Çalışmak zorunda kalan işçi çocuklara 23 Nisan dolayısıyla 4 temel soru sorduk...

"23 Nisan'ı hiç duydunuz mu?", "Sizin için ne ifade ediyor?", "Çocukluk ne zaman biter?" ve "Sizce çocuklara nasıl davranılmalı, ne hakları olmalı?"

Afganistan vatandaşı olan ve etnik kökeni dolayısıyla ülkesinde saldırıya uğrayan 17 yaşındaki N.M., Suriye vatandaşı olan ve savaşta babasını kaybeden 15 yaşındaki A.H. ve Türkiye vatandaşı olan 6 kardeşli 16 yaşındaki N.A.Ö.

Atölyede haftada 6 gün günde 130-135 liraya çalışan çocukların sorulara yanıtları...

'Her yerde bayraklar vardı, lokum vermişlerdi'

23 Nisan'ı hiç duydunuz mu? 

N.M.: Ben 23 Nisan'ı hiç duymadım. Ramazan'ı biliyorum.

N.A.Ö: Çocuk bayramını ben okurken öğrenmiştim. Atatürk hediye etmişti.

A.H.: Ben de eskiden okumuştum. Şimdi küçük kardeşlerime bakabilmek için okumuyorum. Sınıfta anlatmışlardı. Bir de o gün danslar vardı. Her yerde bayraklar vardı. Şiirler vardı. Lokum vermişlerdi.

'Keşke bayramda güzel şeyler yapılsa, biz çalışıyoruz'

Sizin için ne ifade ediyor? 

N.M.: Keşke bayramda güzel şeyler yapılsa, biz çalışıyoruz.

N.A.Ö. ve A.H. de tatil olmadığını söylüyor. Bir tek Ramazan'da, bir de kurban bayramında tatil oluyormuş. Bazen sipariş olmadığında çalışmıyorlar. O zaman da biraz tatil gibi oluyor diyorlar...

'Çocuk olsa şimdi, iş yok ki. Açlık var. O da okuyamaz'

Çocukluk ne zaman biter?

A.H. Kiliste'yken bir toplantıya katılmış. Burada bazı dernekler onlara çocuk haklarını anlatmış. Orada öğrenmiş. "Çocukluk 18 yaşına kadar" diyor. Ama etrafında çok sayıda zorla evlendirilmiş çocuk var. O ise evlenmek istememiş, ardından kardeşleri dünyaya gelmiş. A.H. onların okuyup doktor olmasını çok istiyor: "Çocuk olsa şimdi, iş yok ki. Açlık var. O da okuyamaz" diyor.

N.M. ise çocukluğunun ne zaman bittiğini bilmiyor. Savaş olunca bitmiş olabilir anlattıklarına göre. Okula hiç gidememiş. Kardeşleri de gidememişler. O yüzden tam bilmiyor...

N.A.Ö.: Bunlar nasıl evleniyor da bir şey olmuyor? Bana çok kızmışlardı. Suriyeliler'de farklı mı kanunlar?

'Daha çok tatil olmalı, gezmek için daha çok şey yapılmalı'

Sizce çocuklara nasıl davranılmalı, ne hakları olmalı?

N.A.Ö.: Benim derslerim çok kötüydü diye okulu bıraktım. Lisenin başında. Ama isteyen çocuklar okumalı. Daha çok tatil olmalı, gezmek için daha çok şey yapılmalı.

'Polisler çok çeviriyor, tehdit ediyor. Zor oluyor, patronlar çok bağırıyor'

N.M.: Okul hakkı olmalı, kimlik hakkı olmalı. Polisler çok çeviriyor, tehdit ediyor. Zor oluyor. Patronlar çok bağırıyor. Devlet daha çok bakmalı. Yani çocuklar çok ucuz çalışıyor. Ama doktor olsalar daha güzel olurdu.

'Patronlar da bazen dövüyor. Büyük olsak dövemez'

A.H.: Savaş olunca çocuklar hemen korunmalı. Okullara alınmalı. Çocuklar çalışmamalı. Patronlar da bazen dövüyor. Büyük olsak dövemez

N.A.Ö.: Telefona baktık diye bile bağırıyor. Hep geç çıkıyoruz. Bazen gidiyoruz iş yok diyip, geri yolluyor, boşuna otobüse biniyoruz. Bunların kartı da yoktu bir ara. HES kodu yoktu. Büyüklere bu kadar haksızlık olmuyor.

Haber

23 Nisan Çocuk Raporu: 6 çocuk işçi yaşamını yitirdi, 8 çocuk öldürüldü...