Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Filistin devletini tanımaya meyilli olduğu konuşuluyor.

Diğer yandan, diplomatlar ve uzmanlar böyle bir hareketin İsrail'i Filistinlilerle bir barış anlaşmasına doğru ilerlemeye zorlamanın erken ve etkisiz bir yolu olabileceğini öne sürüyor.

Reuters'ta yer alan habere göre, diplomatlar, bunun sadece zaten bölünmüş olan Avrupa Birliği içinde değil, aynı zamanda İsrail'in en sadık müttefiki olan Amerika Birleşik Devletleri ile de Batı arasındaki ayrılıkları derinleştirebileceğini ve tanınmanın sembolik bir jestten daha fazlası olması durumunda yaptırımlar ve ticaret yasakları gibi diğer önlemlerle birlikte uygulanması gerekeceğini savunuyorlar.

İngiliz haber ajansına göre, Fransız yetkililer, İsrail'in güvenliğini sağlarken Filistin devletine giden yol haritasının parametrelerini belirlemek için Fransa ve Suudi Arabistan'ın 17-20 Haziran tarihleri ​​arasında birlikte ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler konferansı öncesinde bu hamle olasılığını değerlendiriyorlar.

Macron bu çizgiyi izlerse, Avrupa'nın en büyük Yahudi ve Müslüman topluluklarına ev sahipliği yapan Fransa, Filistin devletini tanıyan ilk Batılı ağır sıklet ülke olacak. Bu da şimdiye kadar İsrail'i daha çok eleştiren daha küçük Avrupa ülkelerinin hakim olduğu bir harekete daha fazla ivme kazandırabilir. 

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Fransa hareket ederse, birkaç Avrupa ülkesi de onu izleyecektir" dedi.

Macron'un duruşu, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını artırması ve Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimcilerin şiddetini yükseltmesiyle değişti. Paris'te, iki devletli çözüm fikri sonsuza dek ortadan kalkmadan önce harekete geçme konusunda artan bir "aciliyet" duygusu var.

Macron'un Orta Doğu danışmanı Anne-Claire Legendre, 23 Mayıs'ta New York'ta düzenlenen bir hazırlık toplantısında delegelere, "Sözlerden eylemlere geçmeliyiz. Sahadaki gerçeklerle karşı karşıya kaldığımızda, bir Filistin devleti olasılığı sürdürülmeli. Geri döndürülemez ve somut önlemler gerekli" diye seslendi.

Diplomatlar, Macron'un şu anda bu hareketi desteklese de henüz nihai bir karar vermediği ve Haziran ortasından önce olası bir Gazze ateşkes anlaşması da dahil olmak üzere her şeyin değişebileceği konusunda uyarıyor. Macron'un diplomatları, bir yandan da Filistin Yönetimi'nin reformu, Hamas'ın silahsızlandırılması veya gelecekteki yeniden yapılanma hakkında BM konferansında tam değerlendirmeler dahil olmak üzere, kararını vermesi için en iyi koşulların sağlanması için çalışıyor.

İsrail lobiciliği engel olmaya çalışıyor

İsrailli yetkililerse, bazılarının "ikili ilişkiler için nükleer bomba" olarak tanımladığı bu durumu önlemek için aylarca lobi faaliyeti yürüttüler.

İsrail'in en yakın müttefiklerinden biri ve bir G7 üyesi olan Fransa'nın Filistin devletini tanıyabileceği fikri, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu çileden çıkaracak bir potansiyele sahip.

İngiltere ve Kanada, bu ay İsrail'e somut önlemler uygulayabileceklerini ve bir Filistin devletini tanımayı taahhüt edebileceklerini söylemek için Fransa'ya katıldığında, Netanyahu üç ülkenin liderlerini antisemitizmle suçlayarak sert bir şekilde kınamıştı.

Diplomatlar, Kanada ve İngiltere'nin şimdilik Filistin'i tanıma konusunda ılımlı kaldığını, önceliğin sahada bir fark yaratmak olduğunu ve bunun Macron'un hırslarını dizginleyebileceğini ifade ediyor.

Konuya yakın iki kaynağa göre, İsrail'in Fransa'ya yaptığı uyarılar istihbarat paylaşımını azaltmaktan Paris'in bölgesel girişimlerini karmaşıklaştırmaya kadar uzanıyor. Hatta bu uyarılar, Batı Şeria'nın bazı kısımlarının olası ilhakına dair ipuçları bile veriyor.

Bunun gerçekleşmesi ise, İsrail'in en büyük korkularından birini körükleyen muhtemel uluslararası sonuçlar göz önüne alındığında pek olası görünmüyor. Bu durum, İsrail'in özellikle de kilit ticaret ortağı olan Avrupa ile ilgili olarak derinleşen izolasyonuna yol açabilir.

Fransa içinde değişen görüşler

Macron, Gazze'de savaşın başlamasından sonra İsrail'i güçlü bir şekilde destekledi. Ancak İsrail'in Gazze'deki son eylemleri nedeniyle İsrail'e karşı dilini giderek keskinleştirdi.

Fransa lideri, 9 Nisan'daki bir röportajda, "Filistin'i tanımaya doğru ilerlememiz gerekiyor. Önümüzdeki birkaç ay içinde bunu yapacağız" dedi.

Ancak Macron, o zaman bile, belirsiz koşullar koyarak ve Müslüman devletlerin İsrail'i tanımasına dair isteğini dile getirerek konuyu geçiştirdi.

Diğer yandan, şimdilik herhangi bir yeni Müslüman veya Arap devletinin İsrail ile ilişkileri normalleştirmeye doğru ilerlemeye hazır olduğuna dair hiçbir belirti yok.

Bölgede İsrail'le normalleşmeyen tek ülke olan Suudi Arabistan, Gazze'deki olaylar nedeniyle İsrail'le herhangi bir yakınlaşma pozisyonunda değil.

Suudi dışişleri bakanının danışmanlarından Menal Radvan geçtiğimiz cuma günü New York'ta yaptığı açıklamada, "Bölgesel barış, Filistin devletinin sembolik bir jest olarak değil, stratejik bir gereklilik olarak tanınmasıyla başlar" derken, İsrail'i tanıma ihtimalinden söz edilmedi.

Macron'u eleştirenlerse, Filistin'i tanımanın iki devletli çözüme yönelik müzakerelerin bir parçası olarak gelmesi gerektiğini savunuyorlar ve erken bir hareketin Filistin'i zayıflatabileceği konusunda uyarıyorlar.

AB içindeki bölünmeleri vurgulayan bir Avrupalı ​​diplomat şunları söyledi: "Bizim görüşümüz, bu tanınmanın şu anda yardımcı olmayacağı veya üye devletler içinde daha fazla eylem teşvik etmeyeceği yönünde."

Diğer diplomatlarsa, tanınmanın işgal altındaki Filistin topraklarında yasadışı İsrail yerleşimleriyle ticaretin Avrupa çapında yasaklanması ve İsrailli yetkililere yönelik özel yaptırımlar gibi diğer önlemlerle eşleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Fransız yetkililerse, Macron'un bu tür eleştirilerden veya İsrail baskısından etkilenmeyeceklerini öne sürüyor.

Üst düzey bir Fransız yetkili, "Tarihte bir Filistin devletini tanımak için bir an varsa, sadece sembolik bile olsa, o anın muhtemelen geldiğini söyleyebilirim" dedi, Macron'un cumhurbaşkanlığı görevi 2027'de sona ermeden önce "tarihte bir iz bırakmak" isteyebileceğini de sözlerine ekledi.