Almanya’da belediyelere bağlı toplu taşıma işletmelerinde çalışan on binlerce işçi, düşük ücret dayatmasına ve ağırlaşan çalışma koşullarına karşı iş bıraktı.

Birleşik Hizmet Sendikası (ver.di), süren toplu sözleşme görüşmelerinde ilerleme sağlanamaması üzerine uyarı grevi çağrısı yaptı. Grev, ülke genelinde 15 eyalette otobüs, tramvay ve metro seferlerini durma noktasına getirdi.

Sendika, işverenlerin aylardır masaya koyduğu yetersiz tekliflere karşı grevin kaçınılmaz hale geldiğini vurgularken, kamuoyuna “müzakerelerde ciddiyet” çağrısı yaptı.

Duraklar sessiz

ver.di’nin açıklamasına göre uyarı grevi Almanya’daki 16 eyaletin 15’inde etkili oldu. Yalnızca Aşağı Saksonya’da (Niedersachsen) yaklaşık 5 bin çalışan için halen “barış yükümlülüğü” (Friedenspflicht) geçerli olduğu için grev uygulanmadı. Bunun nedeni, bu eyalette belediyelere bağlı toplu taşıma işçileri için geçerli bir toplu sözleşmenin hâlen yürürlükte olması. Almanya’daki iş hukukundaki  “barış yükümlülüğü” nedeniyle, yürürlükteki bir toplu sözleşme süresince sendikalar sözleşmenin kapsadığı konularda grev çağrısı yapamıyor.

Berlin, Brandenburg, Bavyera, Kuzey Ren-Vestfalya, Hessen, Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz ve Saarland başta olmak üzere çok sayıda eyalette belediyelere bağlı ulaşım şirketlerinde otobüsler ve raylı sistemler depolara çekildi. Birçok kentte yalnızca teknik zorunluluk nedeniyle yolcusuz “boş seferler” yapıldı; bu seferlerin amacı üst hatların buzlanmasını önlemek oldu.

Pazartesi sabahı işe ve okula gidiş saatlerinde yaşanan ulaşım aksaklıkları, grevin kendisinden çok, işverenlerin ve belediyelerin süreci yönetmedeki isteksizliğini ortaya koydu. ver.di, uyarı grevini günler öncesinden ilan ettiğini hatırlatarak, ulaşım işletmelerinin gerekli planlamayı yapmak ve alternatif çözümler üretmek için yeterli zamana sahip olduğunu vurguladı. Buna karşın patronlar, emekçilerin taleplerini ciddiye almak yerine, plansızlığın faturasını bir kez daha halka ve işçilere kesmeyi tercih etti.

Grev bazı eyaletlerde sürecek

Grev sonrası eyaletler arasında farklı tutumlar ortaya çıktı. Baden-Württemberg’de sendika şimdilik yeni bir grev planlamadığını açıkladı. ver.di’nin bu eyaletteki başmüzakerecisi Jan Bleckert, “Şu anda yeni grev günleri planlamıyoruz. Ancak bu seçenek, müzakerelerin gidişatına bağlıdır” dedi.

Bavyera’da ise tablo farklı. Münih’te 2 Şubat saat 10.40 itibarıyla yapılan açıklamada, ver.di eyalet yönetimi yeni grevlerin gündemde olduğunu duyurdu. ver.di Bavyera Eyalet Başkan Yardımcısı Sinan Öztürk, “13 Şubat’ta ulaşım şirketleriyle yapılacak bir sonraki müzakere turuna kadar yeni uyarı grevleri beklenmelidir. Ne zaman ve ne kadar süreceğini yeterli önceden haber vererek açıklayacağız” dedi.

Sendika böylece ortak grev gününe rağmen, eyaletlerdeki müzakere süreçlerine göre farklı mücadele hatları izleyeceğini açıkça ortaya koydu.

İşçilerin talebi daha kısa çalışma süresi, daha uzun dinlenme

Ulaşım işçileri yalnızca ücret artışı talep etmiyor. ver.di, haftalık çalışma sürelerinin kısaltılmasını, dinlenme sürelerinin uzatılmasını ve gece ile hafta sonu çalışmaları için daha yüksek ek ödemeler yapılmasını istiyor. İşçiler, personel eksikliği nedeniyle vardiya yükünün arttığını, bunun hem sağlıklarını hem de hizmet kalitesini tehdit ettiğini vurguluyor.

Sendika, artan yaşam maliyetleri karşısında ücretlerin eridiğini, özellikle büyük kentlerde kira ve temel harcamaların maaşları aşındırdığını belirtiyor.

'Başka seçeneğimiz kalmadı'

ver.di adına müzakereleri yürüten Serat Canyurt, grevi savunarak işverenleri doğrudan hedef aldı. Canyurt, Alman haber ajansı dpa’ya yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bizim önceliğimiz müzakere masasında ilerleme sağlamak. Ancak işveren, iki aydır masada duran taleplerimizle gerçekten ilgilenmeyi reddediyor. Bu koşullarda başka bir seçeneğimiz kalmıyor.”

Sendika, belediyeleri temsil eden işverenlerin ücret artışını zamana yaymaya ve tek seferlik ödemelerle sınırlamaya çalıştığını, bunun ise yüksek enflasyon koşullarında kabul edilemez olduğunu belirtiyor.

Kamu hizmetlerinin yükü emekçilerin omuzlarında

ver.di’ye göre toplu taşıma grevi yalnızca bir ücret pazarlığı değil. Sendika, kamusal hizmetlerin yıllardır “tasarruf kalemi” olarak görülmesinin bedelini emekçilerin ödediğini vurguluyor. Personel açığı, ağır çalışma temposu ve düşük ücretlerin, toplu taşımayı ayakta tutan işçileri tükenme noktasına getirdiği belirtiliyor.

Ulaşım işçileri, müzakerelerde somut ve bağlayıcı adımlar atılmadığı sürece mücadeleyi sürdürme kararlılığını koruyor. 

13 Şubat’taki yeni müzakere turu, grevlerin devam edip etmeyeceği açısından belirleyici olacak.