Bulgaristan ve Makedonya müzakereleri tıkandı

İki gün süren görüşmelerden sonra, Kuzey Makedonya ve Bulgaristan'dan heyetler tarih, dil ve kimlik konusundaki anlaşmazlıklarını çözemedi. Bu durum Balkan ülkesinin AB üyelik müzakerelerinin başlatılmasını tehlikeye atıyor.

Haber Merkezi

Yayın Tarihi: 17.10.2020 , 17:45 Güncelleme Tarihi: 17.10.2020 , 17:46

Komşu Kuzey Makedonya ile Bulgaristan arasındaki ortak tarih komisyonunun Üsküp'te yaptığı iki günlük toplantıda, Makedon dili konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle fazla ilerleme kaydedemedi. İki ülke ortak tarihi, kültürü ve yakın dilleri paylaşıyor ancak Makedonya Makedonca olarak ayrı bir dilin olduğunu savunurken, Bulgaristan'ın resmi görüşü sözkonusu dilin Bulgarca'nın bir aksanı olduğu yönünde.

Bulgaristan daha önce Makedonya'yla olan anlaşmazlıklar nedeniyle komşusunun Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik sürecini engelleme tehdidinde bulunmuştu.

Kuzey Makedonya komisyon üyesi Dragi Gjorgiev Cuma akşamı basına verdiği demeçte, Üsküp'teki görüşmelerin "yoğun" ve "sert" geçtiğini söyledi.

Mikro milliyetçilik gölgesinde ikili ilişkiler

Osmanlı İmparatorluğu'nun Bririnci Balkan Savaşı'ndaki yenilgisinin ardından Kuzey Makedonya, Bulgaristan sınırları içinde kalmıştı. İkinci Balkan Savaşını takiben süreçte bölge Sırbistan'la birleşmiş, Birinci Dünya Savaşı'nı takip eden süreçteyse Sırpların, Hırvatların, Slovenlerin Krallığı'nın (Sonraki adı Yugoslavya) bir parçası olarak kalmıştı.

İki komşu, 1 Ağustos 2017'de tarihî bir dostluk anlaşması imzaladı. Anlaşma, her iki ülkenin de 1903'te Makedonya'da İlinden İsyanı [Aziz İlyas Günü] olarak bilinen Osmanlı karşıtı ayaklanmanın yıldönümü olarak kutladığı sembolik tarih olan 2 Ağustos'tan bir gün önce yapılmıştı.

Her iki ülke de bugünkü Kuzey Makedonya'da kısa ömürlü Kruşevo Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanan ayaklanmayı sahipleniyor.

Ancak, Kruşevo Cumhuriyeti'nin ve Osmanlı'da faaliyet gösteren İç Makedon Devrimci Örgütü (VMRO) liderlerinden biri olarak kabul edilen devrimci Goce Delčev de dahil olmak üzere ayaklanmanın önde gelen isimlerinin Makedon mu yoksa Bulgar mı olduğu konusunda tartışma devam ediyor.

Devam eden bir başka tartışmaysa, bazı Bulgar bilim adamlarının Makedon dilini eski Sosyalist Yugoslavya'nın "yapay olarak" ayrı bir dil olarak kodlanmış bir Bulgarca lehçesi olarak tanımlandırmalarından kaynaklanıyor.

Gjorgiev, Osmanlı'ya karşı bağımsızlık mücadelesi lideri olan Goce Delčev'in tartışmalı etnik kökeniyle ilgili anlaşmazlıklar masaya yatırılırken, somut hiçbir şey kabul edilmediğini söyledi.

Gjorgiev, "Bu yılın sonuna kadar bir toplantı daha yapmayı ve Covid-19 koşulları el verirse gelecek yıl beş toplantı daha yapmayı kabul ettik" dedi.

Bulgar delegasyondan Angel Dimitrov, yeni görüşmelerin Üsküp'teki mevcut hava kadar "gri" olduğunu söyledi.

Dimitrov, Bulgar tarafının Makedon tarih kitaplarına 14 değişiklik önerdiğini ancak "ne yazık ki Goce Delcev konusunda [bir anlaşmaya] varmak için ne zamanları ne de imkanları olduğunu" söyledi.

AB üyeliğine ön koşul: Bulgaristan'la anlaşmak

Bulgaristan ile tarih ve dil konusundaki anlaşmazlıklar, bu yılın başlarında AB'nin başlamaları için yeşil ışık yakması sonrasında, Kuzey Makedonya'nın AB üyelik müzakerelerine başlamasının önündeki tek gerçek engel.

Ortak tarih komisyonunun toplantısı bir yıllık aradan sonra geldi. Bu süre zarfında Bulgaristan, çözüm için Üsküp üzerindeki baskısını artırarak, anlaşma olmadan Kuzey Makedonya'nın AB üyelik müzakerelerinin başlamasına izin vermeyebileceği konusunda uyardı.

Dil sorununda, bazı Bulgar bilim insanları, eski Sosyalist Yugoslavya'nın Makedonca'yı "yapay" olarak ayrı bir dil gibi kodladığını savunarak, Makedonca'yı Bulgarcanın bir lehçesi olarak adlandırmaya devam ediyor.

Ancak dil konusunda Bulgar komisyon üyesi Dimitrov Cuma günü basına verdiği demeçte, tarihçiler olarak kendilerini tarihselden çok siyasi olarak gördüğü bir konuyla meşgul etmemeleri gerektiğini söyledi.

İki ülke genel olarak iyi ilişkilere sahip. Ancak geçmişe dair keskin bir şekilde farklı görüşler, Bulgaristan'ın Makedonya'yı kendi topraklarının bir parçası olarak talep ettiği zamanlara kadar uzanıyor.

İlgili Haber

Bulgaristan, ulusal kimlik meselesi nedeniyle Kuzey Makedonya'nın AB sürecini engellemekle tehdit ediyor

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.