Erdoğan’ın Beyaz Saray’da Trump’la görüşmesinde masada yer alan pazarlık başlıklarından birinin de Eskişehir’deki nadir toprak elementleri olduğu, görüşme öncesinde basına yansımıştı. Ancak görüşmenin ardından bu konuda bir açıklama yapılmadı.

Bugün Bloomberg’in haberinde, Türkiye’nin ABD ile Eskişehir Beylikova’daki nadir toprak elementleri konusunda anlaşmak için görüşmeler yürüttüğü belirtildi.

Haberde Türkiye’nin Çin ve Rusya ile yaptığı benzer görüşmelerin teknoloji transferi ve rafineri hakları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yavaşlamasının ardından ABD’ye yöneldiği öne sürüldü.

Gizli görüşmeler sürüyor

Konuya yakın kaynaklara göre, Ankara ve Washington, yakın zamanda Eskişehir yakınlarındaki Beylikova'da keşfedilen büyük bir nadir toprak rezervini geliştirmek için potansiyel bir ortaklık arayışında.

Görüşmelerin gizli olması nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, keşfin seryum, praseodim ve neodimyum içerdiğini ve kalitesinin henüz belirsiz olduğunu belirttiler.

Beylikova’daki bileşiklerin ABD ile ortak rafine edilmesi konusunda anlaşmaya varılması durumunda bunun Çin’le yapılan geçici anlaşmayı altüst edebileceği kaydedildi.

Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre Rusya ile yakın zamanda yapılan görüşmelerse sonuçsuz kaldı.

Çin'le mutabakat zaptı imzalanmıştı

Türkiye ile Çin arasında Ekim 2024'te aynı proje için bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. Ancak Pekin'in cevherlerin Çin'e taşınarak orada rafine edilmesi ve teknoloji transferini reddetmesi üzerine görüşmelerin yavaşladığı kaydedildi.
Bloomberg konuya ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın yorum yapmayı reddettiğini aktardı.

İsmi açıklanmayan kaynaklara göre, Türkiye Beylikova'da bir rafineri inşa etmeyi planlıyor ve projeyi ilerletmek için gereken fizibilite çalışmaları da dahil olmak üzere olası işbirliği konusunda Kanada ve İsviçre ile de görüşmeler yürütüyor. Ankara’nın şirketlerin keşif sonuçlarını kamuoyuna nasıl bildireceklerine dair asgari standartları belirleyen ve potansiyel yatırımcılar için yatakların büyüklüğünü ortaya koyacak olan JORC Kodu kapsamında sertifika almak için Avustralya Jeologlar Enstitüsü'ne başvurmayı planladığı kaydedildi.

Türkiye ile ABD ve diğer Batı ülkeleri arasındaki bu görüşmeler, ABD ve Avrupa Birliği’nin nadir toprak üretimi ve işlenmesinde Çin'e karşı rekabetinde attığı adımları yoğunlaştırmasıyla eş zamanlı gerçekleşiyor.

Öte yandan Türkiye'nin Afrika'daki madencilik faaliyetlerinin de Çin’in etkinliğini kırmak isteyen ABD tarafından desteklendiği biliniyor.