Çin, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıldönümünü kutlamak için Pekin'de düzenlenen büyük bir askeri geçit töreninde askeri gücünü sergiledi. Törende binlerce askerden oluşan birlikler eşliğinde son nesil gizli savaş uçakları, tanklar ve balistik füzeler sergilendi.

Bu sabah Tiananmen Meydanı'nda düzenlenen geçit törenine, aynı zamanda ülkenin ordusunun lideri ve Çin Komünist Partisi'nin de genel başkanı olan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping eşlik etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) lideri Kim Jong Un da ​​dahil olmak üzere yabancı liderleri selamlayan Şi, etkinliğin merkezindeki yerini almadan önce Çinli gazileri karşıladı.

Putin ve Kim, çoğunluğu Batılı olmayan ülkelerden gelen bir grupla geçit törenine katılan 26 dünya liderinden sadece birkaçıydı.

Çin'e savaşta destek olan ülkelere teşekkür etti, ABD'nin adını anmadı

Şi, Halk Kurtuluş Ordusu, Deniz Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri'nden 10 bin kişinin katıldığı geçit törenini izledikten sonra, Çin'in "barışçıl kalkınma yoluna" bağlı kalmaya devam edeceğini belirten bir konuşma yaptı.

Çin'in, "dünyanın faşizme karşı savaşı"nda "Japon saldırganlığına" karşı kazandığı zaferden bahseden Şi, yabancı hükümetlere yardımları için teşekkür etti. Şi, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesine ilişkin konuşmasında ABD'nin adını anmadı.

Çin lideri, savaştan alınan derslerin her zaman olduğu gibi bugün de önemli olduğunu ifade etti.

Konuşmasının resmi metnine göre Şi, "İnsanlık yine 'barış mı savaş mı, diyalog mu çatışma mı, kazan-kazan sonuçları mı yoksa sıfır toplamlı oyunlar mı?' sorularıyla karşı karşıya" diye konuştu.

Şi, "Çin halkı, tarihin ve insani ilerlemenin doğru tarafında kararlı bir şekilde duracak, barışçıl kalkınma yoluna bağlı kalacak ve insanlık için ortak bir geleceğe sahip bir topluluk inşa etmek için dünyanın geri kalanıyla el ele verecektir" diye devam etti.

Çin Devlet Başkanı, ayrıca ordunun, Çin Komünist Partisi'nin resmi doktrinlerinden biri olan "Çin'in ulusal gençleşmesinde" hayati bir rol oynamaya devam ettiğini vurguladı.

Geçit töreni, gri bir Mao kostümü giyen Şi'nin Tiananmen Meydanı'nı araçla gezerek askerleri selamlamasının ardından, Çin'in başkenti Pekin'in ana caddelerinden biri olan Şangan Caddesi'nde başladı.

Törende hangi silahlar sergilendi?

Çin'in en gelişmiş silahları, yeni nesil hipersonik füzeler, balistik füzeler, su altı insansız hava araçları, savaş uçakları, erken uyarı uçakları ve uçak karıştırma sistemleri de dahil olmak üzere geçit töreninde ön plana çıktı.

Nükleer savaş başlığı taşıyabilen uzun menzilli kıtalararası füzeler de geçit töreninde askerlerin yanından geçti.

Geçit töreni sırasında, Çin hava kuvvetleri de, "Adalet galip gelecek", "Barış galip gelecek" ve "Halk kazanacak" yazılı pankartlar taşıyan helikopterlerin de yer aldığı bir uçuş gerçekleştirdi.

Trump'tan tepki: 'ABD'ye karşı komplo kurarken Putin ve Kim'e selamlarımı iletin'

Askeri geçit töreninde Şi'nin ABD'nin adını anmamasına sosyal medyada tepki gösteren ABD Başkanı Donald Trump, Şi'nin ABD'nin II. Dünya Savaşı'ndaki rolünü kabul edip etmeyeceğini sormasının ardından Şi'ye iyi dileklerini iletti.

Trump, "Cevaplanması gereken en önemli soru, Çin Devlet Başkanı Şi'nin, Amerika Birleşik Devletleri'nin Çin'e, düşmanca bir yabancı işgalciden ÖZGÜRLÜĞÜNÜ güvence altına almasına yardımcı olmak için verdiği muazzam destek ve döktüğü 'kan'dan bahsedip bahsetmeyeceğidir" diye yazdı.

Trump, "Çin'in zafer ve şan arayışında birçok Amerikalı hayatını kaybetti... Başkan Şi ve Çin'in muhteşem halkı harika ve kalıcı bir kutlama günü geçirsin" diye devam etti.

Trump ayrıca şunları ekledi: "Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı komplo kurarken lütfen Vladimir Putin ve Kim Jong Un'a en içten selamlarımı iletin."

Putin ve Şi tören öncesinde görüştü: Doğalgaz boru hattı anlaşması sağlandı

Bu arada, askeri geçit tören öncesinde görüşen Çin ve Rusya liderleri,  iki ülke arasındaki ekonomik ve enerji bağlarını güçlendirecek önemli adımlar attı.

Bu arada, Rus enerji şirketi Gazprom, Putin'in Çin ziyareti sırasında Rusya ve Çin'in yeni bir doğalgaz boru hattı projesi üzerinde anlaşmaya vardığını açıkladı.

Rusya'nın en büyük enerji şirketi Gazprom'un CEO'su Aleksey Miller, Salı günü boru hattının geliştirilmesi için "yasal olarak bağlayıcı bir mutabakat" imzalandığını doğruladı.

Uzun zamandır planlanan Sibirya Gücü 2 adlı boru hattı, Rusya'nın Arktik Yamal sahalarından Moğolistan üzerinden Çin'e yılda 50 milyar metreküp ek gaz taşıyabilecek.

Miller, mevcut Sibirya Gücü boru hattıyla Doğu Sibirya'dan Çin'e yapılan teslimatların yılda 38 milyar metreküpten 44 milyar metreküpe çıkacağını da sözlerine ekledi.

Anlaşma, Pekin'in enerji seçeneklerini derinleştirirken, ABD'den sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatına olan bağımlılığını azaltacak.

Putin: Pekin ile eşi benzeri görülmemiş bağlarımız var

Bu açıklama, Şi ile Putin arasında gerçekleşen ve Rus liderin Pekin ile "eşi benzeri görülmemiş bağları" övdüğü üst düzey görüşmelerin ardından geldi.

Şi ayrıca, Çin'in Tianjin kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesi için Hindistan Başbakanı Narendra Modi de dahil olmak üzere onlarca dünya liderini ağırladı. Güvenlik bloğunu Batı liderliğindeki uluslararası düzene bir alternatif olarak öven Çin lideri, bölge liderlerini "Soğuk Savaş zihniyetine" karşı çıkmaya çağırdı.

Pekin ve Washington, birkaç tur görüşmeye rağmen hâlâ bir ticaret anlaşması üzerinde anlaşamamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump ise, dün "Scott Jennings Radyo Şovu"na verdiği röportajda, Çin ve Rusya'yı da içeren ABD'ye karşı bir eksenin oluşmasından "hiç endişe duymadığını" ifade etti.

Ancak yeni güzergahın fiyatı henüz belirlenmedi. Miller, maliyet müzakerelerinin ayrı ayrı ele alınacağını söyledi. Rusya'nın Avrupa gaz pazarındaki kaybını telafi etmeye çalışırken Çin'in indirim talep etmesi nedeniyle taraflar bu konuda bir anlaşmazlık yaşıyor.

Derinleşen ekonomik bağlar

Çin, Rusya'nın Batı tarafından yaptırıma maruz kaldığı Arctic LNG 2 projesinden sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatları alıyor. Bu da Pekin'in Batı'nın baskılarına meydan okumaya hazır olduğunu gösteriyor.

Moskova ve Pekin arasındaki ticaret 2023'te 240 milyar dolara yükseldi. Bu da Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana tarafların derinleşen ortaklıklarının bir göstergesi.

Bu arada Kremlin yetkilileri, Putin'in devam eden ziyareti sırasında Gazprom ve Çin Ulusal Petrol Şirketi arasında stratejik bir işbirliği anlaşması da dahil olmak üzere 22 anlaşma imzalandığını kaydetti.