Bir yıkımın hikayesi: Cebeci Stadyumu ve AKP’nin millet bahçeleri

Ankara’da emekçilerin kullanımına açık her türlü sosyal mekanlar, açık yeşil alanlar kayboluyor, sermaye düzeni tarafından gasp ediliyor. Cebeci Stadyumu yıkımı da bunlardan bir tanesi.

Özge Yılmaz

AKP’nin, doğanın ve kentlerin talanına yönelik uygulamaları hız kesmeden devam ederken bir diğer yıkım haberi Ankara’dan Cebeci Stadyumu’ndan geldi. Atatürk Orman Çiftliği, Saraçoğlu Mahallesi, Güvenpark, İller Bankası, Atatürk Kültür Merkezi gibi Cumhuriyet mirası alanlardan aşina olduğumuz rant odaklı yıkım ve dönüşüm projeleri ile Başkent Ankara’nın değerleri birer birer yok ediliyor. Son birkaç yılın uygulamalarına bakıldığında da bu projelerin yeni kılıfı Millet Bahçeleri olarak karşımıza çıkıyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un açıklamalarına göre Türkiye genelinde 300, Ankara’da ise 20 adet Millet Bahçesi projesi sürdürülüyor. Bu zamana kadar Millet Bahçeleri gerek yer seçimleri gerek yapımı için ayrılan bütçeler ve toplumun aydınlanmacı birikimine saldırı niteliği taşıyan kullanımlarıyla oldukça tartışma yarattı.  Ankara’da halihazırda Mogan ve Eymir gölleri çevresi, İmrahor Vadisi, AKM gibi kentin önemli ekolojik ve kültürel alanlarında devam eden Millet Bahçeleri projeleri bulunuyor. Bu projeler ile kentin doğası ve kültürel mirasları, lüks konut projeleri için arka bahçe niteliği kazanarak kamusal değerini kaybetme riski ile karşı karşıya.

Önce atıl bırak, sonra ranta çevir

Son günlerde gündeme gelen proje ise Cebeci Stadyumu’nun yerine Millet Bahçesi yapımını öngörüyor. 2020 yılında duyurusu yapılan ihale ile stadın yıkılarak alan içerisine cami, otopark, millet kıraathanesi, ticari işletmeler, idari bina gibi kullanımların yapımı öngörülüyor. Millet Bahçesi yapımına gerekçe olarak stadın köhneleşmiş olması gösteriliyor. Oysa son yılların konusu gibi görünmesine rağmen, uzun zamandır atıl halde olan stadyumun yıkılarak bir AVM yapılacağı zaten semt halkı tarafından konuşulmaktaydı. Tıpkı Saraçoğlu Mahallesi'nde olduğu gibi stadyum önce kullanım dışı bırakılarak atıl hale getirilmiş, kaderine terk edilmiştir. Ardından TOKİ tarafından 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planları hazırlanarak Millet Bahçesi yapımı için yol açılmıştır. Bu planların iptaline yönelik Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası tarafından açılan dava süreçleri devam ediyor. Fakat geçtiğimiz günlerde stadyum içerisinde, devam eden dava süreçlerine rağmen yıkım ve söküm işlerinin başladığı gözlemlendi.

Stadın hikayesi: Cebeci Çayırı...

Cebeci Stadyumunun inşasının tamamlanması 1967 yılına dayanıyor. O günden bu zamana çok çeşitli spor faaliyetleri yapıldı. Semt halkının spor alanı oldu. En son Hacettepe Spor Kulübü ve Ankara Demirspor Kulübüne ev sahipliği yaptı. 37000 kişi kapasitesiyle Ankara’nın en büyük stadyumu, Türkiye’nin 5. büyük stadyumu olma özelliklerini taşıyan yapı, Cebeci Çayır’ı üstüne kurulmuş ve Cebeci semtiyle özdeşleşmiş, hafızalara kazınmıştır.

Stadyum 1967 yılında inşa edilmiş olsa da bu bölgenin sportif ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapması Cumhuriyet’in ilk yıllarına dayanıyor. 19 Mayıs Stadyumu, Hipodrom, Gençlik Parkı, Atatürk Kültür Merkezi Bölgesi, modern Ankara’nın ilk planlı kültürel aksı olma niteliğini taşırken, kentin sportif-kültürel faaliyetler için altyapısını oluşturması hedeflenmişti.

Bu kentsel altyapı inşa edilinceye kadar Cebeci Çayır’ı değişken özellikler göstererek 1920’lerden itibaren Ankara halkının özellikle spor ağırlıklı faaliyetler için dinlence-eğlence mekanı oldu. Cebeci Çayır’ı Ankara’nın ilk resmi futbol karşılaşmasına, çeşitli emekçi ve semt takımlarının futbol maçlarına ev sahipliği yaptı. Ayrıca çeşitli atletizm, güreş, cirit yarışmaları Cebeci Çayır’ı üzerinde yapıldı. Spor ve futbolun yanı sıra açık hava sinemalarından, tiyatro kumpanyalarına, çeşitli operetlere kadar Ankara halkı için sosyal bir mekan niteliği taşıdı. 19 Mayıs Stadyumu’nun ihtiyacı karşılamaması üzerine Cebeci Stadyumu, bu alana inşa edildi.

Ankara’da emekçilerin kullanımına açık her türlü sosyal mekanlar, açık yeşil alanlar kayboluyor, sermaye düzeni tarafından gasp ediliyor. Cebeci Stadyumu yıkımı da bunlardan bir tanesi. Cami, otopark ve ticari işletmelerle kamusal spor alanı niteliğinden uzaklaştırılarak kimliksizleşme, betonlaşma ve semt halkının kullanımından uzaklaşma riskiyle karşı karşıya. 50 yıldır kentin emekçilerine hizmet eden ve hafızlarda yer etmiş bu mekanın yok edilmesinden Ankaralı sporseverler endişe duyarken, bu yıkıma itiraz ediyor.