Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2025- 2027 dönemi bitkisel üretim destekleri açıklandı.

Alan bazlı yeni modelde, desteklerde sadeleşmeye gidildi. 

Kararda da Bakan İbrahim Yumaklı'nın karara dair yaptığı paylaşımda da vurgu, "planlı üretim" oldu. Ancak AKP bu zamana kadar neredeyse her yeni kararını tarımsal üretimin planlanması, gıda güvencesi ve güvenliğinin sağlanması ile gerekçelendirdi.

Uygulanan yanlış politikalar ve piyasacı açılımlar ise tarım krizine neden oldu.

Dekar başı nakdi ödeme

"2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kararın, tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğini sağlamak, üretim planlamasına katkıda bulunmak, verim ve kaliteyi arttırmak, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin arttırılması amacını taşıdığı belirtildi.

Yeni modelde yapılan sadeleştirme kapsamında temel, planlı üretim ve ürün geliştirme destekleri verilecek. Karara göre 2025-2027 dönemini kapsayan söz konusu model, alan bazlı yürütülecek ve 2025 yılı için destek katsayı değeri de dekar başına 244 TL olacak. Destekler bu katsayı ile çarpılarak çiftçiye nakdi olarak ödenecek.

Mazot ve gübre desteği devam edecek

Yayımlanan kararnamede destek kalemlerinin sadeleştirilmesinin ardından çeşitli basın yayın organlarında mazot, gübre ve fark ödemesi (prim) desteklerinin kaldırıldığı öne sürüldü. 

Söz konusu iddialar sonrasında Tarım ve Orman Bakanlığı ile Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından iddialara ilişkin açıklamalarda bulunuldu. Her iki açıklamada da bahse konu iddialar yalanlandı.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, mazot ve gübre desteğinin, temel girdi maliyetleri esas alınarak belirlenen "temel destek" olarak revize edildiği aktarıldı. Bakanlık, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olan üreticilerin, temel destek ile mazot maliyetinin yüzde 50'sinin ve gübre maliyetinin de yüzde 25'inin karşılanacağını duyurdu. Ayrıca kararnamede yer alan üretim planlaması kapsamında bulunan ürünlerin havzasında yetiştirilmesi durumunda mazot maliyetinin yüzde 100'ünün, gübre maliyetinin ise yüzde 50'sinin karşılanacağı ifade edildi.

Öte yandan Bakanlık, prim desteğinin kalktığına dair iddia hakkında da şu açıklamada bulundu:

"Yine bazı basın yayın organlarında prim desteğinin kalktığı iddiası ortaya atılmıştır. Ancak söz konusu kararın 2'nci maddesi, 11'inci fıkrasında 'Fark Ödemesi Desteği: Öncelikle arz açığı veya planlama kapsamındaki ürünler olmak üzere ilgili üretim yılındaki üretim maliyetleri ile iç ve dış fiyatlar dikkate alınarak çiftçilerin, tarım politikaları amaç ve ilkelerine uyumunu kolaylaştırmak, üretimde sürdürülebilirliği sağlamak ve gelir kayıplarını telafi edilmek amacıyla fark ödemesi desteği verilir. Her yıl, fark ödemesi kapsamında alınacak ürünler ve ödeme miktarı Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca teklif edilir' ibaresi yer almaktadır.

Yukarıda bahsedilen desteklere ilave olarak üreticilerimiz aleyhine gelişen bir durum olması halinde ihtiyaç olan üründe üretim dönemi sonunda Tarım Kanunu kapsamında belirtilen hususlar dikkate alarak fark ödemesi desteği verilebilecektir."

AKP'nin 'planlı üretim' iddiası ve çiftçi eylemleri

Kararda da Bakan İbrahim Yumaklı'nın karara dair yaptığı paylaşımda da vurgu, "planlı üretim" oldu.

Ancak AKP, tarımsal girdi üreten ve fiyatları dengeleyen kamu iktisadi teşebbüslerini tasfiye ederek çiftçilerin piyasa güçlerine karşı direnme olanaklarını kırdı, enflasyon karşısında destek bütçesini revize etmeyerek üreticiye gerekli desteği sağlamadı... Bunlar ve eklenebilecek uygulamalar sonucunda yaklaşık 30 milyon dönüm tarım arazisinin ekilip biçilmesinmesinin önüne geçildi.

Uygulanan yanlış politikaların yanı sıra tekeller ve büyük üreticiler yararına sektöre müdahale eden AKP, bu kararında da olduğu gibi neredeyse her yeni kararını tarımsal üretimin planlanması, gıda güvencesi ve güvenliğinin sağlanması ile gerekçelendirdi.

AKP'nin uyguladığı tarım politikaları sonucunda milyonlarca çiftçi üretimi bıraktı. Üretime devam eden çiftçiler ise tarımdaki krizle boğuşuyor. Hal böyleyken mahsuller toplanmıyor, eylemler yapılıyor, mitingler düzenleniyor...

Balıkesirli çiftçilerin traktörlü eylemi.

Sadece son zamanlarda çiftçilerin gerçekleştirdiği eylemlerden bazıları şöyle:

• Bursa'daki domates üreticileri, fabrikanın ürünlerine taahhüt edilenden daha düşük fiyat teklif edilmesi nedeniyle eylem gerçekleştirdi.
• Balıkesir’de çiftçiler ürünlerine biçilem düşük ücretlere karşı traktörleriyle eylem gerçekleştirdi.
• Kahramanmaraş’ta domates ve biber üreticileri, düşük ücretlere karşı valilik binasına traktör konvoyu düzenledi.
• Diyarbakır’da buğday üreticileri Toprak Mahsulleri Ofisi’nin belirlediği fiyatlara tepki göstererek maliyetlerini dahi karşılamadığını belirttikleri fiyattan buğdaylarını satmayı reddetti.
• Uşaklı çiftçiler, hükümete erken seçim çağrısında bulunan pankartlar açarak, Uşak-İzmir yolunda traktörleriyle eylem yaptı.
• Bilecik, Gaziantep, İzmir, Konya, Aksaray, Eskişehir, Yozgat, Burdur ve daha birçok ilçede çeşitli çiftçi eylemleri gerçekleştirildi.

Haber

AKP'den tarıma da Osmanlıcı 'çözüm': İşlenemeyen tarlalar kime, nasıl kiralanacak?