ABD’de 100 binden fazla demiryolu işçisinin bugün başlatmayı planladığı grev, Biden yönetiminin arabulucuğunda varılan geçici anlaşmayla şimdilik ertelendi. Geçici anlaşma Perşembe günü Beyaz Saray tarafından duyuruldu. Anlaşmanın sendikalar tarafından işçilerin oylamasına sunulması beklenirken grevin ertelenmesi Biden yönetimi için Kasım’daki ara seçimler öncesinde geçici bir rahatlama yaratmış oldu.

Çoğunluğu yük trenlerinde çalışan demiryolu işçilerinin 30 yılın en büyük grevine gitmesi büyük tedarik aksamaları yaratacağı için Beyaz Saray’ı uzun süredir korkutuyordu.

Biden yönetiminin Çalışma Bakanı Marty Walsh’un arabuluculuğunda yaklaşık 20 saat süren görüşmelerde sendikalar ile demiryolu şirketleri arasında geçici anlaşmaya varıldığı dün Beyaz Saray tarafından açıklandı. Sendika üyesi işçiler halen geçici anlaşmayı onaylamasa da grevin şimdilik ertelenmiş olması Kasım’daki ara seçimler öncesinde Biden yönetiminde rahatlamaya neden oldu.

İşçilerin anlaşmayı oylaması sürecinin haftalar sürmesi bekleniyor.

Bakan Walsh, Reuters’a yaptığı açıklamada varılan anlaşmanın hem patronlar hem de işçiler için “çok iyi bir anlaşma” olduğunu ileri sürdü. Anlaşmanın daha önce demiryolu işçilerinin sözleşmelerinde yer almayan hükümler içerdiğini söyledi.
Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada Biden da anlaşmayı “Amerika için büyük kazanım” diye niteledi ve “Bunu başka alanlarda da yapabileceğimiz konusunda iyimserim. Sendikalar ve yönetim herkesin yararına birlikte çalışabilir” ifadelerini kullandı.

Geçici anlaşma müzakereleri Washington’da Walsh’un katılımıyla aralarında Union Pacific (UNP.N), BNSF, CSX (CSX.O), Norfolk Southern (NSC.N) ve Kansas City Southern’ın da bulunduğu 115 bin işçiyi temsil eden sendikalar ile demiryolu şirketleri arasında yapıldı.

Hastalık iznine 'cezalandırılmadan' çıkma hakkı

Anlaşma işçilere ilk etapta yüzde 14,1 zam ve “cezalandırılma” korkusu olmadan belirli tıbbi bakım hizmeti isteme hakkı tanıyor.

ABD’de demiryolları işçileri sözleşme görüşmelerinin hastalık izni, çalışma saatleri vb. başlıklarında anlaşmaya varılamaması nedeniyle askıya alınmasının ardından 3 yıldır ücretlerine zam alamıyordu.

Bu süreçte sadece işçilerin yüzde 10’undan azını temsil eden 2 sendika toplu iş sözleşmelerini imzalamış, geri kalan 12 sendikaya üye işçilerse yeni sözleşme olmadan çalışmaya devam etmişti.

Sendikaların dün varılan geçici anlaşmaya işçilerin onayını alması süreci 2 ayı bulabilecek.

İşçilerin onaylaması kesin değil

Biden yönetiminden eski bir yetkili olan Northeastern Üniversitesi’nden çalışma uzmanı profesör Seth Harris demiryolu işçilerinin 60 bininin üye olduğu iki sendikanın üyelerinin çok öfkeli olduklarını, pandemide zorunlu çalışanlar olarak işe devam politikalarıyla ezildiklerini, hastalandıkları zaman izin aldıkları için cezalandırıldıklarını söyledi.

Kongre sözleşme dayatmayı planlıyordu

ABD’de bazı Kongre üyeleri olası bir grevin etkilerine işaret ederek anlaşmaya varılamaması durumunda Kongre’nin bir sözleşme dayatmasını istemişti. Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi dün varılan geçici anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını duyurarak Kongre’nin bir sözleşme dayatmasına “neyse ki gerek kalmadığını” söyledi.

Günde 2 milyar dolara mal olacak korkusu

ABD’de demiryollarındaki grevin, ABD’nin tüm kargo gönderilerinin ağırlık olarak yüzde 30’unun donmasıyla sonuçlanması, enflasyonu artırması ve enerji, tarım, imalat, sağlık ve perakende sektöründe sevkıyatı etkileyerek ekonomiye günlük olarak 2 milyar dolara mal olması öngörülüyor.

General Motors 'fabrikalarımız kapanır' dedi

General Motors İcra Kurulu başkanı Mary Barra demiryolu grevi nedeniyle ilk günden bazı kamyon fabrikalarını kapatmak zorunda kalacaklarını, bayilere yeni araç sevkıyatlarının engelleneceğini söylemişti. Ayrıca grevin ABD’den Kanada ve Meksika’ya yük trenleriyle sevkıyatın durmasına yol açacağı da belirtilmişti.

Yolcu trenleri seferlerine başlayacak

ABD’de yolcu trenlerini işleten Amtrak Cuma günü beklenen grev öncesinde uzun mesafeli seferlerini durdurduğunu açıklamıştı, şirket varılan geçici anlaşmanın ardından seferlerine normal şekilde yeniden başlanacağını bildirdi.

Kârlarını artıran şirketler ücretleri düşürdü

ABD’de demiryolu endüstrisi son 6 yılda işgücünün neredeyse yaklaşık yüzde 30’unu azalttı ve şirketler kârlarını, hisse geri alımlarını ve yatırımlar için temettülerini artırırken ücretleri ve diğer maliyetleri düşürdü.

Milyarder Warren Buffett'ın Berkshire Hathaway'inin (BRKa.N) sahibi olduğu BNSF'deki kârlar, 30 Haziran'da sona eren çeyrekte yüzde 9,8 artarak 1,66 milyar dolara yükseldi.

Çalışma İstatistikleri Bürosu'na göre, teknoloji ve maliyet düşürme nedeniyle ABD demiryolu çalışanlarının sayısı 1970'te 600 binden 2022'de yaklaşık 150 bine düştü. Bunun sonucunda demiryolu işçilerinin çalışma saatleri uzadı, işçiler neredeyse günün her saati göreve hazır halde bulunmak zorunda bırakıldı.

Dün varılan geçici anlaşma Biden’ın daha önceki acil durum arabulucularının önerilerini yansıtıyor: 2020’den 2024'e kadar olan beş yıllık bir dönemde yüzde 24'lük bir ücret artışı ve önümüzdeki beş yılın her birinde 1.000 ABD doları tutarında toplu ödemeyi içeriyor.

Haber

Biden ara seçimler yaklaşırken söylemini sertleştiriyor