İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, Çocuk İş Cinayetleri Raporu’nu yayımladı.

Rapora göre 2013-2024 yılları arasında 104’ü kız, 638’i oğlan çocuğu olmak üzere 742 çocuk işçi, iş kazalarında yaşamını yitirdi.

2024 yılı 71 çocuk işçi cinayetiyle kayda geçen en fazla çocuk işçi cinayetinin yaşandığı yıl oldu.

'MESEM çocuk işçiliği kitleselleştirdi'

Sanayi ve inşaatta çalışırken ölen çocuk işçi sayısındaki artışa dikkat çekilen raporda şu değerlendirmelere yer verildi:

“On yıllardır en görünmez kılınan ama birçok çocuğun çalışırken hayatını kaybettiği işkolu tarımdı. Ancak tarımdaki ölümler hala ilk sırada yer alsa da her yıl azalıyor. Örneğin 2024 yılında tarımda ölen çocukların oranı yüzde 31. Bu oran 2014 yılında yüzde 61’di. Sanayide çırak ve kalfa olarak birçok çocuk işçi çalışıyordu. Ancak MESEM ile birlikte bu sayı tarihimizde görmediğimiz bir oranda devlet eliyle kitleselleştirildi. Bu durumun bir yansıması olarak sanayide çalışırken hayatını kaybeden çocukların oranı 2024 yılında yüzde 25’e ulaştı.”

Kaynak: İSİG Meclisi

'Sermaye için çocuk işçilik vazgeçilmez'

Çocuk işçi ölümlerinin yüzde 27’si trafik servis kazası, yüzde 17’si boğulma, zehirlenme, yüzde 14’ü ise ezilme, göçük kazaları sonrası yaşandı.

Raporda, en çok çocuk işçi ölümünün yaşandığı ilin Şanlıurfa olduğuna dikkat çekilirken, diğer illerde ölen mevsimlik işçi çocukların da Urfalı olduğu hatırlatıldı.

"Türkiye sanayisinin dünya pazarlarında, özellikle AB pazarında, var olmasının yegâne yolu ucuz iş gücü ihracıdır" ifadelerine yer verilen raporun sonuç kısmında ise şu tespitlere yer verildi:

"Sermaye için çocuk işçilik elzem olarak görülmektedir. Çocuk işçilik ancak üretenlerin yönetmesi durumunda önlenebilir. Yoksa uluslararası sözleşmelerin imzalanması, hazırlanan programlar, AB ve ILO temsilcilerinin açıklamaları vb. bunlar siyasi iktidarın çocuk işçiliği engellemek yerine, halkla ilişkiler stratejisinin bir parçası olarak meşrulaştırma yolunu tercih ettiğinin ve çocuk işçiliğinin güvencesiz çalışmanın en önemli kaynaklarından biri olduğunun gizlenmesinin göstergesidir."

‘Her şeye para egemense denetim mekanizmaları da işlevsizleşir’

Türkiye Komünist Partisi (TKP) Lise Bürosu Üyesi Umut Araz ile İSİG Meclisi’nin Çocuk İş Cinayetleri Raporu üzerine soL'a konuştu. 

Çocukların işçileşerek can vermesinin Türkiye’nin yönetilemediğinin açık kanıtlarından biri olduğunu ifade eden Araz, “Holdinglerin egemenliği, ülkemizi, çocuklarını yaşatmaktan aciz hale getirdi" dedi, bunu anlamak isteyenlerin Koçların, Sabancıların son yirmi yılda elde ettiği muazzam kârlara bakması gerektiğini söyledi. 

Sermayedarların zenginliği durmaksızın büyürken, yoksul halkın çocuklarının yeterli gıdaya bile erişemez halde olduğunu belirten Araz, bugünkü sorunların sadece beceriksizlikten ve ihmallerden kaynaklanmadığını; eşitsizlik, yoksulluk üreten bir düzende çocukların işçileşmesinin, işyerlerinde can vermesinin önlenemeyeceğini ifade etti. Araz, “Hangi denetim mekanizmaları uygulanırsa uygulansın... Her şeye para egemense o denetim mekanizmaları da işlevsizleşir” diye konuştu. 

“Nitekim bugün Türkiye’de güç sahibi kesimlerin çocuk işçiliği önlemek gibi bir dertleri de yok” diyen Araz, sanayi patronlarının hükümet temsilcileriyle yaptığı toplantılarda, patronların daha fazla çocuk emeğine ihtiyaç duyduklarını her fırsatta hiç utanmadan söylediklerini hatırlattı. 

‘Mesleki eğitim artık sermayenin çocuk emeğine erişmesi için kullanılan bir kılıf’

AKP’nin sermayenin talepler doğrultusunda eğitim sistemini yeniden yapılandırdığını belirten Araz, “Mesleki eğitim denilen şey artık yalnızca sermayenin ucuz çocuk emeğine erişmesi için kullanılan bir kılıftan ibaret. MESEM’ler bu açıdan sermayenin halka, halkın çocuklarına yönelik büyük bir saldırı” dedi.

Araz, durmaksızın büyüyen Türkiye kapitalizminin ihtiyaç duyduğu ucuz işgücünü yetiştirmek için ortaokullarda bile mesleki eğitim verilmeye başlandığını söyledi ve ekledi: 

“Bu şekilde örgün eğitimin itibarsızlaşması çocuk işçilikte ve çocuk işçi ölümlerinde artışı kaçınılmaz hale getiriyor. Bu kötücül düzenden nemalanan kimlerse, işyerlerinde can veren çocukların katili de onlardır. Bolluk içinde yaşayan yüzde 1’in zenginliğinin kaynağında, ölen çocuk işçilerin kanı var.”

Çocuk işçiliğinin 'kurumsal' merkezleri: MESEM’ler

Büyümez işçi çocuklar

11 çocuk istismara susmadı, Yargıtay dinlemedi: Okul müdürüne beraate KDK’dan tepki