İzmir'deki CHP'li belediyeler bir süredir işçi eylemleriyle gündemde.

31 Mart yerel seçimlerinin ardından göreve gelen İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) Başkanı Cemil Tugay'ın işten çıkarma talimatlarıyla başlayan eylemlerin ardından son haftalardaki eylemlerin sebebi maaş ödemelerinin yapılmaması.

Buca, Konak ve Karşıyaka belediyesinde çalışan yüzlerce işçi son ayların maaşlarının ya bir kısmını aldı ya da hiç alamadı.

Geçtiğimiz hafta 3 belediyede de eylem vardı.

CHP’li Konak Belediyesi’ne bağlı Merbel A.Ş işçileri, aylardır ödenmeyen maaşları ve toplu sözleşme farkları için iş bıraktı. Merbel A.Ş’de örgütlü DİSK Genel-İş İzmir 5 No’lu Şube üyesi işçiler ve işyeri temsilcileri Eylül başında oturma eylemine başladı. İşçiler Ağustos ayı maaşının yarısının yatırılmadığını, iki aydır gıda kartlarının yüklenmediğini duyurdu. İşçilerin toplu sözleşmeden doğan geriye dönük farkları da ödenmedi. Kişi başına alacak miktarının 100 bin lirayı aştığı ifade edildi.

'Bu böyle gitmez, hakkımızı istiyoruz'

Genel-İş Sendikası İzmir 10 No'lu Şube'den geçen hafta yapılan yazılı açıklamada ise Karşıyaka Belediyesi iştiraklerinde çalışan yaklaşık 1780 çalışanın alacaklarını alamadıkları için mağdur edildiği belirtildi.

Belediye Başkanı ve belediye yönetimiyle yapılan görüşmelerde sonuç alınamadığı ifade edilen açıklamada, "Kent AŞ'ye bağlı 580 işçi 6 aydır maaşını almamıştır. Personel AŞ'nin 1200 işçisi Temmuz ayının maaşının yüzde 36'sını almış geri kalanı ödenmemiştir. Belediye yönetimi ile yapmış olduğumuz son görüşmelerde İller Bankası'ndan gelen parayla Temmuz ayı alacaklarının yatırılacağı söylenmiştir. Ağustos ayının maaşının ise ne zaman ödeneceği belli olmadığı söylendi. Bunun üzerine biz şube yönetimi olarak her iki şantiyede iş durdurmuş bulunmaktayız" ifadelerine yer verildi.

İşçiler, Temmuz ve Ağustos ayında da eylem yapmış, "Emek ucuz, hayat pahalı", "Bu böyle gitmez, hakkımızı istiyoruz", "Geçinemiyoruz" sloganları atmıştı.

3 ay maaş alamadılar, belediyeyi işgal ettiler

Yaklaşık 200 bin liralık alacakları ödenmeyen, 3 aydır maaşları verilmeyen CHP'li Buca Belediyesi iştiraki BUCAMAR'a bağlı çalışan yüzlerce işçiyse 9 Eylül'de iş bıraktı. Genel-İş Sendikası İzmir 6 No'lu Şube üyesi işçiler daha sonra belediye binasının zemin katını işgal etti.

İşçiler eylemlerinin dördüncü gününde ancak bir maaşlarını ancak alabildi. 

Belediyeye "kaynak" yaratmak için önce işçilerin maaşından kesen CHP'li Buca Belediye Başkanı Görkem Duman ise işçilerin aylardır maaş almadan nasıl geçindiğini umursamadı. Sendikayı ve eylem yapan işçileri eleştirdi, "Çözüm için masada olmayı sürdürürken, Buca’ya hizmeti sekteye uğratmaya yönelik bu yaklaşımı doğru bulmuyoruz" diye konuştu.

Hatta eylemlerini ilçe merkezine taşıyarak yürüyüş yapan işçiler yönetim tarafından mesajla tehdit edildi. Mesajda "maksadını aşan eylemlerle ilgili yasal işlem başlatılacağı" söylendi.

Buna rağmen direnişe devam eden işçiler eylemlerinin sekizince gününde anlaşmayla sonuçlandı. Taraflar arasında protokol imzalandı. İşçilerin Temmuz ayı maaşından eksik kalan kısmının bugün ödeneceği, Ağustos ayı maaşınınsa 2 Ekim'de yatırılacağı duyuruldu.

Yani aylardır alamadığı maaş ve yan haklarını işçiler toplam 3 ayda tamamen almış olabilecek.

Bazı muhalif internet sitelerinde de zamanında ödenmesi gereken maaşlarını aylar sonra ve binbir güçlükle, belediye işgaliyle alabilecek olan işçilerin direnişi "kazanım" olarak haberleştirildi. CHP'li belediyelerin tavrı pek gündem edilmedi. 

Sırada diğer belediyeler mi var?

Bu tablo diğer belediyelerde de çok farklı değil.

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, CHP’li belediyelerin SGK borçlarını ödemeleri için verdiği "Muhalefet belediyelerini biraz silkeleyin" talimatıyla derinleşen kriz, belediyelerdeki yönetim anlayışı ve biriken borçlarla giderek çözümsüz bir hale geldi.

Yakında başka ilçelerde de benzer sorunların yaşanabileceği, belediye başkanlarının açıklamalarından anlaşılıyor.

Dün Ege'deSonSöz'e konuşan CHP'li Karaburun Belediye Başkanı İlkay Girgin Erdoğan, "Kendi belediyemde 3 ay ödeyemediğim bir dönem oldu. Karaburun 2019’dan sonra özel koruma ilan edildi, 1,5 yıl imara kapatıldı ve gelirlerimiz ona göre azaldı. O dönem bırakın SGK’yı maaşları zor ödedik. Ana borçtan daha fazla faiz alıyorlar. Birçok başkanımız hacizler nedeniyle bırakın hizmeti yanında çalışan emekçinin parasını ödeyemiyor. Ben ödeyebiliyorum. Ancak yatırım yapamıyoruz. CHP’li belediyelerimizi çalıştırtmamak istiyorlar. Halkımızla birlikte bu durumu iliklerimize kadar hissediyoruz" dedi. 

Yıllardır biriken borçlara bir anda haciz geldiğini ifade eden İlkay Girgin Erdoğan, "Zorluğu silkelenmeden sonra iliklerimize kadar hissettik. Belediye hizmet yapamıyor diyor ancak neden yapılamadığını sorgulamak lazım" diyerek kendini savundu.

'Maaş ödemekte zorlanıyoruz, tüm taşınmazlar hacizli'

Bir diğer açıklama da bugün CHP'li Güzelbahçe Belediye Başkanı Mustafa Günay'dan geldi. Günay “Yatırıma bütçe ayıramıyoruz. Borçluyuz. Geriden gelen maaş yok. Ama maaş ödemekte zorlanıyoruz. Anca maaş ödüyoruz. Başka bir iş yapamıyoruz” ifadelerine yer verdi.

Tüm taşınmazların üzerinde haciz olduğunu dile getiren Mustafa Günay, “Bir an önce bizim ödeneklerimizin açılmasını, kredilerin düşmesini istiyoruz. Tüm taşınmazların üzerinde haciz var. Bütün mallarımıza el koydular” dedi. İller Bankası'nın kesintilerine dikkat çekti.

Önce işçiyi gözden çıkarıyorlar

Belediyeler öncelikli talebi maaşlarının ve sosyal haklarının zamanında yatırılması olan işçilerin bu hakkını bile yerine getiremiyor. 

Gerekçe olarak da SGK borçları ve İller Bankası kesintileri gösteriliyor. Ancak söz konusu kesinti içerisindeki personel gideri payı tartışmalı. Daha önce İzBB'nin kesinti yapıldığını duyurduğu İller Bankası'ndan 2023 yılında gelen paranın belediye gelirinin sadece yüzde 13'ü olduğu ortaya çıkmıştı. Personel giderinin gelirler içerisindeki payıysa daha azdı.

İşçinin maaşından kolayca vazgeçebilen belediye yöneticileri, patronlara olan ödemelerini yapmaya devam ediyor.

Çözüm olarak da kamunun sayılan belediyeye ait arsa ve taşınmazları satışa çıkarılıp elden çıkarılıyor. 

Milyonlarca işçiye "kemer sıkın" diyen iktidarsa hem kamuda hem de özel sektörde maaş zamlarını belli bir seviyede tutarak sömürüye devam ederken örneğin NATO harcamalarını artırmaktan geri durmuyor.

Belediyelerde olduğu gibi ilk önce emekçiye ayrılan kaynaktan kesintiye gidiliyor.

Aylardır maaşları ödenmiyordu: Buca Belediyesi işçileri binayı işgal etti