2014 yılında yaşamını yitiren Arkeolog Prof. Dr. Halet Çambel'in, Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışlanan arşivinden parçalar müzayedede satışa çıkarıldı.

Cumhuriyet'ten Öznur Oğraş Çolak'ın aktardığına göre Çambel’in şahsi arşivinden mektuplar, kartpostallar ve çeşitli evrakların yer aldığı lotlar, nadir eserler, kısacası tarihsel öneme sahip koleksiyon parçalarının satışa çıkartıldığı duyuruldu. 

Söz konusu gelişmenin ardından Türkiye Halk Temsilcileri Meclisi (THTM) Akademi İnisiyatifi'nden açıklama geldi. 

"Üniversite arşivleri meta değildir satılamaz" başlıklı açıklamada, "Arkeolog Prof. Dr. Halet Çambel’in Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışladığı kişisel arşivin bazı parçalarının müzayedede satışa konulması ve Sayıştay Raporlarına göre bunun dışında pek çok arşiv kayıtlarının da envanterde bulunmaması üniversitelerde piyasalaşmanın ne denli sınır tanımaz hale geldiğinin açık kanıtıdır" denildi.

Müzayedenin iptal edildiğine yönelik haberin veya Boğaziçi Üniversitesi’nin aksini iddia eden açıklamasının, konu üzerindeki şüpheleri ortadan kaldırmadığı vurgulandı. 

Çambel'in kişisel arşivini bir kamu kurumu olan Boğaziçi Üniversitesi'ne emanet ettiği hatırlatılan açıklamada, "Buradaki mantık arşivin herkese açık ve erişilebilir olması,  kurumun güvencesi ve koruması altında olması, dolaşıma sokulmasının engellenmesidir. Dolayısıyla burada yapılan işlem hukuken tartışmalı olmanın ötesinde büyük bir etik sorundur" ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, arşiv belgelerinin birincil kaynak niteliğinde olduğu ve meta muamelesi yapılamayacağı vurgulanarak şöyle devam edildi:

"Parçalanarak dolaşıma sokulması bağlamsal bütünlüğünün dolayısıyla tarihsel bilgi değerinin yok edilmesi anlamına gelir. Tüm araştırmacılara açık olması gereken belgelerin özel ellere devri erişimi sınırlar, kamusal denetimi ortadan kaldırır, bilimsel üretimi sekteye uğratır. Üniversitenin görevi bilgiyi korumak, yeniden üretmek ve kamuyla paylaşmaktır. Bir müzayedeci gibi davranması kuruluş ilkelerine ve en temel bilimsel etik ilkelere aykırıdır."

Konunun takipçisi olacağını duyuran THTM Akademi İnisiyatifi, açıklamayı "Bilginin metalaşmasının karşısında durduğumuzu ve kamusal bilgi üretimine yönelik her türlü engellemenin karşısında duracağımızı kamuoyuna bildiririz" ifadesiyle noktaladı.