6 Şubat depremlerinin ardından yakınlarını kaybeden aileler, adalet taleplerini bir kez daha Meclis önüne taşıdı. 

Bütçe görüşmelerinin sürdüğü sırada bir araya gelen Adalet Peşinde Aileler Platformu üyeleri, deprem davalarında yaşanan adaletsizliklere, sanıklara verilen cezalardaki iyi hal indirimlerine, firari sanıklara ve kamu görevlilerinin sorumluluğunun yargı dışında bırakılmasına tepki gösterdi.

Meclis önündeki açıklamada, deprem davalarında yıllardır sonuç alınamamasının yanı sıra bilirkişi raporlarının geciktirilmesi, bazı sanıkların yargılama sürerken firar etmesi ve depremzedelerin belediyeler tarafından icraya verilmesi de gündeme getirildi.

Aileler, “Milyonlarca liralık bütçeler konuşuluyor ama 6 Şubat'ta yıkılan hayatlarımızın adalet hesabı bir türlü sorulmuyor. Kaybettiğimiz canlar için, adalet peşinde koşan aileler için sesimizi yükseltiyoruz: Bütçeniz var, adaletiniz yok” ifadelerini kullandı.

Van depremlerinin üzerinden 15 yıl geçti, adalet arayışı sürüyor

Açıklamada, 23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde Van'da meydana gelen depremlerde toplam 644 kişinin yaşamını yitirdiği hatırlatıldı. Depremde yakınlarını kaybeden ailelerin adalet arayışının yıllardır sürdüğüne dikkat çekilirken, 6 Şubat depremlerinin ardından da benzer bir yargılama pratiğiyle karşı karşıya kalındığı belirtildi.

Aileler, deprem davalarında sanıklara verilen cezalarda uygulanan iyi hal indirimlerine tepki gösterdi. Geçen yıl 11. Yargı Paketi'nde deprem suçlarının kapsam dışında bırakılması için yürüttükleri mücadeleyi hatırlatan aileler, yargılamalarda verilen kararların ise adalet duygusunu zedelediğini ifade etti.

Açıklamada, “Geçtiğimiz yıl bu zamanlar 11. Yargı Paketi'nde bu insanları affetmeyin dedik. Mücadelemiz sonucunda geri çektiniz. Ancak mahkeme salonlarından elinizi geri çekmediniz. Yargılamalarda verdiğiniz cezalar ceza değil, ödül. Nasıl vicdanınız alıyor? Kimin tarafındasınız, vicdanınız nerede? Bizler bu cezaları ağzımıza almaktan utanıyoruz, siz vermekten çekinmiyorsunuz” denildi.

Bakan yardımcısıyla görüşmenin üzerinden 48 gün geçti

Adalet Peşinde Aileler Platformu, deprem davalarına ilişkin taleplerini Adalet Bakanlığı'na da ilettiklerini ancak sonuç alamadıklarını belirtti.

Aileler, 11 gün boyunca tuttukları nöbetin ardından Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay ile görüştüklerini, görüşmede kendilerine bir ay sonra yeniden bir araya gelme sözü verildiğini aktardı. Ancak aradan 48 gün geçmesine rağmen yeni bir görüşme yapılmadığı ifade edildi.

Deprem davalarının makul sürede sonuçlandırılması gerektiğini belirten aileler, bazı dosyalarda ilk duruşmanın depremden yıllar sonra görüldüğüne dikkat çekti. Adıyaman'da dokuz kişinin yaşamını yitirdiği bir apartmana ilişkin davada ilk duruşmanın eylül ayında görüldüğü, Kırıkhan'daki Özpınar Sitesi davasının ilk duruşmasının ise 26 Kasım'da yapılacağı belirtildi.

Bilirkişi raporlarının hazırlanmasındaki gecikmeler de ailelerin tepkisini çekti. Açıklamada Zümrüt, Buket, Berk, Burak Yapı Sitesi, Hasoğlu, Kardaş, Öztekin ve Akgül apartmanlarına ilişkin dosyalarda bilirkişi süreçlerinin tamamlanmadığı, özellikle Zümrüt Apartmanı dosyasında iki yıldır rapor bekledikleri ifade edildi.

Depremzedeler belediyeler tarafından icraya veriliyor

Ailelerin gündeme getirdiği bir diğer konu ise depremzedelerin açtıkları davalar sürerken belediyeler tarafından icraya verilmesi oldu.

Gaziantep Şahinbey Belediyesi'ne karşı kusurlu olduğu gerekçesiyle dava açan bir depremzedenin yerel mahkemede haklı bulunduğu, kararın istinaf tarafından yeniden incelenmek üzere bozulmasının ardından belediyenin depremzedeyi icraya verdiği aktarıldı.

Benzer bir durumun Adana Seyhan Belediyesi tarafından da yaşatıldığı belirtildi. Belük Apartmanı'nda bütün ailesini kaybeden bir babanın da belediye tarafından icraya verildiği ifade edildi.

Aileler, henüz yargı süreci tamamlanmamış dosyalarda depremzedelerin icra tehdidiyle karşı karşıya bırakılmasına tepki göstererek, “Sizin avukatlarınızın hatasını neden depremzede çeksin? Sizde hiç mi utanma yok?” diye sordu.

'53 bin insanın bu kadar değeri yokmuş'

Adalet Peşinde Aileler Platformu'ndan Döne Kaya, soL'a yaptığı açıklamada, depremzedelerin yaşadığı felaketin temelinde rant ve para hırsının bulunduğunu belirterek, bütçe politikalarının da bu anlayışın bir sonucu olduğunu söyledi.

Kaya, deprem vergilerinin yıllardır toplanmasına rağmen kentlerin depreme hazırlanmadığını vurgulayarak şöyle konuştu:

“Bizler bugün depremzede aileler olarak, bütçe görüşmelerinin yapıldığı bir günde adalet ararken burada ne işimiz var? Aslında yaşadığımız bütün bu acılar, para hırsının, rant hırsının ve yönetim erkinin bütçeyi yaparken neye önem verdiğinin sonucu.

1999'dan bu yana bu halk, depreme dayanıklı kentler inşa edilsin diye vergi veriyor. 1999'dan bu yana ekonomiden sorumlu her bakanın, her bürokratın elinde sevdiklerimizin kanı var. Bağıra bağıra gelen bu depreme rağmen gerekli önlemleri almadılar.

Bakan Şimşek'in itirafından öğreniyoruz ki bu paralar yola, köprüye harcanmış. Sen yaşatamadığın vatandaşa hangi yolu, hangi köprüyü niye yapıyorsun?”

Kaya, kamu kurumlarında yaşanan görev değişiklikleriyle deprem soruşturmalarındaki cezasızlık arasındaki çelişkiye de dikkat çekti. Fon vurgunu soruşturması kapsamında BDDK'dan SPK'ya, Hazine Bakan Yardımcılığı'ndan Türkiye Sigorta Genel Müdürlüğü'ne kadar çeşitli görev değişiklikleri ve istifalar yaşandığını hatırlatan Kaya, 6 Şubat depremlerinde on binlerce insanın yaşamını yitirmesine rağmen kamu görevlileri hakkında benzer bir sürecin işletilmediğini söyledi.

“Fon meselesinde 800 milyar lira için kamu bürokrasisini hallaç pamuğuna çevirdiler. 53 bin insanın öldürüldüğü 6 Şubat ve diğer depremlerde bir tane memuru görevden almadınız. Bu toplum şunu düşünmeli: Fon yolsuzluğunda 800 milyar lira için bu kadar işlem yapılırken 53 bin insanın bu kadar değeri yokmuş.”

'Depremde hayatını kaybedenlerin isimlerini neden açıklamıyorsunuz?'

Kaya, depremde yaşamını yitirenlerin sayısına ilişkin açıklanan verilerin de aileler açısından soru işaretleri taşıdığını belirtti. Platform olarak resmi açıklamalarda yer alan can kaybı sayısının gerçeği yansıtmadığını düşündüklerini söyleyen Kaya, yetkililere hayatını kaybedenlerin isimlerinin açıklanması çağrısı yaptı.

Kaya, “Meydanlarda bas bas bağırıyoruz. 53 binden fazla insanın depremde hayatını kaybettiğini söylüyorsunuz, biz bunun yalan olduğunu söylüyoruz. Çıkın bunun doğru olmadığını söyleyin. Neden depremde hayatını kaybedenleri isim isim açıklamıyorsunuz?” ifadelerini kullandı.

Depremlerin ardından geçen zamana rağmen yapı güvenliği ve denetim konusunda değişen bir şey olmadığını belirten Kaya, beton kalitesizliği nedeniyle insanların yaşamını yitirmesini kabul edilemez bulduğunu söyledi:

“Yıl 2023, yıl 2026. Beton kalitesizliğinden insan ölür mü? Bu çağda olacak şey mi bu? Siz hangi ilkel çağda kaldınız? Ne zaman modern çağa, medeni çağa gelmeyi düşünüyorsunuz? Bu işler bilimle, fenle hallediliyor. Modern, gelişmiş ülkelerde bunlar yapılıyor. Bu ülkenin halkı neden sizin gözünüzde bu kadar değersiz?”

Depremzede aileler, soruşturma ve dava süreçlerinde adaletin sağlanmasını, kamu görevlileri dahil tüm sorumluların yargılanmasını ve davaların makul sürede sonuçlandırılmasını istiyor. Aileler, yıllardır sürdürdükleri adalet mücadelesinin duyulmasını ve depremde yakınlarını kaybedenlerin bir kez daha yalnız bırakılmamasını talep ediyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.