Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye Varlık Fonu ve bünyesindeki şirketler ile alt fonları Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimi dışında bırakan yasal düzenlemeyi iptal etti. Karar Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

İptal edilen düzenleme, fonun kontrolündeki şirketlerin kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) için geçerli olan mevzuat, uygulama ve kısıtlamalardan bağışık olmasını öngörüyordu.

DW Türkçe'de yer alan habere göre, Yüksek Mahkeme iptal kararında, "demokratik bir devletin", denetime açık ve şeffaf bir mali düzen kurmakla yükümlü olduğu, kişilerden toplanan vergilerle oluşturulan kaynağın kamu yararına uygun harcanmasının güvence altına alınması gerektiğine vurgu yaptı.

'Öngörülebilirlik ilkesiyle bağdaşmıyor'

AYM kararında, ilgili kanunun fon bünyesindeki şirketler ve bağlı ortaklıklar için genel bir yasal çerçeve çizmediği ifade edildi. Bu durumun belirlilik, öngörülebilirlik ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı değerlendirmesine yer verildi. Kararla birlikte, Varlık Fonu bünyesindeki şirketler de KİT mevzuatına ve denetimine tabi olacak.

Muafiyetler kaldırıldı

Mahkeme ayrıca, kanuna 2022 yılında eklenen ve TVF’nin kurucusu olduğu ya da sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketleri Sayıştay Kanunu dahil olmak üzere 18 ayrı kanundan muaf tutan hükmü de iptal etti. Anayasa'nın 165. maddesine atıf yapan AYM, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan kuruluşların TBMM tarafından denetlenmesinin anayasal bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Kararda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) ilişkin bir düzenleme de iptal edildi. TMSF kayyımlarının, yönettikleri şirketlerdeki ortakların rızasını aramaksızın yeni şirket kurabilmesine olanak tanıyan yetki, Anayasa'ya aykırı bulunarak yürürlükten kaldırıldı.