Sayfa yolu
Batı’da gözler Çin’e çevrildi: ‘Tayvan Ukrayna’dan daha önemli’
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Dış Haberler
Yayın Tarihi: 17.02.2022 , 19:50 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
ABD basınında yayınlanan bir analizde, ABD’nin Ukrayna’yı bırakıp Tayvan’a odaklanması gerektiği belirtilirken, ABD'nin Ukrayna krizi ile zaman kaybettiği ifade edildi. Başka bir yazıda da Çin açısından Rusya-Ukrayna krizi değerlendirilirken, Çin'in dış politikasındaki değişikliğe dikkat çekildi.
Wall Street Journal gazetesinde yayınlanan analizde, Tayvan’ın Ukrayna’dan daha önemli olduğu belirtilirken, ABD’nin odağını Avrupa’dan Çin’e kaydırması gerektiği belirtiliyor.
ABD’de Wall Street Journal gazetesinde yayınlanan Elbridge Colby ve Oriana Skylar Mastro’nun “Ukrayna Tayvan’ın dikkat dağıtıcısı” başlıklı yazılarında, Avrupa’daki çıkmazın ABD’nin Pasifik’te Çin ile rekabet etme yeteneğini engellediği belirtildi. Rusya-Ukrayna krizinde, ABD’nin Avrupalı müttefikleri herhangi bir istilaya karşı ABD’den büyük bir askeri konuşlandırma istedikleri belirtilirken, yazarlar bu hamlenin ciddi bir hata olacağını söylüyor.
Yazarlar, Çin’in ABD’nin uluslararası sistemdeki yükselişinin ardından ortaya çıkan en büyük güç olduğunu hatırlatırken, Çin ekonomisinin de belli kıstaslara göre dünyanın en büyük ekonomisi olduğunu söylüyor. Pekin son yirmi beş yıl içerisinde Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nu dünyanın gördüğü en güçlü ordularından birine dönüştürdükten sonra ABD’nin kendi ordusunu dünyaya yaymayı göze alamayacağı iddia ediliyor.
Colby ve Mastro analizlerinde, Çin’in Tayvan için giderek artan bir tehdit oluşturduğunu, Çin’in askeri ve ekonomik gücü göz önüne alındığında ABD’nin veyahut başka bir ülkenin “olası” Tayvan işgalinde anlamlı bir yanıt vermesinin şüpheli olduğunu ifade ediyorlar. Yazarlar, ABD’nin özgür ve açık bir Hint-Pasifik koalisyonu “lideri” olarak güvenirliğini korumak için Tayvan’ı savunması gerektiğinin altını çiziyor. Tayvan’ın ekonomik olarak da önemli bir ülke olduğu, yarı iletken teknolojisindeki şu anlık tekel konumunda olan ABD’nin en büyük dokuzuncu ticari partneri olduğu belirtildi.
Yazarlara göre, ABD’nin Çin ile rekabet ederken başka bir yerde dikkati dağılırsa Tayvan’ı savunma şansı bulunmuyor. Yazarlar, Pentagon Basın Sözcüsü John Kirby’nin ABD’nin Rusya ve Çin arasında “aynı anda hem yürüyüp hem de sakız çiğneyebileceği” iddiasının ise hayal ürünü olduğunu vurguluyorlar.
Yazarlar, “ABD, Avrupa'daki güçlerini artırmak yerine, azaltma yönünde hareket etmelidir.” diyerek, Avrupa savunmasının alternatifini sunuyorlar: ABD, Avrupalı müttefiklerine “nükleer caydırıcılık” yoluyla yardım etmeli. Bu sayede ABD’de daha kısıtlı olsa da NATO’nun savunmasına bağlı kalmaya devam edebilir.
Colby ve Mastro’ya göre, Tayvan Ukrayna’ya nazaran daha önemli.
ABD’li general Çin konusunda uyardı
ABD Pasifik Hava Kuvvetleri Başkanı General Kenneth Wilsbach dün yaptığı basın toplantısında, Batı’nın dikkati halen Rusya-Ukrayna gerilimine kilitlenmişken, Çin’in Pasifik’te harekete geçme fırsatı elde ettiğini söyledi.
Wilsbach, “Çin, Avrupa’da neler olup bittiğini anlayacak ve burada, Hint-Pasifik’te bir şeyler yapmaya çalışacak mı? Kesinlikle evet ve endişe verici.” dedi.
Wilsback, Pekin’in krizleri “kazanç fırsatı” olup olmayacağı şeklinde değerlendireceğini belirtirken, “Kışkırtıcı olabilecek bir şey denemeleri ve uluslararası toplumun nasıl tepki verdiğini görmek istiyor olabilecekleri, şaşırtıcı olmaz.” diye ekledi.
Pekin Putin’i desteklerken ne kadar ileri gitmeli?
Wall Street Journal’da yayınlanan Lingling Wei’nin kaleme aldığı “Pekin, Ukrayna konusunda Putin’i desteklemekte ne kadar ileri gideceğini tartışıyor” başlıklı başka bir makalede, Rusya-Ukrayna krizinde Çin’in kendi çıkarlarına zarar vermeden nasıl yanıt vereceği konusu ele alınıyor.
Yazıda, Çin Devlet Başkanı Şi Çinping’in son dönemde kamuoyunda çok görülmediği belirtilirken, Çin’de “kapalı kapılar ardında” Rusya-Ukrayna krizinde Çin’in kendi çıkarlarına zarar vermeden Moskova’ya nasıl yanıt vereceğinin tartışıldığı söyleniyor.
Yazara göre Şi Çinping’in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le 4 Şubat’taki ortak açıklaması Çin’de bir miktar gerginliğe yol açtı. Buna sebep olarak da Çin’in dış politikasında bu gelişmenin köklü bir değişimi işaret etmesi.
Wei, Çin’in “barış içinde bir arada yaşamanın beş ilkesi” içerisinde bulunan dış politika duruşunun, Çin’in herhangi bir ülkenin saldırganlığını veya başka birinin işlerine müdahalesini onaylamamak olduğunu hatırlatırken, Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhak etmesi veya Kazakistan’daki olaylar sırasında askeri kuvvet gönderdiğine Çin’in Moskova’yı tam olarak desteklemediği belirtiyor.
Yazar, Çin’e ait mühendislik, enerji ve inşaat şirketleri son yıllarda Ukrayna’daki projelere milyarlarca dolar yatırım yaptığı söylerken, Ukrayna’nın Kuşak ve Yol girişimi kapsamında Çin açısından çok önemli bir ülke olduğu belirtti.
Şimdiye kadar, Pekin'in Moskova'ya verdiği en somut yardım, Rusya'dan petrol ve gaz satın alma anlaşmalarını içeriyor. Çin'de bazı yetkililer, enerji fiyatları yüksekken bu tür uzun vadeli sözleşmelere bağlı kalmanın mantıklı olup olmadığı konusunda sorular yönelttiler. Yazar, Pekin'in Çin'in lehine şartları daha fazla müzakere etmeye çalışabileceğini söyledikleri iletti.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
