6 Şubat depremlerinin üzerinden geçen 19 aya rağmen barınma sorunu çözülmeyen depremzedelere AFAD’dan yeni bir karar daha geldi. AFAD, 2025 Eylül kira dönemi itibariyle Yerinde Dönüşüm başvurusu aktif olan hak sahiplerine kira yardımı yapılmayacağını duyurdu. Karar, hâlâ evleri tamamlanmamış ya da temeli dahi atılmamış binlerce depremzede arasında büyük tepkiyle karşılandı.

Ya hibe ve kredi, Ya kira yardımı

Antakya Toplumcu Halk Gazetesi'nin haberine göre AFAD, Yerinde Dönüşüm kapsamında hibe ve kredi desteği alanlara kira yardımı ödemeyecek. Ancak vatandaşlar, konutları teslim edilmeden kira desteğinin kesilmesini “mantıksız” ve “adaletsiz” olarak nitelendiriyor.

Yerinde Dönüşüm yardımından henüz faydalanmamış olanlar ise E-Devlet üzerinden başvurularını iptal ettikleri takdirde Ekim 2025’ten itibaren yeniden kira yardımı almaya hak kazanabilecek.

'Evimiz hazır değil, nerede yaşayalım?'

Depremzedelerin en büyük tepkisi, evler teslim edilmeden kira yardımının kesilmesine. Projelerin tamamlanma süresi 15 ila 18 ay olarak açıklanmış olsa da, birçok hak sahibi hâlâ proje başlangıç aşamasına bile geçilmediğini söylüyor:

“Başvuru yaptık ama ortada ev yok! İnşaat başlamadı bile. Şimdi de kira yardımını kesecekler. Nerede kalalım, ne yiyelim?”

TOKİ hak sahiplerinde de aynı sorun

Benzer bir mağduriyet TOKİ projelerinde de yaşandı. Hatay’da TOKİ kurasında ismi çıkan birçok depremzede, anahtar teslimi yapılmadan kira yardımından çıkarıldı. Aradan 9 ay geçmesine rağmen hâlâ evlerine yerleşemeyen aileler var.

Yerinde Dönüşüm başvurusunu iptal ederek yeniden kira yardımına dönmek isteyen vatandaşlar ise belirsizlik içinde. En büyük endişe, “başvuruyu iptal edenlerin bir daha hibe ya da kredi alamayacağı” yönündeki söylentiler. Bir depremzede, yaşadıkları ikilemi şu sözlerle dile getirdi:

“Başvuruyu iptal edersem elimde ne kalacak? Bir daha hibe ya da kredi alamayacak mıyım? Kimse açık konuşmuyor.”

Süreç karmaşık, bilgilendirme yetersiz

Hataylı gazeteci Mustafa Dilek ise bilgilendirmenin yetersiz olduğunu ve bu karmaşık süreçte yurttaşların daha fazla bilgilendirimesi gerektiğine dikkat çekiyor.

AFAD’ın Hatay İl Müdürlüğü’nün duyurusuna göre, Yerinde Dönüşüm sürecinde vatandaşlar üç grupta toplanıyor:
    •    Yerinde dönüşüm ruhsatı alanlar,
    •    Dosyası onay bekleyenler,
    •    Mahkeme ve yıkım süreçleri tamamlanmamış olanlar.

Ancak başvurusunu yapmış, ruhsat alamamış ve hâlâ temeli atılmamış binlerce hak sahibine kira yardımının kesilmesi “yerinde mağduriyet” olarak yorumlanıyor.

Vatandaşlar, Hatay Valiliği ve AFAD’dan daha şeffaf bir bilgilendirme yapılmasını istiyor. Sürecin karmaşıklığı ve sık değişen uygulamalar, hak sahiplerinin yanlış kararlar almasına ve geri dönüşü olmayan hak kayıplarına yol açma riski taşıyor.