Brezilya polisi, mevcut Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın kazandığı 2022 devlet başkanlığı seçimlerini sabote etmek için tasarlandığı iddia edilen suç örgütüne ilişkin soruşturmada faşist eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'yu suçlayan bir rapor yayımladı.

Salı günü kamuoyuna açıklanan 884 sayfalık raporda, Bolsonaro'ya karşı sekiz ana delil sıralandı. Bunlar arasında Bolsonaro'nun darbeyi planlamak için Brezilya ordusu mensuplarıyla yaptığı iddia edilen bir toplantı da yer alıyor.

Raporda, "Soruşturma boyunca toplanan deliller, o zamanki Cumhurbaşkanı Jair Messias Bolsonaro'nun, bir darbe başlatmayı ve demokratik hukuk devletini ortadan kaldırmayı amaçlayan suç örgütünün eylemlerini planladığını, hareket ettiğini ve doğrudan ve etkili bir şekilde farkında olduğunu açıkça gösteriyor" açıklaması yapıldı.

Rapor, yayımlanmadan önce, Bolsonaro'ya karşı dava açıp açmamaya henüz karar vermeyen Brezilya'nın başsavcısı Paulo Gonet'e gönderildi.

Rapor, Bolsonaro ve 36 kişinin seçim yenilgisi durumunda bile iktidarı korumak için komplo kurduğuna dair geçen hafta ortaya atılan iddiaları da daha kapsamlı hale getirdi.

Soruşturmada adı geçen yetkililer arasında eski Savunma Bakanı Walter Braga Netto, eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Augusto Heleno, eski Adalet ve Kamu Güvenliği Bakanı Anderson Torres ve Bolsonaro'nun Liberal Partisi'nin başkanı Valdemar Costa Neto da var.

Hakkında birçok soruşturma var

2019'dan 2022'ye kadar Brezilya'yı yöneten Bolsonaro hakkında halihazırda bir dizi soruşturma yürütülüyordu.

Bolsonaro ise, Ekim 2022'deki seçim yenilgisinin ardından görevde kalmaya çalıştığına dair tüm iddiaları reddediyor.

Ancak, Bolsonaro'nun seçimde hile yapıldığına dair asılsız iddialarında ısrar etmesi, Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi'nin (TSE) onu 2030'a kadar tekrar görevde kalmaktan men etmesine neden oldu.

Bolsonaro'nun seçim öncesi girişimleri

2022 seçimleri öncesinde Bolsonaro, seçim kampanyasında Brezilya'nın elektronik oylama makinelerine güvenilemeyeceği yönünde yanlış ve kanıtsız iddialarda bulunarak, ilk oylamadan aylar önce polemik yaratmak için zemin hazırlamıştı.

Yarış, Lula'nın 2,1 milyon oydan biraz fazla bir farkla önde çıkmasıyla ikinci tura kaldı.

Ancak Bolsonaro yenilgiyi alenen kabul etmeyi reddetti ve destekçileri protesto için sokaklara çıktı. Eylemciler, otoyolları kapattılar, başkent Brasilia'daki polis merkezine saldırdılar ve hatta göreve gelen devlet başkanına yönelik bir bomba tehdidinde dahi bulundular.

Gerginlikler, Lula'nın göreve başlamasından bir hafta sonra, 8 Ocak 2023'te tavan yaptı.

Bolsonaro'nun binlerce destekçisi, başkanlık sarayı, Yüksek Mahkeme ve Kongre'nin her iki kanadının da bulunduğu Brasilia'daki Üç Kuvvet Meydanı'na akın etti.

Hükümet binalarına giren eylemciler, Lula'yı iktidardan düşürecek bir "askeri müdahale" başlatma umuduyla malları yağmaladılar ve tahrip ettiler.

Bolsonaro'nun olaylardaki rolü uzun zamandır sorgulanırken, Bolsonaro olaylara dahil olduğunu kesin bir şekilde reddetti.

Lula'nın seçim zaferinin ardından Bolsonaro destekçileri Ocak 2023'te Kongre'yi de basmıştı.

Sızdırılan ses kayıtları

Ancak sızdırılan ses kayıtları, Brezilya Ordusu'nun üst düzey üyelerinin Bolsonaro'yu iktidarda tutmak için komplo kurduğunu öne sürüyor.

Pazartesi günü, Associated Press haber ajansı Lula'nın 2022 sonlarında göreve başlamasından önceki haftalara ait ses kayıtlarını elde etti.

53 kayıtta, bazı askeri subayların Lula'nın göreve gelmesini engelleme arzularını dile getirdikleri duyulabiliyor.

Kayıtlardan birinde, ordunun özel kuvvetlerinin eski komutan yardımcısı Albay Roberto Raimundo Criscuoli yer alıyor.  Criscuoli, kayıtlarda, o dönem devlet başkanlığı genel sekreterinin ikinci komutanı olan Emekli Tuğgeneral Mario Fernandes'e, Bolsonaro'nun seçimlere nasıl yanıt vereceği konusunda net bir seçeneği olduğunu söylüyor.

Criscuoli, "Ya şimdi bir iç savaş olacak ya da daha sonra bir iç savaş. Artık iç savaş için bir gerekçemiz var. İnsanlar sokaklarda. Çok büyük bir desteğimiz var" ifadelerini kullanıyor.

Criscuoli, ayrıca kayıtlarda Bolsonaro için bir kod kullanarak "Hadi bunu şimdi yapalım. 01 ile konuşalım" diyor.

Polisin Bolsonaro'ya yönelik kapsamlı soruşturmasını denetleyen Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes, geçtiğimiz hafta Lula'nın 2022 sonlarında suikastını planlayan beş kişinin tutuklanmasını emreden bir kararda bu kayıtlardan bazılarını alıntılamıştı.

Geçtiğimiz hafta Bolsonaro, Brezilya haber sitesi Metropoles'e yaptığı açıklamada, polis suçlamalarının gerçek değil "uydurma" olduğunu iddia etti. Bolsonaro, avukatlarının konuyu incelediğini ve suçlamalarla mücadele edeceklerini söyledi.

Haber

Darbe girişimcileri af diledi: 'Geçmişe sünger çekelim, sonuçta tank tüfek yoktu'