Sayfa yolu
Bütçe Günlüğü-8 | 13 Aralık: Türkiye yalnız mı?
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Kadir Sev
Yayın Tarihi: 14.12.2021 , 14:38 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
13 Aralık günlü bileşimde iki Bakanlık ve içlerinde Vakıflar Genel Müdürlüğü; Devlet Opera ve Balesi; Devlet Tiyatroları; TDK; Tarih Kurumu; Kapadokya alan Başkanlığının da olduğu 15 Kamu İdaresinin bütçe ve kesin hesapları görüşüldü.
Dün bütçeleri görüşülen idarelerin görev alanları, “milli duyguların” okşanmasına elverişli bir ortam sunuyordu. Bu olanak bolca kullanıldı. Binlerce yıllık şanlı geçmişler… AKP sayesinde Türk dünyası liderliğine yeniden kavuşmamız… binlerce yıl öncesinden kök salmış ve kenetlenmiş sanat ve kültür tarihimiz… sık sık gündeme getirildi.
Günün favorisi Türk Konseyleri adlı örgütün adının Türk Devletler Teşkilatı adını almasıydı; MHP sözcüsü Genel Kurula şöyle seslendi; “…ortak, kültür, dil ve tarih ilhamıyla bir araya geliş fikirde ve işte birliğe yönelme düşüncesi bugün artık ete kemiğe bürünmüştür. Düne kadar ‘Türk Keneşi’, ‘Türk Konseyiyken’ bugün artık elhamdülillah ‘Türk Devletler Teşkilatı’ adına dönüşmüştür. Yüce milletimiz Kafkaslarda, Balkanlarda, Doğu Avrupa’da ve Afrika’da etkin inisiyatif kullanan…”
Dışişleri Bakanı da; “…Türk dünyasında da tarihî günleri yaşadık, yaşıyoruz…” sözleriyle başarının önemini vurguladı.
Türkiye yalnızlaştırıldı mı?
AKP’liler, yanlış politikaları yüzünden Türkiye’nin yalnızlaştırıldığı suçlamasına çok kızıyorlar. Çok haksız değiller. Güvenilirlikleri azaldı ama kimse dışlamadı. Dışişleri Bakanı bunun nedenini şöyle açıkladı: “NATO, kendini geleceğe adapte etmeye çalışıyor, biz onun yeni stratejik konseptinin hazırlanmasına katkı sağlıyoruz. Fransa’yla üst düzey diyaloğumuzu yeniden başlattık, Almanya’yla aynı anlayışla çalışmaya devam etmek istiyoruz, İspanya’yla ilişkilerimizi kapsamlı ortaklık seviyesine çıkardık. Yine Macaristan’la…” diye sürdürdü. Ve “Hani Türkiye dışlanmıştı, hani Türkiye yalnızdı?” diye sordu. Ardından ABD ile aramızdaki sorunları giderip 100 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşmaya çalışıyoruz dedi.
Başka örnekler de verdi; “Bu sene Haziran ayındaki Antalya Diplomasi Forumu’na 11 devlet ile hükümet başkanı ve 45 dışişleri bakanı katıldı… 2021 yılında, 41 devlet ve hükümet başkanı ve 55 dışişleri bakanı ağırladık. Hani dışlanmış Türkiye, izole edilmiş bir Türkiye?”
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Osman Kavala ve Demirtaş hakkında verdiği kararlarına uyulmayışı, çok sevilen eleştiri konularından biri; televizyonlarda saatlerce tartışılıyor.
Uyulmaması kötü bir durum. Hem uyacağım diye söz vermişsiniz, mahkemeye yargıç atıyorsunuz hem de kararlarına uymuyorsunuz. Bakan önce Selahattin Demirtaş kararına uyduklarını, hakkında başka bir dava olduğu için serbest bırakılmadığını söyledi. Anımsayalım: Çıkarmamak için uyduruk bir dava icat etmişlerdi. Söylediklerinin çok inandırıcı olmayacağını düşünmüş olmalı ki, başka ülkelerin de uymadığını söyledi. Doğru olsa gerek ki karşı çıkan olmadı. Yalnızca “ama o kararlar başka…” gibi itirazlar yükseldi. Ne önemi var; onlar karar değil mi diye itirazları savuşturdu.
Bakanın verdiği örnekler arasında, Almanya; Birleşik Krallık; Norveç; Belçika; Danimarka; Finlandiya; İzlanda gibi ülkeler vardı. Emperyalizmin araçlarına dayanarak muhalefet edenlerin başına ister istemez böyle işler gelir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, adalet abidesi falan değil; emperyalizmin meşrulaştırılmasına yarayan uluslararası düzeydeki aygıtlarından biri. Ülkeler, işlerine gelmeyen kararlara uymuyor.
Kapadokya Alan Başkanlığı
2019 yılında Kapadokya Alanı Hakkında bir yasa ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarıldı. Yasa ve kararnameyle, kamu kurumu niteliği bile kuşkulu bir örgüt kuruldu.
Yasanın Meclis’te görüşmeleri sürerken 15 Mayıs 2019 tarihinde soL Portalda “Kapadokya Yasası Çıkmak Üzere” başlıklı yazıda örgütü şöyle tanımlamıştım;
“Devlete ait bütün yetkiler, Kamu kurumu olduğu bile kuşkulu böyle bir yapıya devrediliyor.
Ne tür yetkiler mi? Sayalım: Kapadokya Alanı içinde, her tür ve ölçekteki imar planı yapma ve uygulatma yetkisi; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasasıyla öngörülen ve koruma kurullarınca kullanılan SİT dahil bütün yetkiler; 5393 sayılı Yasayla belediyelere tanınan yetkiler… Alan içinde kalan ormanları, milli parkları yönetme yetkileri…
Alan Başkanlığının egemenlik alanında Gülşehir, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu olmak üzere 4 ilçede 9 belde, 21 köy yer alıyor. Bunlar kesin değil; Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle çoğaltılabilecek.
Dahası, kamu kurum ve kuruluşları, özel mülkleri bile olsa, Alan Başkanlığından izin almadan “çivi bile çakamayacaklar”
Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesi üzerinde lehte konuşma yapan MHP sözcüsü vekil, Kapadokya Alan sınırlarının genişletilmesi isteğini dile getirdi; “…Kapadokya’yı, Göreme, Avanos, Ürgüp klasik üçgenine sıkıştırmak; onu yoksullaştırmak, ona haksızlık etmektir. Aksaray, Kapadokya bölgesinin ayrılmaz bir parçası ve Kapadokya’ya açılan kapıdır….Ihlara vadisi ve diğer miraslarımızın bu tedbirle korunmaya alınması Kültür ve Turizm Bakanımızdan talebimizdir.”
Turizmi geliştirmek adına Anadolu’nun ortasında özerk bir bölge oluşturulmasına “milliyetçi” kanattan bir vekil istekli oluyor.
Vakıflar ve Denetimi
Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesi görüşülürken şunlar dile getirildi ama söylendiğiyle kaldı, kimse üzerinde durmadı; “ …vakıf denilince akıllara tarikatların merdiven altı akçeli işlerini yürüttüğü kurumlar; cinsel istismarlar geliyor. Bunlar ticaret, siyaset, tarikat üçgeni içinde devleti sömürüyorlar. Oysa Türk Medeni Kanunu’nun 101’inci maddesinde, ‘Anayasa’nın temel ilkelerine, hukuka, ahlaka, milli birliğe ve milli menfaatlere aykırı veya belli bir ırka ya da cemaat mensuplarını desteklemek amacıyla vakıf kurulamaz”
Dernekler, vakıflar ve tiyatrolara devlet yardımı
Derneklere, vakıflara ve tiyatrolara, ilgili yıl bütçelerinden yardım yapılır. Bütçe yasalarına konulan düzenlemelerde genellikle ilke, nitelik gibi özellikler belirtilmez. İktidarlar, ödenekleri dağıtırken yandaşlarını kayırma eğiliminde olmuşlardır. Ancak kamuoyu baskısı, dilediklerince davranmaktan alıkoymuştur. AKP kamu baskısı olgusunu umursamamaktadır. Dahası, öylesine gizli bir ortam oluşturulmuştur ki hangi dernek ve vakfa ne tutarda destek olduğu bile öğrenilememektedir.
Bütçe görüşmelerinde bu konu da dile getirildi. Konuşmacılardan biri, devlet yardımı alabilmek için paravan tiyatrolar kurulduğundan söz etti.
Bütçe Hakkı gerçekleşiyor mu?
Bütçe hakkı kuramsal olarak şöyle bir şeydir; “Yasama organı, Yürütmeye belirlediği hizmetler için belirlediği tutarlarda ödenekler verir…dönem sonunda yetkiyi doğru kullanıp kullanmadığının hesabını sorar. Verilen yetkinin adı bütçe, sorulan hesabın adı da kesin hesaptır.”
Dün Bütçe ve Kesin Hesap yasalarının Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmesinin 8’inci günüydü. Görüşmeleri olabildiğince belirli bir düzen içinde aktarmaya çalıştım. Bütçe hakkı denilen bir kavramın izine rastlanamadığı görülmüştür sanırım.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.

