Haziran Direnişi sırasında polisin attığı plastik mermi ya da gaz fişeğiyle bir gözünü kaybeden Erdal Sarıkaya'nın Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvuruda yüksek mahkeme eziyet yasağının ihlal edildiğine karar verdi ve 8 yıldır yargı önüne çıkarılmayan polisler hakkında yeniden soruşturma açılmasına hükmetti.

Sekiz yıldır adalet mücadelesi veren Sarıkaya soL'a yaptığı açıklamada AYM'nin bu kararıyla dosyanın sürüncemeden kurtarıldığını dile getirdi. Sarıkaya "O gün Gezi'yi kana bulayanlardan ve onları kahraman ilan edip emri verenlerden de hesap sorulmasının önünü açmıştır. Bu karar hâlâ AKP diktatörlüğün karşısında korkmadan hukukun üstünlüğünü savunan hakim ve savcıların olduğunu göstermiş olup AYM meşruluğunu ve bu ülkenin hukuk devleti olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır" dedi.

Gezi'de bulunan polislerin asli görevlerini yapmak yerine "AKP ve Recep Tayyip Erdoğan'ın lejyonerleri gibi hareket ettiklerini" söyleyen Sarıkaya bu kararı beklediğini belirtti. Sarıkaya "Çünkü Gezi sürecinde AKP polisleri asli görevlerini yapmak yerine kalıcı hasar vermek için saldırıyorlardı. Olay günü insanlara almış oldukları talimat doğrultusunda düşman gibi saldıran bir silahlı bir kitleye karşı direnen bir halk vardı. Yakın mesafeden hedef gözetilerek ve kasıtlı bir atış sonucunda vuruldum. O dakika gözümün patladığını ve daha göremeyeceğimi anladım. Benim için dakikalar bile çok önemli iken alana çağrılan ambulansın dahi girişine uzun bir süre müsaade etmeyerek beklemeleri hâlâ hafızamda taze" diye konuştu.

Erdal Sarıkaya, 11 Haziran 2013'te Taksim Meydanı’nda göz yaşartıcı gaz veya plastik mermi kullanılması nedeniyle bir gözünü kaybetmişti. Sarıkaya’nın şikayeti benzer beş yüz soruşturmayla birleştirilmişti.

Görüntüleri inceleyen bilirkişi o gün orada gaz tüfeği kullanma yetkisi olan 16 polisin ismi belirlemiş ancak İstanbul Valiliği soruşturma izni vermemişti. İtiraz üzerine Bölge İdare Mahkemesi, suçun soruşturulmasının izne tabi olmadığı değerlendirmesiyle izin verilmeme kararını kaldırmış ancak sorumluluğu bulunan polis aradan geçen 8 yıla rağmen tespit edilememişti.

Erdal Sarıkaya 9 Kasım 2017 günü Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunmuştu. Mahkeme başvuruyu 17 Mart 2021’de karara bağladı. Kararın gerekçelerini ayrıntılı olarak açıklayan mahkeme hüküm bölümünde şu ifadelere yer verdi: 

"Açıklanan gerekçelerle;

A. Eziyet yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan eziyet yasağının maddi ve usul boyutu itibarıyla İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Kararın bir örneğinin eziyet yasağı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE,

D. 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.857,50 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 17/3/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi."

Karar metninde 2013 yılında meydana gelen olayın hali hazırda aydınlatılmadığı, soruşturmanın yaklaşık sekiz yılda tamamlanamadığı vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

“Dolayısıyla Başsavcılıkça resen ve derhal hareket etme yükümlülüğüne aykırı hareket edilerek maddi gerçeğin araştırılması bakımından gereken özenin gösterilmediği, kaybolması muhtemel delillerin zaman kaybedilmeksizin toplanmadığı ve sorumluların tespit edilmediği, ayrıca makul süratle soruşturmanın tamamlanmadığı dikkate alındığında kötü muamele (eziyet) yasağı kapsamında etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır."

Gerekli olmadığı halde güç kullanımı

Kararda eziyet yasağının ihlaline ilişkin ise şu değerlendirmeye yer verildi:

"Başvuruda, kolluk güçleri tarafından gerekli olmadığı hâlde güç kullanılması nedeniyle eziyet yasağının maddi boyutuyla, buna ilişkin etkili soruşturma yapılmaması nedeniyle de eziyet yasağının usul boyutuyla ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Eziyet yasağının maddi boyutuna yönelik ihlalin kolluk görevlilerinin eyleminden, usul boyutuna yönelik ihlalin ise öncelikle Cumhuriyet Başsavcılığının kararlarından (kovuşturmama ek kararı ve bununla bağlantılı daimi arama kararı) kaynaklandığı anlaşılmıştır." 

Kontrolsüz bir şekilde gaz fişeği atıldı

Kararda şu ifadeler yer verildi:

"- Kargaşa ortamlarında kolluk görevlilerinin kontrollü hareket etme ve müdahaleyi gerektiren duruma yol açan kişiler dışındakilerin müdahaleden mümkün olduğunca etkilenmemesi için gerekli tedbirleri alma yükümlülükleri bulunmaktadır. Somut olayda kolluğun yakalamaya veya etkisiz hâle getirmeye çalışırken başvurucuyu yaraladığı yönünde bir bulguya rastlanmamıştır. Dolayısıyla kargaşa ortamına yol açtığı ileri sürülmeyen başvurucunun başından (gözünden) yaralanması olayında kolluğun gerekli tedbirleri almadığı ve kontrolsüz bir şekilde gaz fişeği atmak suretiyle başvurucunun yaralanmasına sebep olduğu değerlendirilmiştir.

- Somut olayın gerçekleşme koşulları ve özellikleri, başvurucunun yaralanmasının niteliği ile başvurucu üzerindeki muhtemel fiziksel ve ruhsal etkileri birlikte dikkate alındığında kolluk görevlileri tarafından gerçekleştirilen muamelenin belli bir ağırlık derecesine ulaştığı ve olayda Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasının gerektirdiği asgari ağırlık eşiğinin aşıldığı sonucuna varılmıştır.

- Bu tespitten sonra kolluk görevlileri tarafından gerçekleştirilen eylemin hangi boyuta ulaştığı değerlendirilmelidir. Olayın koşulları bir bütün olarak değerlendirildiğinde özellikle başvurucuda yarattığı etki nazara alındığında yaralama eyleminin eziyet olarak nitelendirilmesi mümkündür."

Haber

Gezi'de gözünü kaybeden Sarıkaya'nın davası zaman aşımına götürülmek isteniyor