Wendy, James Matthew Barrie, çev. Nihal Yeğinobalı, Can Çocuk.

Winnie the Pooh, A. A. Milne, çev. Aslı Konaç, YKY.

Pooh Köşesindeki Ev, A. A. Milne, çev. Aslı Konaç, YKY.

Ördek, Ölüm ve Lale, Wolf Erlbruch, çev. Bahar Siber, Hep Kitap.

Elif Nur Şafak - Telif Hakları Yöneticisi

Evden Çıktığımda, yazan ve resimleyen Burcu Yılmaz, Uçanbalık.

Hatıraları Saklama Sandığı, Can Göknil, Can Çocuk.

Narnia Günlükleri 5: Şafak Yıldızının Yolculuğu, C.S. Lewis, çev. Müfit Balabanlılar, Doğan Çocuk.

Eğer, Hafize Çınar Güner, res. Burcu Yılmaz, Nesin Yayınevi.

Kate İşbaşında serisi, Hannah Peck, çev. Merve Sevtap Ilgın, İthaki Çocuk.

Fadime Uslu - Yazar

• Pippi Uzunçorap, Astrid Lindgren, çev. Ali Arda, Pegasus.

• Konrad ya da Konserve Kutusundan Çıkan Çocuk, Christine Nöstlinger, çev. Mine Kazmaoğlu, Günışığı Kitaplığı.

• Asiye serisi, Halenur Çalışan, res. Bilal Karaca, Taze Kitap.

• Delidolu Arkadaşım, Daniel Pennac, çev. Filiz Atay, Günışığı Kitaplığı.

• Tatilin Son Günü, Sabine Ludwig, çev. Tuvana Gülcan, İletişim.

Hafize Çınar Güner - Yazar

Unutkan Mumi, Gabriele Clima & Chiara Carrer, çev. Ceylan Özçapkın, Nesin Yayınevi.

Doğum Günü Pastası, Sven Nordqvist, çev. Ali Arda, Dinozor Çocuk.

Kitabın Büyüleyici Yolculuğu, Stephaie Vernet & Camille De Cussac, çev. Bade Baran, Hep,  Kitap.

Kurt, Saša Stanišic, çev. Ayşe Sarısayın, Can Çocuk.

El Yazısı, Gaye G. Özdamar, res. Seda Mit, İlksatır Çocuk.

Huban Korman - İllüstratör, Yazar

Biber ve Ben, yazan ve resimleyen Beatrice Alemagna, çev. Tuğçe Özdeniz, Çan Çocuk.

Kaybolunca Nereye Gideriz?, Isabel Minhos Martins, res. Madalena Matoso, çev. Sevcan Şahin, Koç Üni. Yayınları.

Alev Saçlı Çocuk, Christine Nöstlinger, çev. Suzan Geridönmez, Günışığı Kitaplığı.

Nosotros, yazan ve resimleyen Paloma Valdivia, çev. Simla Alina Özkazan, Nota Bene Yayınları. 

Çok Severim, Burcu Ural Kopan, res. Gözde Eyce, İş Bankası Kültür Yayınları.

İnci Gül - Okul Öncesi Öğretmeni / Hikâye Anlatıcısı

Benim Bütün Ördeklerim, Christian Duda, res.Julia Friesse, çev. Bahar Siber, Kürtçe çev. Helim Yusiv, İletişim Yayınları.

Bitmeyecek Öykü, Michael Ende, çev. Saadet Özkal, Pegasus Yayınları.

Don Kişot İstanbul’da, Rıfat Ilgaz, Çınar Yayınları.

Köstebek Kardeşler, yazan ve resimleyen: Ivan Mata, çev. Ayşe Caner, Yeni İnsan Yayınları.

Öyle Değil mi?, Hafize Çınar Güner, res. Tansel Ünal, Nesin Yayınevi.

Levent Turhan Gümüş - Yazar

Küçük Prens, Antoine De Saint Exupery, çev. Sumru Ağıryürüyen, Mavibulut Yayıncılık.

Şeker Portakalı, Jose Mario de Vascencelos, çev. Emrah İmre, Can Yayınları.

Pal Sokağı Çocukları, Ferenc Molnár, çev. Tarık Demirkan, YKY.

Beyaz Yele, Rene Guillot, çev. Saadet Özen, Can Çocuk.

Babamın Gözleri Kedi Gözleri, Sevim Ak, res. Behiç Ak, Can Çocuk.

Nihal Ünver - Editör / Yazar

Görünmez Çocuk, Tove Jansson, çev. Ali Arda, Dinozor Genç

Güney Çayırı, Astrid Lindgren, çev. Ali Arda, Pegasus.

Sevdalı Bulut, Nazım Hikmet, res. Cem Kızıltuğ, YKY.

Yalancılar Ülkesi, Gianni Rodari, çev. Eren Cendey, Can Çocuk

Tom Sawyer’ın Maceraları, Mark Twain, çev. Bülent O. Doğan, İş Bankası Kültür Yayınları.

Simge Konu - Çevirmen

Kumkurdu serisi, Åsa Lind, res. Kristina Digman, çev. Ali Arda, Pegasus Yayınları.

Tavşan Peter’in Masalı, Beatrix Potter, çev. Duygu Gencay, Dinozor Çocuk.  

Pıtırcık serisi, Goscinny/Sempé, çev. Vivet Kanetti, Can Çocuk.

Sıkı Dostlar Kurbağa ve Murbağa, Arnold Lobel, çev. Ece Özkan, Kelime Yayınları.

Eğer, Hafize Çınar Güner, res. Burcu Yılmaz, Nesin Yayınevi.

ve bonus: Üç Kedi Bir serisi, Sara Şahinkanat, res. Ayşe İnan, YKY.

Zeynep Özatalay - İllüstratör

Kimse Bakmazken Duygularımız Ne yapar?, Tina Oziewicz, res. Aleksandra Zajac, çev. Edip Sönmez, Domingo.

Okulda Bir Korsan Gemisi – ve diğer empati hikayeleri, Susanna Isern, res. Rocio Bonilla, çev. Gülüzar Yıldırım/Elif Bilge Çetin, Uyurgezer Kitap.

Küçük Mavi Sandalye, Cary Fagan, res. Madeline Kolepper, Uçanbalık.

Tombik Roka, M. Banu Aksoy,.  Can Çocuk.

Küçük Feministin Kitabı, Sassa Buregren, çev. Unzile Tekin, Güldünya Yayınları.