Can Holding’e yönelik "kara para" soruşturması derinleşirken, dosyaya eski Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Kırman da dahil edildi. 

Halihazırda Koç Holding’de bağımsız Yönetim Kurulu üyesi de olan Kırman, “şüpheli” sıfatıyla savcılığa ifade verdi. Mahkeme, Kırman'ı yurtdışına çıkış yasağıyla serbest bıraktı.

Kırman neden önemli?

Kırman, soruşturmanın bir diğer ayağındaki Ciner’le Şişecam’ın cam ve soda külü alanındaki ortak yatırımlarının başındaydı. Kırman döneminde Ciner grubuyla kurulan işbirliği, hem yerli cam piyasasındaki rekabeti hem de Türkiye’nin soda üretimindeki küresel payını belirleyen temel adımlardan biriydi. Ancak 2024’te Şişecam yönetiminin değişmesiyle bu ortaklık sonlandı, şirket Ciner’in ABD’deki soda külü yatırımındaki hisselerini devraldı.

soL, Şişecam’daki yönetim değişikliğinden Ciner bağlantısının kopuşuna, İş Bankası’nın sektörde yeniden belirleyici konuma gelmesine kadar uzanan ekonomik-siyasal hatta mercek tuttu.

Sanayiden finansa: Şişecam’da yeni dönem

Şişecam’da çok uzun yıllar genel müdür ve yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan Ahmet Kırman, 2024 yılının Temmuz ayında beklenmedik bir şekilde görevden ayrılmıştı. Ardından Şişecam’ın üst yönetimi tamamen değişti. 

Boeing Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Gül Ayşem Sargın dışındaki tüm isimler 2024 yılı Mart ayındaki Genel Kurul’da yeni atanan isimlerden oluşurken, 9 Yönetim Kurulu üyesinden 7’si İş Bankası yöneticisi.

İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali, Temmuz 2024’te Ahmet Kırman’ın ayrılmasının ardından Şişecam’da Yönetim Kurulu Başkanı oldu. Yönetim Kurulu bileşimi bir yana Türkiye’nin ve dünyanın en büyük sanayi kuruluşlarından biri olan gruba finansçı bir genel müdür atanması çok dikkat çekmiş, sorgulanmıştı. Grup içinde yönetici düzeyinde başka önemli değişiklikler olduğu da vurgulanıyor.

Ciner Grubu: 'Kontrollü rakip'ten ortaklığa

Şişecam ile özdeşleşen bir isim olan Kırman, Ciner grubunun cam ve soda külü yatırımlarıyla gruba rakip haline geldiği sürecin de aktif yöneticisi. 2010’lu yılların başına kadar Şişecam, cam üretiminde tekel durumundaydı. Eski teknolojili ve düşük üretim kapasiteli, pazar payı yüzde 5-10 aralığındaki firmalar dikkate alınmadığında cam ambalaj olarak adlandırılan şişe, kavanoz gibi cam tüketiminde önemli paya sahip alana Ciner grubu Park Cam ile giriş yaptı. Aynı zamanda özelleştirmeden alınan Eti Soda ve yeni soda külü yatırımıyla önemli bir cam girdisi olan soda külü alanında da faaliyet göstermeye başladı. 

Ciner grubunun cam sektörüne İş Bankası grubu tarafından “kontrollü” bir rakip olarak sokulduğu önemli bir iddia olarak dile getirilmiş, iki grubun 2019 yılında ABD’de 5 milyar dolarlık ortak soda külü yatırımı yapması söz konusu iddianın bir teyidi olarak kabul görmüştü. Şişecam’da Ahmet Kırman döneminin sona ermesinin ardından 2024 yılının sonunda bu ortaklık sona erdi, Şişecam Ciner grubunun bu yatırımdaki hisselerini devraldı.

2024 yılında Şişecam’da atılan adımların, Ciner grubuyla işbirliğinin mimarı olan yöneticilerin tasfiyesinin Ciner grubuna yönelik operasyonun hız kazanacağının görülmesiyle ilgili olup olmadığı merak konusu.

İş Bankası'na dokunulabilir mi?

Can Holding’den Ciner grubuna yönelen operasyonun İş Bankası grubuna yöneleceğine ilişkin sosyal medya paylaşımları ilk günlerden bu yana var. Şişecam’ın yanında küçük kalmakla birlikte yüksek ciro ve ihracata sahip Ciner grubunun Park Cam ve soda faaliyetlerinin kayyım ataması dışında tutulduğu not düşülmeli. 

Şişecam Türkiye’de faaliyet alanlarının bir bölümünde tekel olmanın yanısıra uluslararası ölçekte de bir oligopol. Can Holding’den geriye giderek AKP iktidarının kadrajına girmesi çok akla yakın değil. Düzen içi itiş kakışın doğrudan ve tekil hedefi olmak için çok büyük ve hayli karmaşık uluslararası bağlantılara sahip. İş Bankası yönetiminin bir yılı aşkın süre önce yaptığı hamle de “Esas hedef İş Bankası” tevatürlerinin tersine daha fazla işaret ediyor gibi.