Ulusal Elektrik Sisteminin durumu

Ambulans hizmetlerinin başarısı 

Küba’nın Ciego de Ávila eyaletinde faaliyet gösteren Entegre Tıbbi Acil Durum Sistemi, on yılı aşkın süredir hastaların sağlık merkezlerine nakli sırasında tek bir ölüm vakasının yaşanmamış olmasıyla dikkat çekiyor.

İl sağlık yetkililerine göre bu sonuç, hastanın hastaneye ulaşmasından çok önce başlayan kapsamlı bir acil müdahale sisteminin ürünü. Tüm belediyelerde uygulanan kurtarma ve ilk yardım eğitim programı kapsamında çok sayıda işçi ve öğrenci, ambulans gelmeden önce hastalara ilk müdahaleyi yapabilecek şekilde eğitiliyor. Bu sayede hastane öncesi ölümler önemli ölçüde azaltılıyor.

ABD ablukasının yakıt ve yedek parça tedarikini zorlaştırdığı koşullarda bu programın önemi daha da artıyor. Nitekim eyaletteki 39 ambulanstan yalnızca 13’ü faal durumda. Ülkenin karşı karşıya olduğu enerji krizi ortamında sağlık hizmeti ulaşımını güvence altına almak için çeşitli stratejiler geliştiriliyor. Bu kapsamda ambulans hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak için elektrikli araçların kullanılması planlanıyor.

İl Sağlık Sektörü Acil ve Yoğun Bakım Birimi yetkilisi Dr. Mirabal García, ekipman ve yedek parça eksikliğine rağmen personelin yüksek motivasyonunu koruduğunu belirterek, insan iradesi ve teknik hazırlığın maddi kaynaklar kadar hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Cienfuegos’ta güneş enerjisi hamlesi 

Cienfuegos eyaletinde enerji krizine karşı yenilenebilir enerji projeleri hız kazanıyor. Büyük fotovoltaik santraller en görünür yatırımlar olsa da eyalette daha küçük ölçekli projeler de enerji üretimine katkı sağlıyor. Bu küçük kapasiteli sistemlerin toplam etkisi, birçok yerleşimde enerjiye erişimi iyileştirerek yaşam kalitesini artırıyor.

Güneş enerjisinin su pompalama sistemlerinde ilk kez kullanıldığı San Marcos yerleşiminin ardından benzer sistemler Las Pitas, La Reforma, Gaviña ve Vega Vieja gibi yerleşimlere de kuruldu. En büyük sistem Aguada de Pasajeros’ta ve saniyede 20 litre su pompalama kapasitesine sahip bulunuyor. 

Otomatik çalışan bu sistemler, kuyuda su ve güneş olduğu sürece faaliyetini sürdürüyor. Böylece 20 binden fazla kişiye hizmet sağlanırken yılda yaklaşık 780 kWh enerji tasarrufu elde edilebiliyor.

Kentte sokak ve bulvar aydınlatmasının da güneş enerjisine dönüştürülmesi süreci devam ediyor. Kentin ana arter ve parklarında kurulan 78 güneş enerjili lamba, günde ortalama 10 saat çalışarak günlük yaklaşık 690 kWh, yıllık ise 25.185 kWh enerji tasarrufu sağlayacak. Bu yılda yaklaşık 65 bin dolar tasarruf anlamına geliyor.

Öte yandan Cienfuegos’ta yeni güneş enerjisi santrallerinin inşası sürüyor. Juraguá bölgesine kurulacak 5 MW kapasiteli fotovoltaik tesiste, gece üretimini desteklemek amacıyla 2 MW kapasiteli bir batarya sistemi de bulunacak.

Uluslararası dayanışma büyüyor

İsviçre Vilma Espín Dayanışma Komitesi tarafından Cumanayagua belediyesine bağlı El Jobero köyünde güneş enerjili bir su pompası kuruldu. Sistem 87 ailenin suya erişimini iyileştirirken aynı zamanda iki hektarlık topluluk bahçesinin sulanmasını sağlıyor. Projeyi kullanan Teatro de los Elementos sanat kolektifine göre yeni sistem, fosil yakıtlara bağımlılığı ortadan kaldırarak topluluk projeleri için kaynak yaratıyor.

Japonya’nın Küba Büyükelçisi, Mart 2025’te Abreus belediyesinde 1200’den fazla kişinin içme suyuna erişimini sağlayan bir projeyi açmıştı. Dört fotovoltaik su pompası ve dört dozaj pompasının kurulmasını içeren proje, İspanyol bir sivil toplum kuruluşuyla iş birliği içinde yürütülüyor.

Havana’daki Quinta de los Molinos Botanik Bahçesi ise Küba’nın ilk kapsayıcı çocuk parkının açılışına hazırlanıyor. Engelli çocukların da rahatlıkla kullanabilmesi için tasarlanan parkta erişim rampaları ve uyarlanmış oyun alanları bulunuyor. Proje, Havana Tarih Ofisi ile Extremadura Uluslararası İşbirliği Ajansı ve Barış İçin İşbirliği Meclisi’nin ortak çalışmasıyla hayata geçirildi.

Küba’da yazılım üretimi için yeni laboratuvar

Fidel Castro’nun “Fikirler Savaşı” olarak adlandırılan dönemdeki girişimleriyle kurulan Bilgisayar Bilimleri Üniversitesi (UCI), güçlü altyapısı ve akademik kapasitesiyle Küba’nın önde gelen dijital merkezlerinden biri. UCI bünyesinde, ülkenin kalkınma ihtiyaçları ve olası dış müdahale senaryoları göz önünde bulundurularak yüksek teknoloji ürünleri geliştirmek ve ihraç etmek amacıyla yeni bir laboratuvar açıldı.

Yazılım geliştirmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilen bu laboratuvarın, Küba’nın dijital dönüşümüne katkı sunması; yazılım üretiminin ticarileştirilmesi ve ihracatı açısından önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Eğitimi esnekleştiren yeni ders modeli

Julio Díaz González Artemisa Üniversitesi, 13 Mart’tan itibaren yüz yüze eğitim modelinde yeni düzenlemelerin yürürlüğe girdiğini açıkladı. Yeni model kapsamında ders programı iki haftada bir düzenlenecek. Öğrenciler, ikamet ettikleri yerlerdeki eğitim kurumları veya merkezlerle bağlantılı iş yerleştirmeleri aracılığıyla eğitim faaliyetlerine katılabilecek.

Düzenleme aynı zamanda sanal eğitim platformlarının kullanımının artırılmasını ve fiziksel ile dijital öğretim materyallerinin daha yaygın biçimde kullanılmasını öngörüyor. Bunun yanı sıra öğrenme güçlüğü yaşayan veya hareket kısıtlılığı bulunan öğrenciler için özel stratejiler geliştirilecek. Belediye Üniversite Merkezlerinin dekanları ve yöneticileri bu öğrenciler için farklılaştırılmış eğitim yöntemleri hazırlayacak.

Yapılan değişikliklerle öğrenciler ve akademik personel için daha iyi bir organizasyon sağlanması, eğitim sürecinin kalitesinin korunması ve akademik değerlendirmelerde disiplinler arası entegrasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.

Holguín’de özel eğitim okullarına fotovoltaik sistemler

Holguín eyaletinde özel eğitim kurumlarında enerji sürekliliğini sağlamak amacıyla güneş enerjisi sistemleri kuruldu. Bu kapsamda otizmli çocuklara hizmet veren Haydee Santamaría Cuadrado Okulu ve görme engelli öğrenciler için La Edad de Oro Merkezine fotovoltaik sistemler yerleştirildi. Enerji sürekliliği, müzik terapisi gibi eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi, eğitim materyallerinin kullanımı ve okul yemek hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi açısından önemli rol oynuyor.

Kamu hizmetlerinde güneş enerjisi

ABD ablukasının ağırlaştırdığı ekonomik koşullar altında, temel kamu hizmetlerini koruma stratejisinin önemli bir parçası olarak yenilenebilir enerji yatırımları artırılıyor.

Matanzas eyaletinde kurulması planlanan 84 güneş enerjisi sisteminden şu ana kadar 21’i polikliniklere, yaşlı bakım evlerine ve anne-bebek merkezlerine yerleştirildi. Bu sistemler acil servislerin enerji güvenliğini artırırken aşıların ve laboratuvar reaktiflerinin güvenli şekilde saklanmasını da sağlıyor.

Ciego de Ávila eyaletinin Morón belediyesinde, huzurevleri ve doğum evlerine kurulan 2 kWhlık fotovoltaik sistemler ise özellikle yaşlılara ve hamile kadınlara verilen hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi amaçlanıyor.

2025 yılı verilerine göre bu sistemler; 253 bin MWh’den fazla elektrik üretildi, yaklaşık 659 bin ton fosil yakıt tasarrufu sağlandı ve 215 bin ton emisyonun atmosphere salınması önlendi.

"Küba Gerçeği", 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) girişimiyle başlatılan bir yayın.

Küba'da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirilerini yayımlayan Küba Gerçeği'nde çıkan makaleler, artık soL'da paylaşılacak.