İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nın Sovyetler Birliği tarafından mağlup edilmesinin 81. yıl dönümü yaklaşırken, Berlin yönetimi tartışmalı bir karara imza attı. Berlin polisi tarafından yayımlanan idari emirle, 8 ve 9 Mayıs tarihlerinde kentin önemli Sovyet savaş anıtlarının çevresinde Sovyet bayrakları, askeri amblemler ve Kızıl Ordu ile özdeşleşen marşların kullanımı yasaklandı.

Yasak kapsamı ve gerekçeler

Yasak kararı; Treptow, Mitte (Tiergarten) ve Pankow’daki Sovyet anıtlarını ve çevresini kapsıyor. Polis yetkilileri, bu sembollerin Ukrayna savaşı bağlamında "farklı bir anlam kazandığını" ve Ukraynalı mülteciler için "korkutucu" olabileceğini savunuyor. Yasaklılar listesinde sadece Rusya Federasyonu bayrakları değil, doğrudan Nazi Almanyası’nı mağlup eden Sovyetler Birliği’ne ait orak-çekiçli bayraklar, askeri üniformalar ve hatta ünlü "Kutsal Savaş" (Svyashchennaya Voyna) marşı da yer alıyor.

Tarihsel çarpıtma

Berlin’deki bu anıtlar, nazizm’e karşı kahramanca savaşırken hayatını kaybeden yüz binlerce Kızıl Ordu askerinin mezarı olduğu hatırlatıyor. Ayrıca Avrupa Birliği’nin genel politikasıyla uyumlu olan bu yasaklar, komünizm ile nazizm’i bir tutma ve faşizme karşı kazanılan zaferi Sovyet kimliğinden koparma çabasıdır. Sovyetler Birliği'nin savaşı kazanmak için verdiği insan kaybının, bugün güncel siyasi tartışmalar uğruna görmezden gelinmektedir.

Anıtlar abluka altında

9 Mayıs’ta her yıl binlerce kişinin çiçek bırakmak için ziyaret ettiği Treptow ve Tiergarten’daki devasa Sovyet anıtları, bu yıl da polis kordonu ve sıkı denetimler altında olacak. Alman makamları, anma törenlerinin çatışmasız geçmesini hedeflediklerini belirtirken, pek çok kesim bu durumu hafıza kırımının bir parçası olarak değerlendiriyor.

Berlin polisinin bu kararı, geçtiğimiz yıllarda da mahkemeye taşınmış ancak güvenlik gerekçeleriyle benzer kısıtlamalar sürdürülmüştü. 2026 yılındaki bu genişletilmiş yasak, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı mirasına dair süregelen ideolojik savaşın yeni bir perdesi olarak görülüyor.