Merkez Bankası’nın açıkladığı Konut Fiyat Endeksi’ne göre, son bir yılda konut fiyatları yüzde 96,4 arttı. Fiyat artışları tüm yurtta etkisini gösterse de belli şehirlerde çok daha fazla hissedildi.

Fiyatların en çok arttığı bölgelerin başında Güney Ege ve Batı Akdeniz geliyor. Merkez Bankası’na göre Aydın, Denizli ve Muğla’yı içeren TR32 bölgesi yüzde 117,8 ile en çok artışı gösteren bölge olurken, Antalya, Isparta ve Burdur’u içeren TR 62 bölgesi ise yüzde 115,9 ile konutların en çok zamlandığı ikinci bölge oldu.

Gerçek veriler çok daha yüksek

Antalya’yı içine alan bölge ikinci sırada gibi görünse de, Isparta ve Burdur’daki artışın Antalya’ya göre daha az olduğu düşünüldüğünde, Antalya, fiyatların en çok arttığı il olarak öne çıkıyor. Merkez Bankası’nın verilerini bir kenara bırakarak, Türkiye’nin en çok trafik alan konut arama sitesi olan Sahibinden.com’un sonuçlarına bakarsak, tablo çok daha ciddi bir hale geliyor. Sahibinden.com verilerine göre Antalya’nın genelinde son 1 yıldaki konut satış fiyatı artışı yüzde 142,87 olarak gerçekleşti. 

Son bir yıldaki artış oranı Antalya’nın en kalabalık ilçelerinde şöyle gerçekleşti:

• Konyaaltı: Yüzde 179,72
• Muratpaşa: Yüzde 157,66
• Kepez: Yüzde 149,42
• Alanya: Yüzde 145, 58
• Manavgat: Yüzde 139,36

Emekçiye ev yok

Son verilere göre Antalya’nın genelinde konutların metrekare satış fiyatları 10 bin liranın üzerine çıktı. Yani ortalama 100 metrekarelik bir konut fiyatı 1 milyon lirayı aştı. Antalya’nın merkezindeki Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde metrekare fiyatları 15 bin lirayı geçti. Yani Antalya’da konut edinmek isteyen bir yurttaşın 1,5 milyon lirayı gözden çıkarması gerekiyor.

Bu fiyatlarla emekçilerin konut sahibi olması tamamen bir hayale dönüşüyor. İktidarın baskısıyla, devlet bankaları faiz oranları uzun süredir sabit tutsa da, ev fiyatlarındaki artış, krediyle ev sahibi olmayı da imkansızlaştırıyor. Örneğin Antalya’da 1 milyon lira kredi kullanarak ev almak isteyen bir yurttaş 10 yıl boyunca ayda 16 bin 470 lira ödemek zorunda. Asgari ücretin 4 bin 253 lira olduğunu düşünürsek, sadece ev kredisi ödeyebilmek için 4 tane asgari ücrete ihtiyaç var.

Servet transferi

Devlet bankalarının enflasyon oranın çok altında kalan faiz oranlarıyla kredi uygulaması uzun süredir sürüyor. Ev fiyatlarındaki artış yüzünden emekçi sınıfların bu faiz oranlarından yararlanma şansı tamamen ortadan kalkarken, düşük faiz avantajını yine zengin sınıflar kullanıyor. Yani tüm yurttaşların vergileriyle finanse edilen devlet bankaları, ayda 20 bin lira kredi ödeyebilecek olanlara konut kredisi kullandırarak, adeta “yoksuldan alıp zengine veriyor”.

Konutlar 'yabancı'ya gidiyor

Türkiye genelinde yabancı uyruklulara yapılan konut satışları yüzde 4-5 civarında olmasına rağmen, Antalya’da ise oran yüzde 20’nin üzerinde. Antalya’da 2021 yılında 12 bin 384 adet konut yabancı uyruklulara satıldı. ATSO Başkanı Davut Çetin, geçtiğimiz ay verdiği bir röportajda Şubat ayında yabancılara yönelik satışların tüm konut satışları içerisindeki payının Türkiye genelinde yüzde 5,65 iken Antalya düzeyinde bu oran yüzde 23,24 olarak gerçekleştiğini söyledi.

Yabancı uyruklulara konut satışı, göçmen karşıtı politikalar için kullanılsa da veriler bunun da doğru olmadığını gösteriyor. Türkiye’den en fazla konut alan yabancı uyruklularda en başta İranlılar gelirken, İran’ı Irak ve Rusya izliyor. Rusya-Ukrayna arasındaki çatışmaların ardından bölgeden çok sayıda göç alan Antalya’da bu yıl Rusya ve Ukrayna vatandaşlarının oranının çok daha yükselmesi bekleniyor.

Kiralar da uçtu

Antalya’da fiyat artışları sadece konut satışlarıyla sınırlı kalmadı. Kira fiyatlarında da fahiş artışlar göze çarpıyor. Emlakjet.com’un verilerine göre geçtiğimiz 12 ayda Türkiye’de kira fiyatları en çok artan 4 ilçeden 3’ü Antalya’ya bağlı. 

Antalya’daki son bir yılda ortalama kira artışı ise yüzde 165’ün üzerinde. Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde 1 metrekarenin ortalama kira fiyatı 50 liranın üzerine çıktı. Böylece ortalama 100 metrekarelik konutlar 5 bin liradan ucuza bulunamıyor. Özellikle yıllardan beri öğrencilerin ve emekçilerin oturduğu mahallelerde kira artışlarının çok daha fazla olduğu dikkat çekiyor. 

Muratpaşa ilçesinin Lara bölgesi olarak bilinen Şirinyalı, Fener, Çağlayan ve Güzeloba mahallelerinde kiraların 10 bin liranın üstünde olduğu görülüyor.

Fiyat artışlarıyla birlikte emekçiler Antalya’nın merkezinden ayrılarak, daha uzak bölgelerde yaşamaya zorlanıyor. Bu da emekçilere daha fazla yol masrafı ve ulaşım için kaybedilen daha fazla zaman olarak geri dönüyor.

Tepki büyüyor

Konut satış ve kira fiyatlarındaki inanılmaz yükseliş Antalya’da günlük hayatın en temel konusu haline geldi. Çarşıda, pazarda, sosyal medyada tüm Antalyalılar konut fiyatlarını konuşuyor. Kira sözleşme dönemi yaklaşanlar, yeni bir eve taşınmak isteyenler kara kara düşünürken, kentte ne merkezi iktidarın, ne de yerel yönetimlerin barınma hakkına yönelik herhangi bir desteği bulunmuyor. Antalya’daki öğrenci yurtları ihtiyacın çok altında ve sosyal konut projeleri bulunmuyor. Yeni yapılan konut stoku ise “rezidans” olarak tarif edilen ve fiyatları çok daha yüksek olan konutlardan oluşuyor.

Turizm sezonunun yaklaşmasıyla Antalya’da konut talebinin artması, Rusya-Ukrayna krizinin sürmesi ve ekonomik göstergelerin kötü gidişi, fiyatlar konusunda olumlu bir beklenti oluşmasına da izin vermiyor.

Haber

Antalya'da aylık 10 bin liranın altında kiralık ev kalmadı