Beylikova'dan Nijer'e: Stratejik madenler Washington'da pazarlık kozu olacak
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 22.09.2025 , 13:23 Güncelleme Tarihi: 22.09.2025 , 13:28
AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Perşembe günü Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump’la görüşecek.
Görüşmeye iki taraf da eli dolu giriyor. Suriye’de SDG’nin akıbeti, Hamas’a silah bıraktırma baskısı, F-35 programı, Boeing siparişleri…
İddiaya göre, masadaki pazarlık unsurlarından biri de stratejik madencilik faaliyetleri.
Sözcü Washington Temsilcisi Serdar Cebe’nin kulislerden aktardığına göre, Trump’ın gözü Eskişehir’deki nadir toprak elementleri ve Türkiye’nin Afrika’daki madenlerinde.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi Thomas Barrack da daha önce yaptığı bir konuşmada bu iki başlığı dile getirmişti.
İki başlığı birleştirense, ABD’nin Çin ile rekabetinde kritik rol oynuyor olmaları.
ABD, Çin'e karşı Beylikova kozunu istiyor
Nadir toprak elementleri piyasası büyük ölçüde Çin’in kontrolünde. Çin bugün üretimde yüzde 62, işleme kapasitesinde ise yüzde 90’ın üzerinde paya sahip.
MTA ve Eti Maden’in çalışmaları, Türkiye’nin yaklaşık 694 milyon tonluk nadir toprak elementi rezerviyle Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci rezervine sahip olduğunu gösteriyor. Eskişehir Beylikova sahası bu açıdan özel önem taşıyor. Pilot işleme tesisinde yıllık 10 bin ton nadir toprak oksit üretim kapasitesi hedefleniyor.
Ancak bu cevherin işlenebilmesi için gerekli zenginleştirme süreci henüz tamamlanmış değil. Araştırmalar zenginleştirme işlemlerinde istenilen seviyeye ulaşılamadığını gösteriyor. Beylikova sahasında kurulacak tesisler ve planlanan yeni yatırımlar bu süreci hızlandırabilir. Bu dönüşüm sağlanamazsa Türkiye sahip olduğu büyük rezervlere rağmen yalnızca hammadde sağlayıcısı konumunda kalabilir.
Nadir toprak elementleri neden önemli? |
Her ne kadar isimlerinde “nadir” ifadesi yer alsa da, bu elementlerin çoğu yeryüzünde bol miktarda bulunuyor. Ancak, ekonomik olarak işletilebilir yoğunluklarda rastlanmaları nadir. Ayrıca, ayrıştırma ve işleme süreçleri karmaşık ve maliyetli olduğundan “nadir” olarak adlandırılıyorlar. Nadir toprak elementleri günümüzde enerjiden elektroniğe, silah sanayinden sağlığa kadar pek çok alanda kritik bir rol oynuyor. Rüzgar türbinlerinde ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların üretimi, özellikle bu elementlerden dördüne bağlı. Bu mıknatıslar, türbinlerin yüksek verimle çalışmasını ve elektrikli araçların güçlü motorlara sahip olmasını sağlıyor. Aynı şekilde enerji depolama sistemlerinde de nadir toprak elementleri vazgeçilmez bileşenler arasında. Örneğin Türkiye’de 2024’te satılan 100 bin elektrikli aracın 2035’te 1,8 – 4,2 milyon arası bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Bu durumda 2,8 – 6,7 kiloton arası kalıcı mıknatıs talebi doğacak. Bunun maliyetinin 461 milyon dolardan 1,5 milyar dolara kadar çıkabileceği hesaplanıyor. |
Afrika'da Çin'le rekabet ABD'nin hanesine yazıyor
ABD’nin Çin’in etkinliğini kırmak istediği bir diğer alan Afrika. Trump yönetimi bu çerçevede Türkiye’nin kıtadaki varlığını artıran her adıma destek sunmaya hazır. Bu noktada öne çıkan iki alan enerji ve madencilik.
Türkiye bugüne kadar 20’ye yakın Afrika ülkesiyle maden arama, petrol ve doğalgaz işbirliği anlaşmaları imzaladı.
Somali açıklarında Oruç Reis gemisiyle sismik araştırmalar yürütülüyor. Somali topraklarında da sondaj faaliyetleri sürüyor.
Nijer’de bu yıl altın üretimine başlanması planlanıyor. İki ülke arasında ayrıca petrol, doğalgaz ve madencilik alanında anlaşmalar bulunuyor.
| Krizi aşma umudu 'Trump'a bağlandı: Kritik görüşme öncesi masada neler var? | 
|
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
