Norveç Varlık Fonu’nu yöneten kurumun adı Norges Bank Investment Management (NBIM), yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık varlığıyla dünyanın en büyük devlet fonu. Norveç’in petrol ve doğalgaz gelirleri bu fonda toplanıyor ve dünya borsalarına yatırılıyor.

Fonun CEO Yardımcısı Trond Grande, dün gazetecilerle bir telefon görüşmesi yaptı. Sorular arasında Türkiye’deki fon krizi de vardı. Norveç'in de zamanında vurgundan para kazandığı ama bu paranın bir kısmının bloke edilen fonlarda kaldığı biliniyordu. Grande savunmaya geçti, "Burada fail olmaktan çok mağduruz" dedi.

Bununla da kalmadı. Norveç fonunun, sorun çıkan yerlerdeki yatırımlarını yakından izlediğini söyledi, Türkiye’deki hisseleri ve Türkiye’de fonun parasını yöneten dış şirketleri değerlendirmeye aldıklarını belirtti. Ama ayrıntı vermedi. Ne satacakları, ne kadar satacakları belli değil.

Fonun 30 Haziran tarihli son bildirimine göre, Türkiye’deki hisse yatırımlarının değeri 20,4 milyar Norveç kronu. Bu yaklaşık 2,2 milyar dolar ediyor.

Şaibeli hisseleri bile bile elinde tuttu

Norveç fonunun bu skandaldaki yeri yeni değil. Bloomberg, 30 Eylül’de fonun soruşturmada adı geçen 10 şirkette yaklaşık 208 milyon dolarlık hissesi olduğunu yazmıştı. Bu, fonun Türkiye portföyünün neredeyse yüzde 10'u demek. Bu hisselerin büyük kısmı 2025 boyunca toplanmıştı.

Fonun “mağdurum” demesini zorlaştıran ayrıntılar da var. Bloomberg’e göre fon, düzenleyici kurumların 2025'te manipülasyon tespit ettiği üç hissesini bu tespitten sonra da elinde tuttu. Yani uyarı vardı, fon yine de satmadı.

Dahası, NBIM Temmuz ayında Tera Yatırım’ın düzenlediği bir halka arza katıldı. Tera, bugün vurgunun tam merkezinde duran aracı kurum. Fon, Tera’nın kendi hisselerinden de almıştı. Fonun portföyünde Destek Finans Faktoring de vardı. Bu şirketin kurucusu Altunç Kumova tutuklandı. Hisse değerinin büyük bölümünü kaybetti.

Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre savcılık, Norveç fonunun 10 şirkette 120 milyon dolarlık, Citibank’ın da 8 şirkette 80 milyon dolarlık manipülatif hisse aldığını tespit etti. Yani uluslararası sermaye de bu hisselerin içindeydi.

Fon, Türkiye’deki parasını uzun süre İstanbul Portföy’e yönettiriyordu. Bu şirketin bir ortağına iki çimento hissesindeki işlemler nedeniyle SPK yaptırım uygulayınca, fon şirketle yollarını ayırdı. Temmuz 2026'dan beri parayı Neo Portföy yönetiyor. ABD merkezli TRG Management da fon adına Türkiye'deki hisselerini yönetiyor.

Nerede, ne kadarı var?

Fonun son raporuna göre, 2,2 milyar dolarlık portföyün yüzde 7,4'ü ana endekslerin dışında kalan hisselerde. Bunların büyük kısmı da manipülasyon şüphesi taşıyan hisseler. Buna bir de son dönemde yüzde 56 değer kaybeden Astor eklenince oran yüzde 13'e çıkıyor. Yani fonun portföyünün sekizde birinden fazlası ya şaibeli ya da ağır yara almış hisselerde.

Neden önemli?

Peki konu zaten biliniyorsa, bu açıklama neden önemli?

Çünkü bu kez rakamları gazeteciler ortaya çıkarmadı, fonun kendisi konuştu. Dünyanın en büyük fonu, Türkiye'deki portföyünü gözden geçirdiğini kamuoyuna duyurdu.

Bu açıklamanın etkisi Norveç fonuyla sınırlı kalmayabilir. Açıklama, Borsa İstanbul’daki bütün yabancı sermaye temsilcileri için emsal olabilir.

Borsa İstanbul’da büyük şirketlerin halka açık hisselerinde yabancı sermayenin payı çok yüksek. Yabancı fonların bankalar, holdingler ve sanayi devleri gibi kritik hisselerden çekilmeleri borsada deprem etkisi yaratabilir.

Nitekim, dün Zorlu Holding’in 1,1 milyar dolarlık tahvilinin faizini ödeyemeyeceğini ilan etmesi, farklı bir nedene dayansa da öncü bir sarsıntı olarak etkisini hissettirdi.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.