Japonya, Çin’e ait bir balıkçı gemisine el koyarak kaptanını gözaltına aldı. Tokyo yönetimi, kaptanın Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde balıkçılık denetimi emrine uymadığını ve kaçmaya çalıştığını öne sürdü. Olay, iki ülke arasında son dönemde artan diplomatik ve askeri gerilimin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

Denetime uymadı, kaçtığı iddia edildi

Japonya Balıkçılık Ajansı, Cuma günü yaptığı açıklamada, gemi kaptanının Perşembe günü Nagasaki Prefektörlüğü açıklarında, Meshima Adası’nın yaklaşık 165 kilometre güneybatısında gözaltına alındığını duyurdu. Açıklamaya göre 47 yaşındaki Çin vatandaşı kaptan, “balıkçılık müfettişinin denetim için durma emrine uymamak ve gemiyle kaçmaya çalışmakla” suçlanıyor.

Ajans, “Gemiye denetim için dur emri verildi, ancak gemi emre uymadı ve kaçtı. Bunun üzerine kaptan aynı gün tutuklandı” ifadelerini kullandı. Gemide kaptan dışında 10 kişinin daha bulunduğu belirtildi.

Japon yayın kuruluşu NHK, söz konusu geminin uskumru ve at uskumru gibi balıkları büyük miktarlarda avlayabilecek kapasitede olduğunu aktardı. Haberde, geminin Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesine yasa dışı balıkçılık amacıyla girmiş olabileceğinden şüphelenildiği kaydedildi. Kaptanın suçlamaları kabul edip etmediğine ilişkin ise soruşturmanın selameti gerekçesiyle bilgi verilmedi.

Diplomatik krizlerin gölgesinde

Japonya son yıllarda Güney Kore ve Tayvan’a ait bazı balıkçı gemilerine de el koymuştu. Ancak bu olay, 2022’den bu yana bir Çin gemisine yönelik ilk müdahale olması bakımından dikkat çekiyor.

Tokyo ile Pekin arasındaki ilişkiler, son aylarda zaten sert açıklamalar ve karşılıklı adımlarla gerilmiş durumda. Çin ile Japonya arasında, özellikle Senkaku Adaları (Çin’in adlandırmasıyla Diaoyu Adaları) çevresinde süregelen egemenlik anlaşmazlığı bulunuyor.

Japonya Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, düzenlediği basın toplantısında, “Yabancı gemiler tarafından yapılan yasa dışı balıkçılık faaliyetlerini önlemek ve caydırmak için uygulama faaliyetlerinde kararlı biçimde hareket etmeye devam edeceğiz” dedi.

Kasım ayında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Çin'in Tayvan’a yönelik olası bir askeri girişimi durumunda Japonya’nın müdahale edebileceğini ima etmişti. Bu açıklama Çin’in sert tepkisine yol açmış, Pekin yönetimi Tokyo büyükelçisini çağırarak protesto notası vermişti.

Karşılıklı yaptırımlar ve askeri mesajlar

Gerilimin ardından Çin, vatandaşlarını Japonya’ya seyahat konusunda uyarmış; Doğu Çin Denizi ve Batı Pasifik’te Rusya ile ortak hava tatbikatları gerçekleştirmişti. Ayrıca askeri kullanım potansiyeli taşıyan bazı ürünlerin Japonya’ya ihracatında denetimleri sıkılaştırdığı ve Japon deniz ürünleri ithalatını askıya aldığı bildirilmişti.

Balıkçılık denetimi gerekçesiyle başlayan son olayın, Doğu Çin Denizi’nde zaten kırılgan olan dengeleri daha da zorlayabileceği ve iki ülke arasındaki diplomatik hattı yeniden ısıtabileceği değerlendiriliyor.