AKP, çocukların suça sürüklenmesine ilişkin ceza ve infaz hükümlerini ağırlaştıran kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sundu.

Teklifi kamuoyuna açıklayan AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, düzenlemenin yedi farklı kanunda değişiklik öngördüğünü ve yürürlük ile yürütme maddeleri dahil toplam 18 maddeden oluştuğunu söyledi. Teklifin hazırlanmasında TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu’nun raporundan yararlanıldığı belirtildi. Komisyon, raporunu 1 Temmuz’da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sunmuştu.

15 yaşından itibaren ağırlaştırılmış müebbet

Teklif, Türk Ceza Kanunu’nun çocukların ceza sorumluluğunu düzenleyen 31’inci maddesinde değişiklik yapılmasını öngörüyor. Buna göre çocuklara verilen hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırılacak.

Kasten öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarında, 15-18 yaş arasındaki çocuklara uygulanan yaş indirimi hâkimin takdiriyle tamamen kaldırılabilecek. Karar verilirken suçun işleniş şekli, güdülen amaç, kasta dayalı kusurun ağırlığı ve çocuğun daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak.

Düzenlemenin kabul edilmesi halinde bu yaş grubundaki çocuklara müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek. Mevcut düzenlemede 15-18 yaş arasındaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet yerine 18 yıldan 24 yıla, müebbet yerine ise 12 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası uygulanıyor.

12-15 yaş grubundaki çocuklara uygulanan indirim de azaltılacak

Teklif, kasten öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubundaki çocuklara uygulanan ceza indirimlerinin de belirli koşullarda azaltılmasını öngörüyor.

Türk Ceza Kanunu’ndaki tekerrür hükümlerinin uygulanması için belirlenen yaş sınırı da 18’den 15’e indirilecek. Böylece daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olan 15-18 yaş arasındaki çocuklar hakkında cezaların tekerrüre göre ağırlaştırılabilmesinin önü açılacak.

Usta, bu düzenlemeyle çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının engellenmesinin amaçlandığını savundu.

Çocuklar önce kapalı cezaevine konulacak

Teklif, çocuklara yönelik infaz rejiminde de önemli değişiklikler getiriyor. Mevcut uygulamada çocuk hükümlülerin cezalarının çocuk eğitim evlerinde infaz edilmesi esas alınırken, düzenlemeyle infazın çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlatılması öngörülüyor.

Çocuklar ancak “iyi hâlli” olduklarının belirlenmesinin ardından çocuk eğitim evlerine gönderilebilecek.

Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarında infaz süreleri de uzatılacak.

Bu suçlardan hüküm giyen çocukların 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği bir günün iki gün sayılması uygulamasına son verilecek. Cezaevinde geçirilen bir gün, koşullu salıverilme hesabında da bir gün olarak değerlendirilecek.

Ebeveynlere verilen cezalar artırılacak

Teklifte aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynlere yönelik cezaların alt ve üst sınırlarının artırılması da yer alıyor.

Çocuğun, ebeveynin yükümlülüklerini ihlal etmesi sonucunda kasten öldürme veya sonucu nedeniyle ağırlaştırılmış yaralama suçu işlemesi halinde anne ve babaya verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılabilecek.

Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan anne, baba, vasi veya çocuğun bakımından sorumlu kişiler hakkında da yaptırım uygulanacak.

Silahını çocuğun ulaşabileceği yerde bırakana hapis

Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişilere bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor.

Kabahatler Kanunu’na yapılacak eklemeyle, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamına girmeyen kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması da yasaklanacak.

Bu aletleri çocuklara satanlar ile satın alan veya taşıyan çocuklar hakkında idari yaptırım uygulanacak.

Kavram değişiyor, cezalar ağırlaşıyor

Teklifte mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirilmesi de öngörülüyor.

AKP, değişikliğin kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan çocuklar bakımından masumiyet karinesini daha güçlü biçimde yansıtacağını savunuyor. Buna karşılık aynı teklif, çocuklara uygulanan yaş indirimlerini kaldırarak ağırlaştırılmış müebbete varan cezaların önünü açıyor ve çocukların infaza doğrudan kapalı cezaevlerinde başlamasını öngörüyor.

Cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklara yönelik mevcut barınma, eğitim, sağlık, danışmanlık ve bakım tedbirlerine de yenileri eklenecek. Bunlar arasında sosyal hizmet, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ile tütün, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklara ilişkin tedbirler bulunuyor.

Akıl sağlığı veya bağımlılık nedeniyle kendisi ya da başkaları açısından ciddi tehlike oluşturduğu değerlendirilen çocuklar için hastane ve adliye arasında “acil sağlık koruma tedbiri” mekanizması kurulacak.

Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı da bilgilendirilecek. Ayrıca 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu hazırlanmadan düzenlenen iddianameler iade edilebilecek.

Kanun teklifi, TBMM’deki komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelecek.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri ve özel haberlerimizi kaçırmayın.